netherlandsnl
‘Bewustwording van juridische positie pensioenfondsbestuur is noodzakelijk’

‘Bewustwording van juridische positie pensioenfondsbestuur is noodzakelijk’

31-01-2017 | Visie

Door grotere belangen ‘verjuridiseert’ de pensioenwereld. Het bestuur van een pensioenfonds komt steeds vaker tegenover deelnemers of werkgevers te staan. Pensioenadvocaat Irene Vermeeren analyseert deze trend. “Een crisisplan voor gerechtelijke procedures brengt rust in het bestuur.”

De aandacht voor pensioen is toegenomen. Berichtgeving in de media over bijvoorbeeld korten op de uitkering of kritiek op de verplichtstelling heeft impact. Wetgeving die niet altijd even helder is en meer ‘open normen’ bevat. Invloed van andere rechtsgebieden op de pensioenwetgeving. Een verscherpt toezicht van DNB. Het ontstaan van belangengroepen. Dit zijn allemaal factoren die ervoor zorgen dat de pensioenwereld ‘verjuridiseert’, stelt pensioenadvocaat Irene Vermeeren van advocatenkantoor Jones Day vast.

Op het pensioenseminar van Robeco en Trignum begin januari ging zij in op deze ontwikkeling. “Pensioenfondsen, deelnemers en sponsoren staan steeds vaker voor de rechter om geschillen uit te vechten. Het fonds ligt onder een vergrootglas en er zijn steeds vaker rechtszaken. Er is in Nederland gelukkig nog geen sprake van een claimcultuur en ik hoop dat we dat buiten de deur kunnen houden.”

Abstract en algemeen geformuleerde pensioenwetgeving

Aan de hand van enkele artikelen uit de Pensioenwet illustreert Vermeeren de open normen in de wet. De artikelen zijn algemeen en abstract geformuleerd en bevatten enkel uitgangspunten of geven kaders. Denk aan termen als dat deelnemers zich ‘op evenwichtige wijze vertegenwoordigd kunnen voelen’, een pensioenfonds dat een ‘beheerste en integere’ bedrijfsvoering waarborgt of informatie die het pensioenfonds verstrekt die ‘duidelijk, correct en evenwichtig’ moet zijn.

Vermeeren: “Deze open normen leiden tot dilemma’s bij pensioenfondsbestuurders. Ze worden geacht de wet te kennen, maar het kan ook tot rechtsonzekerheid leiden. De onbepaaldheid van de wettekst kan tot verschillen in interpretatie leiden door deelnemers, maar ook door de toezichthouder.”

De advocaat wijst er op dat de Pensioenwet altijd werd gezien als een op zichzelf staande wet. “Maar er zijn invloeden uit andere rechtsgebieden zoals het goederen- en verbintenissenrecht. Het pensioenfonds moet ook deze in ogenschouw nemen als het dilemma’s aan de pensioenwet en aanverwante regelgeving en codes toetst. En naast de Nederlandse wet is er ook nog Europese wetgeving.”

Ontdek de nieuwste inzichten
Ontdek de nieuwste inzichten
Aanmelden

Crisisplan voor gerechtelijke procedures

Het is voor een pensioenfonds vervelend als er een rechtszaak wordt aangespannen of als het zelf een rechtszaak als enige uitweg ziet. Vermeeren geeft dan ook als tip om een crisisplan te maken voor gerechtelijke procedures.

“Ben als pensioenfondsbestuur bewust van de juridische positie. Bespreek vooraf aan de bestuurstafel uitgangspunten en invulling van de ‘open normen’ en schuw daarbij de moeilijke discussie niet. Bijvoorbeeld hoe waarborg je integriteit en voorkom je belangenverstrengeling in geval van een geschil met één van de stakeholders? Overweeg de voors en tegens om een rechtszaak aan te spannen, maar bekijk ook mogelijke alternatieven zoals mediation of arbitrage. En denk na over de reactie, communicatie en impact die een rechtszaak kan hebben. Dat geeft rust in het bestuur.”

Pensioenseminar

Dit artikel maakt deel uit een driedelig verslag van het pensioenseminar dat Robeco en Trignum op 10 januari organiseerden. Thema was ‘Wie beïnvloeden ons pensioenstelsel?’ en drie sprekers uit de sector – Peggy Wilson, Emile Soetendal en Irene Vermeeren – gaven antwoord op deze vraag. Het doel van de bijeenkomst was om de bewustwording bij pensioenfondsbestuurders over ontwikkelingen in ons pensioenstelsel te vergroten.

Het seminar concludeerde dat het pensioenfondsbestuur aan zet is, om zelf het maatschappelijk nut en toegevoegde waarde van pensioenfondsen te bewijzen, om met één, krachtige stem de regie te pakken bij veranderingen van het pensioenstelsel en om voorbereid te zijn op de ‘verjuridisering’ van de pensioenuitvoering.

De artikelen van Irene Vermeeren en Peggy Wilson volgen later.

Gerelateerd aan dit artikel: