nederlandnl
Twee klimaatkwesties baren beleggers de meeste zorgen

Twee klimaatkwesties baren beleggers de meeste zorgen

24-05-2018 | Visie

Twee kwesties die centraal staan in de strijd tegen klimaatverandering, baren beleggers de meeste zorgen, waarschuwt het Active Ownership-team van Robeco in zijn kwartaalrapportage.

  • Sylvia van Waveren
    Sylvia
    van Waveren
    Engagement Specialist
  • Cristina Cedillo Torres
    Cristina
    Cedillo Torres
    Engagement Specialist

In het kort

  • Aanpassen bedrijfsmodel leidt tot transitierisico’s voor ondernemingen
  • De fysieke bedreiging van extreme weersomstandigheden neemt toe
  • Climate Action-engagement is gericht op ondernemingen met hoogste CO2-uitstoot

De eerste kwestie is het transitierisico in verband met veranderende bedrijfsmodellen, nu ondernemingen steeds meer decarboniseren. Volgens het team verandert hierdoor het beleggingslandschap en ontstaan er ‘gestrande’ activa. De tweede kwestie is de fysieke bedreiging van extreme weersomstandigheden, die kunnen leiden tot miljarden aan schade, reparaties of hogere energiekosten.

Het Active Ownership-team probeert ondernemingen te helpen zich aan te passen via een uitgebreid ‘Climate Action’-engagementprogramma, dat is gericht op ondernemingen met de hoogste CO2-uitstoot en dit jaar van start gaat. Robeco heeft in 2017 ook een beleid tegen klimaatverandering gelanceerd om beleggingspraktijken af te stemmen om de opwarming van de aarde tussen de 1,5 en 2 graden Celsius te houden – in lijn met het klimaatakkoord van Parijs uit 2015.

“Beleggers maken zich zorgen over twee belangrijke zaken: transitierisico’s en fysieke risico’s”, zeggen engagementspecialisten Cristina Cedillo en Sylvia van Waveren in het Robeco Active Ownership Report over het eerste kwartaal van 2018. “De transitierisico’s hebben te maken met de gevolgen van klimaatbeleid, waarbij een lagere uitstoot van broeikasgassen en het gebruik van schone technologie worden nagestreefd. Zo leidt een belasting op de uitstoot van CO2 ertoe dat een elektriciteitsmaatschappij minder snel energie opwekt uit steenkool en juist meer hernieuwbare energie opwekt.”

“Dit kan uiteindelijk leiden tot gestrande activa – situaties waarbij door de mens gecreëerde activa, zoals kolencentrales, vroegtijdig moeten worden afgeschreven vanwege direct of indirect klimaatbeleid of vanwege de dalende kosten van alternatieve en schonere technologieën. Vooral voor fossiele brandstoffen is de kans groot dat ze stranden als ze niet worden gebruikt om de opwarming van de aarde te beperken. Ondernemingen die niet zijn voorbereid op de energietransitie krijgen te maken met aanzienlijke financiële problemen, omdat de regelgeving verandert en de prioriteiten op energiegebied verschuiven.”

Ontdek de nieuwste inzichten op het gebied van duurzaamheid
Ontdek de nieuwste inzichten op het gebied van duurzaamheid
Aanmelden

Overstap naar hernieuwbare energie

Het landschap is al aan het veranderen, omdat energieopwekkende ondernemingen overstappen van kolen naar gas, dat minder vervuilend is. Bovendien komt er steeds meer hernieuwbare wind- en zonne-energie op de markt, zeggen ze. “Kolencentrales in de VS zijn een goed voorbeeld van CO2-intensieve energiebronnen die steeds minder concurrerend zijn ten opzichte van energiebronnen met een lagere uitstoot”, aldus Cedillo en Van Waveren.

“De afgelopen decennia was steenkool in de VS dé energiebron voor het opwekken van elektriciteit. Maar in 2016 waren er op jaarbasis voor het eerst meer aardgasgestookte centrales dan kolencentrales. Vergeleken met steenkool stoot aardgas ongeveer de helft van de hoeveelheid CO2 uit per megawattuur. Velen zien aardgas dan ook als een ‘brug’ naar een CO2-arme economie.”

“Daarnaast is de groei van hernieuwbare energie (zoals wind- en zonne-energie) ook een reden voor het dalen van de hoeveelheid steenkool in de Amerikaanse energiemix. Deze groei wordt veroorzaakt door staats- en federaal beleid, dat stimuleert meer te investeren in technologieën voor hernieuwbare energie en de invoering daarvan.”

Kosten van extreem weer

Ondertussen zorgt de opwarming van de aarde voor een stijging van de zeespiegel als gevolg van smeltend ijs en voor een dramatische verandering van atmosferische patronen. “Fysieke risico’s houden verband met extreme weersomstandigheden, zoals overstromingen, droogte of orkanen”, zeggen ze. “De weersomstandigheden zijn steeds moeilijker te voorspellen omdat de wereldwijde weerpatronen instabieler worden, maar deze risico’s kunnen wel grote financiële gevolgen hebben.”

“Door de kosten die voortvloeiden uit de droogte in Californië tussen 2012 en 2016 stegen de elektriciteitskosten met USD 2 miljard.” Elektriciteitsmaatschappijen zagen een flinke daling – soms zelfs een halvering – van de goedkoop opgewekte energie door middel van waterkracht. Het gevolg was dat er met andere, duurdere brandstoffen aan de vraag naar energie moest worden voldaan. Sommige maatschappijen rapporteerden kosten van maar liefst USD 200 miljoen in één jaar voor deze vervangende brandstoffen.”

Gelukkig zijn vermogensbeheerders zich bewust van deze risico’s en nemen ze volgens de twee engagementspecialisten passende maatregelen om deze te beperken. “De financiële sector is zich steeds meer bewust van klimaatgerelateerde risico's. Het wordt steeds belangrijker inzicht te krijgen in de gevolgen van klimaatverandering voor de ondernemingen waarin we beleggen en de economie in het algemeen. Daarnaast neemt ook het belang toe van inzicht in de mate waarin deze ondernemingen nieuwe kansen grijpen.”

“De verwachting is dat de aanbevelingen van de Task Force on Climate-related Financial Disclosures (TCFD), die in de zomer van 2017 bekend werden gemaakt, een rol gaan spelen. Het vrijwillige raamwerk van de TCFD adviseert financiële en niet-financiële organisaties klimaatgerelateerde cijfers te publiceren in hun jaarverslagen, inclusief scenarioanalyses van de gevolgen van klimaatrisico’s voor ondernemingen. Robeco ondersteunt dit initiatief, omdat we vinden dat het ervoor zorgt dat we beter onderbouwde beslissingen nemen wat betreft klimaatrisico’s en beleggingskansen.”

Engagementinitiatieven

Een onderdeel van de oplossing is een engagement met de ondernemingen die wereldwijd het meeste broeikasgas produceren. Robeco is een groot voorstander van de Climate Action 100+, een initiatief van beleggers dat in december 2017 is opgezet. Het doel hiervan is het verbeteren van de governance als het gaat om klimaatverandering, het beperken van de uitstoot en het vergroten van de transparantie rondom de klimaatgerelateerde financiële cijfers. Het initiatief is al door 256 beleggers ondertekend, die samen een vermogen van USD 28 biljoen onder beheer hebben.

In het kader van dit initiatief lanceerde Robeco in het eerste kwartaal van 2018 een engagementthema van drie jaar dat is gericht op de sectoren olie & gas, nutsbedrijven en chemicaliën. “Wij leiden de engagements samen met drie ondernemingen en gaan – alleen of samen met anderen – met 13 ondernemingen de dialoog aan”, zegt het team.

Het nieuwe programma is gebaseerd op eerdere engagementinitiatieven van Robeco die betrekking hadden op klimaatverandering en die de afgelopen vijf jaar waren gericht op ondernemingen in de sectoren onroerend goed, nutsbedrijven, auto’s en olie & gas, en op het algemene beleid tegen klimaatverandering.