SI Debate: De noodzaak van veerkracht in beleggingen

Toen de Straat van Hormuz in maart en begin april feitelijk was afgesloten, verstoorde dat de stroom olie en vloeibaar aardgas waar miljarden mensen afhankelijk van zijn. De energiemarkten sloegen op hol. Dit was een ongekende gebeurtenis, maar niet onvoorspelbaar. De Straat is namelijk een cruciaal knelpunt in een fragiele regio, die economieën bedient met beperkte alternatieven op korte termijn.

Het is ook een van de duidelijkste voorbeelden van hoe veerkracht op energiegebied – via meer autonomie – en klimaatbeleggen elkaar kunnen versterken. De vraag is alleen: welke andere onderdelen van de economische systemen die portefeuillerendementen genereren, hebben een vergelijkbare exposure? Wij denken dat dit er heel veel zijn.

Maatschappelijke veerkracht – het vermogen van economieën, ecosystemen en instellingen om schokken op te vangen, zich aan te passen en hun kerntaak te behouden – is vandaag de dag nog altijd een onderbelicht risico in portefeuilles.

Net als bij Hormuz zijn veel kritieke afhankelijkheden onzichtbaar onder rustige omstandigheden. De essentiële digitale capaciteit is geconcentreerd in een handvol bedrijven, en grofweg 60% van de actieve farmaceutische ingrediënten wordt geproduceerd in India en China.

Veerkracht vormt de basis voor waardecreatie op de lange termijn. Het draait daarbij om zekerheid op het gebied van onder meer energie, informatie, voedsel, gezondheidszorg, instellingen, kritieke hulpbronnen, klimaat en ecosystemen. ¹

De risico’s die samenhangen met afnemende zekerheid rond elk van deze dimensies kunnen zich vertalen in beleggingsrisico. Verstoringen in toeleveringsketens, militaire conflicten, extreme weersomstandigheden: het zijn allemaal voorbeelden waarbij afnemende veerkracht het beleggingsrendement kan beïnvloeden.

Geopolitiek is een kerndimensie van veerkracht. Geo-economische confrontatie is het grootste kortetermijnrisico in het Global Risks Report 2026 van het World Economic Forum, en strategen zien fragmentatie in toenemende mate als een permanente herordening in plaats van een tijdelijke verstoring.²

In een multidimensionale wereld verschuiven geo-economische schokken van staartrisico’s naar centrale scenario’s. Geopolitieke veerkracht begint met het in kaart brengen van structurele exposures om vast te stellen welke sectoren en regio’s profiteren van industriebeleid (zoals schone energie, kritieke mineralen, defensie, infrastructuur) en welke het fragmentatierisico dragen.

Verstoringen in de toeleveringsketens na Covid lieten zien hoe concentratie en geografie financieel risico in zich dragen. Sinds 2020 zijn bedrijven hun aandacht gaan verleggen van het maximaliseren van efficiëntie naar het inbedden van veerkracht.

Diversificatie en het dichter naar eigen land brengen van bedrijfsprocessen (nearshoring), het werken met twee toeleveranciers (dual sourcing) en voorraadvorming, nemen toe in alle sectoren en worden steeds meer ondersteund door voorspellende analyses. Farmaceutische bedrijven halen capaciteit terug naar eigen land om de afhankelijkheid van India en China te verminderen, en de auto-industrie is afgestapt van pure just-in-time-modellen na de schok in de toeleveringsketen van halfgeleiders in 2022-2023.

De spanning is kostbaar; veerkracht is een afweging tegenover efficiëntie, wat een klassieke risico-rendementsmaatstaf is. Rendementsverwachtingen op de beursgenoteerde markten waren afgestemd op een economie met sterkere wereldwijde integratie. De verschuiving richting veerkracht impliceert lagere trendmatige groei en hogere structurele inflatie.

Veerkracht heeft ook een sterk milieu-aspect, met name in verband met klimaatverandering. De jaarlijkse economische schade door extreem weer bedraagt ongeveer 0,5% van het wereldwijde bbp, en de risico’s zullen stijgen naarmate de opwarming toeneemt, zelfs bij uitstootreducties.

In onze analyse is ongeveer 30% van de MSCI AC World Index blootgesteld aan een hoog bruto fysiek kortetermijnrisico, voortvloeiend uit de opwarming van de aarde. In de MSCI Emerging Markets Index gaat het om circa 60% van de marktkapitalisatie. De cruciale vraag is in hoeverre bedrijven – en de landen waarin zij actief zijn – bruto risico’s kunnen beperken via adaptatie, verzekering en risicobeheer.

Op issuerniveau zullen risicopremies in toenemende mate de exposure naar gevaren, de veerkracht van activa, diversificatie van toeleveringsketens en toegang tot verzekeringen weerspiegelen. Nu risicomodellen en bedrijfsrapportages nog in ontwikkeling zijn, hebben beleggers die deze factoren kunnen beoordelen een informatievoorsprong.

Naast het vormgeven van het risicoprofiel van portefeuilles biedt veerkracht ook een aanzienlijk spectrum aan kansen, uiteenlopend van waterinfrastructuur en modernisering van het elektriciteitsnet tot veerkracht-analyses, logistiek en energie-infrastructuur.

Bovendien sluit veerkracht vaak aan bij duurzaamheidsdoelstellingen – bijvoorbeeld via beleggingen die de energie-onafhankelijkheid of de regionale economie versterken.

De argumenten voor het opnemen van maatschappelijke veerkracht in een beleggingsstrategie berust daarom op dubbele materialiteit. Dit beïnvloedt de mogelijkheid van beleggers om hun primaire beleggingsdoelstellingen te behalen. Bovendien kan voor beleggers zoals pensioenfondsen het alloceren van kapitaal om de veerkracht van hun thuiseconomie te versterken ook aansluiten bij het welzijn van hun deelnemers op lange termijn.

Veerkracht kan op verschillende manieren worden ingebed, afhankelijk van type belegger, regio en voorkeuren. Wij lichten drie gebruikelijke benaderingen uit.

Ten eerste biedt thematisch beleggen directe exposure naar kansen op het gebied van veerkracht. Dit kan worden bereikt via een bredere allocatie naar specifieke, aan veerkracht gerelateerde thema’s, of via een gerichtere benadering voor geconcentreerde portefeuilles met bedrijven die de economische veerkracht versterken en goed gepositioneerd zijn om te profiteren van deze langetermijntrend. Naast defensie beslaan deze kansen een breed spectrum aan sectoren, waaronder infrastructuur, informatietechnologie, verzekeringen, energie en andere.

Ten tweede heroverwegen sommige beleggers de aanzienlijke positie in de VS van brede aandelen- en obligatie-indices. Het verminderen van deze concentratie kan helpen om het concentratierisico te beperken, terwijl het heralloceren van kapitaal naar andere specifieke (thuis)regio’s de lokale economische weerbaarheid kan ondersteunen. Binnen obligaties kunnen dergelijke aanpassingen vaak efficiënt worden doorgevoerd, terwijl desgewenst dicht bij de oorspronkelijke benchmark wordt gebleven. Binnen aandelen zijn de implicaties voor het risico-rendementsprofiel daarentegen doorgaans meer uitgesproken.

Tot slot kan gerichte allocatie naar specifieke sectoren of regio’s binnen markten voor bedrijfsleningen – zoals infrastructuurprojecten of kredietverlening aan kleine en middelgrote bedrijven in bepaalde landen – aantrekkelijke rendementen op lange termijn ondersteunen, terwijl tegelijk direct een veerkrachtigere (thuis)economie en maatschappij wordt gefinancierd.

De Straat van Hormuz zal niet de laatste reminder zijn dat veerkracht in portefeuilles moet worden ingeprijsd – als risico, als kans en, voor sommige beleggers, als noodzaak.

Voetnoten

¹ SPIL (2026), Knowledge Paper 9.
² Mercer (2026), Investment Themes and Opportunities 2026: The Post-Consensus Era; BlackRock Investment Institute (2025), Geopolitical Fragmentation: Mega Forces.