Een nieuwe kijk op Amerikaans exceptionalisme: waarom diversificatie loont

Dit is geen pleidooi tégen de VS, nog steeds de diepste kapitaalmarkt ter wereld, het anker van wereldwijde liquiditeit en een echte koploper in innovatie. Het is wél een pleidooi om een genuanceerdere vraag te stellen: kunnen beleggers nog altijd rekenen op het voortduren van het Amerikaanse exceptionalisme?

De markten worden vaak door een cyclische lens bekeken: inflatie, rente, groei. Maar de huidige verschuiving lijkt minder op een normale cyclische omslag en meer op een structurele transitie. Decennialang draaiden de wereldwijde markten om één reservemunt, één toonaangevend innovatiecentrum en één belangrijkste bestemming voor wereldwijd kapitaal. De VS vervulden die rol uitzonderlijk goed. Dat systeem stort niet in, maar is wel aan verandering onderhevig.

Economische activiteit, innovatiekracht en menselijk kapitaal verspreiden zich geleidelijk over verschillende regio’s. Kapitaalstromen verschuiven geleidelijk. Tegelijkertijd zijn specifieke risico’s voor de VS rond handelsbeleid, fiscale houdbaarheid en de geopolitieke houding weer onderwerp van gesprek, op een manier die we jarenlang amper zagen. Een groot deel van de afgelopen vijftien jaar werden politieke en macrorisico’s vooral geassocieerd met Europa en opkomende markten. Die aanname wordt steeds vaker op de proef gesteld.

Dit betekent niet dat de VS structureel moeten verzwakken om niet-Amerikaanse beleggingen beter te laten presteren. Een minder dominante positie van de VS kan al voldoende zijn. De groei van het reëel beschikbaar inkomen is vertraagd in een omgeving met hardnekkige inflatie, terwijl hoge begrotingstekorten, een oplopende rentelast op Treasuries en historisch hoge Amerikaanse winstmarges wijzen op een minder gunstig klimaat voor waarderingen.

Een ander kenmerkend element van de laatste jaren is de toenemende concentratie van het leiderschap op de aandelenmarkten. Een kleine groep Amerikaanse megacaps, voornamelijk actief in technologie en AI, heeft een onevenredig groot deel van de wereldwijde rendementen voor zijn rekening genomen. Sterke winstgroei, stijgende waarderingen en aanpassingen in de indexwegingen zorgden voor een zichzelf versterkende cyclus: performance trok instroom aan, instroom ondersteunde marktkapitalisaties en stijgende marktkapitalisaties vergrootten de concentratie.

Bij nader inzien is Amerikaans exceptionalisme daardoor steeds meer veranderd in smal exceptionalisme. Dat is relevant omdat portefeuilles die sterk op deze concentratie leunen kwetsbaarder kunnen zijn dan ze lijken. De geschiedenis is op één punt consistent: marktleiderschap roteert.

Naast de Amerikaanse largecap groeiaandelen ligt een breed spectrum van aandelensegmenten die de afgelopen vijftien jaar over het hoofd zijn gezien en in sommige gevallen actief zijn gemeden. Dit zijn onder meer Europese aandelen, opkomende markten, smallcaps, defensieve aandelen en waardeaandelen. Deze zijn de afgelopen tijd duidelijk achtergebleven bij de wereldwijde markten. Maar juist die underperformance is de reden dat allocaties zijn afgenomen – en waarom de kansen nu mogelijk juist voor het oprapen liggen.

Een langere geschiedenis laat een ander beeld zien. In de zestien jaar vóór de recente door de VS gedomineerde periode genereerden deze segmenten een aanzienlijke outperformance. Niet allemaal tegelijk, maar op verschillende momenten en onder verschillende marktomstandigheden.

Tegenwoordig delen zij nog een ander kenmerk: elk segment wordt verhandeld tegen een aanzienlijke waarderingskorting ten opzichte van de bredere markt op basis van maatstaven zoals koers/boekwaarde, koers/winst, koers/cashrendement en dividendrendement.

Cruciaal is dat het niet gaat om één enkele (macro)trade. De recente performance illustreert dit: opkomende markten leverden sterke rendementen op, terwijl meerdere andere segmenten dat niet deden. Dit laat zien dat ze niet in dezelfde richting bewegen en niet afhankelijk zijn van dezelfde omstandigheden. Europa, opkomende markten, smallcaps, defensieve aandelen en waardeaandelen hebben elk verschillende bronnen van rendement:

• Europa kan profiteren van een door begrotingsbeleid gestuurd herstel en een dalende risicopremie.

• Opkomende markten kunnen profiteren van sterke wereldwijde industriële productie en rugwind van een zwakkere dollar.

• Smallcaps reageren doorgaans goed op dalende financieringskosten en binnenlandse vraag.

• Defensieve aandelen kunnen veerkracht bieden in een risicomijdende omgeving.

• Waardeaandelen kunnen profiteren wanneer de hogere rente de multiples van groeiaandelen onder druk zet.

Dat is de essentie van diversificatie. De vraag is niet welk segment de komende tijd het beste zal presteren. In de praktijk is dat uiterst moeilijk te voorspellen. Het punt is dat verschillende marktregimes verschillende delen van de markt belonen, en dat de timing van die overgangen per definitie onzeker is. Het echte risico is geen exposure te hebben wanneer het marktleiderschap verschuift.

Diversificatie is wel noodzakelijk, maar is op zichzelf niet voldoende. Het vergroot het universum aan kansen, maar garandeert geen betere resultaten. De uitvoering is daarbij van groot belang. In onzekere markten worden beleggers vaak procyclisch: zij jagen recente winnaars na, verkopen achterblijvers en stappen te laat over naar andere segmenten. De segmenten die de grootste diversificatievoordelen bieden, zijn vaak het moeilijkst vast te houden tijdens perioden van underperformance.

Hier kan kwantitatief beleggen uitkomst bieden. Een gedisciplineerd, op regels gebaseerd proces kan de behavioral biases verminderen die het langetermijnrendement aantasten. In plaats van te vertrouwen op markttiming of overtuiging op de korte termijn past een systematische aanpak dezelfde beleggingsdiscipline toe voor verschillende regio’s, stijlen en marktsegmenten. Dit helpt beleggers exposure te behouden naar een breder spectrum van kansen, zelfs wanneer dat ongemakkelijk voelt door de recente performance.

Robeco’s kwantitatieve benadering is gebaseerd op decennia aan onderzoek naar empirisch bewezen rendementsbronnen, zoals value, quality, momentum, herzieningen van analisten en kortetermijnsignalen. Deze factoren zijn in de loop der tijd verder verbeterd en worden gecombineerd binnen een consistent raamwerk voor portefeuilleconstructie dat probeert het rendementspotentieel, risicobeheersing en diversificatie in balans te brengen.

Enhanced Indexing-strategieën zijn ontworpen als slimme alternatieven voor passief beleggen; ze streven naar consistent extra rendement terwijl ze relatief dicht bij de benchmark blijven. Actieve kwantitatieve strategieën streven naar hogere alpha binnen een gecontroleerd risicokader en zijn daarmee geschikt voor beleggers die het portefeuillerendement willen verhogen. Defensieve of conservatieve strategieën richten zich op exposure naar aandelen met een lager risico en proberen het rendementsverloop te verbeteren door verliezen te beperken. Waardestrategieën bieden meer gerichte toegang tot een specifieke premie voor langetermijnrendement, terwijl next-gen smallcapstrategieën gebruikmaken van geavanceerde data, verfijnde signalen en machinelearningtechnieken om alpha te genereren in een breed, minder efficiënt onderzocht deel van de markt.

Als markten verschuiven van een geconcentreerd naar een meer verspreid regime, moeten portefeuilles die overgang weerspiegelen. De doelstelling is niet om de exposure naar de VS te verkleinen, maar om de afhankelijkheid van één enkele bron van rendement te verminderen. In een wereld waarin exceptionalisme niet langer een vast gegeven is, wordt veerkracht het doorslaggevende concurrentievoordeel. En veerkracht ontstaat niet door te voorspellen waar het volgende marktleiderschap vandaan komt, maar door doordacht te diversifiëren en dit met discipline toe te passen.