netherlandsnl
‘We moeten nu echt in actie komen’

‘We moeten nu echt in actie komen’

18-04-2019 | Interview

Stevenen we af op een muur? Gilbert Van Hassel, CEO van Robeco, vertelt over leiderschap in duurzaam beleggen, zakelijke kansen, het gebrek aan regelgeving en duidelijke definities, Sustainable Development Goals (SDG’s) en de uitdaging om voorop te blijven lopen.

  • Peter van Kleef
    Peter
    van Kleef
    Chief Editor

In 2018 voegde Robeco een doelstelling toe aan haar missie, namelijk 'het creëren van vermogen en welzijn'. Vindt dat weerklank bij klanten? Of denkt men nog steeds dat duurzaamheid en rendement niet samen kunnen gaan?

“Op die vraag is geen eenduidig antwoord te geven. Nederland en Noord-Europa lopen namelijk voor op de rest. Hier behoort het al tot de fiduciaire plicht van een pensioenfonds om duurzaamheid te integreren. Ja, ze kunnen dus heel goed samengaan. Maar zelfs in Scandinavië, toonaangevend op dit terrein, zijn er grote verschillen in de mate waarin integratie heeft plaatsgevonden. Zo zijn Noorwegen en Zweden al een eind onderweg, maar vraagt men zich in Denemarken nog steeds af of de twee werkelijk verenigbaar zijn en welk effect het streven naar welzijn heeft op het creëren van vermogen.”

“Steeds meer wetenschappelijke studies bewijzen dat er een verband bestaat tussen duurzaamheid en waardecreatie op de lange termijn. Vooral voor de G van Governance binnen ESG begint dit duidelijk te worden. Toch is nog meer wetenschappelijk onderzoek nodig om aan te tonen dat de twee onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden.”

“In de Verenigde Staten moeten de meeste pensioenfondsen zich houden aan de ERISA, een wet van het ministerie van Arbeid die bepaalt dat hun fiduciaire verantwoordelijkheden bestaan uit het maximaliseren van rendement voor de deelnemers. Zolang nog niet onomstotelijk is bewezen dat er een causaal verband bestaat tussen duurzaamheid en vermogenscreatie, is het voor die fondsen onmogelijk duurzaamheid op een schaal van enige betekenis in te voeren. Er is gewoon nog niet voldoende wetenschappelijk bewijs, de datasets zijn nog te beperkt en het track record van fondsen is nog te kort om werkelijk wetenschappelijk gewicht in de schaal te leggen. Zolang de fiduciaire eisen niet worden geherformuleerd, blijft hun inzet op dit terrein op zijn best marginaal. Ze zijn aan handen en voeten gebonden.”

Beleggers hebben het vaak over 'risicogecorrigeerd rendement'. Leidt integratie van ESG volgens u vooral tot het verkleinen van risico's of juist tot het verhogen van rendement?

“Ik denk dat het fiftyfifty is. Als het risico stijgt, volgen de rendementen natuurlijk ook. Het is duidelijk wat er op de lange termijn gebeurt als we niets doen aan de manier waarop we omgaan met het klimaat en met de uitstoot van CO2. Dan lopen we uiteindelijk tegen een muur op. De wereldeconomie stopt met groeien en begint te krimpen, met als gevolg dat er een enorme hoeveelheid waarde verdampt. Voor mij zijn risico en rendement dus in principe twee zijden van dezelfde medaille.”

Ontdek de nieuwste inzichten op het gebied van duurzaamheid
Ontdek de nieuwste inzichten op het gebied van duurzaamheid
Aanmelden

Hebt u de indruk dat de sector financiële dienstverlening op dit moment bij zichzelf te rade gaat?

“Absoluut. En dat is geen tijdelijke fase. Natuurlijk zien veel mensen dit ook als een kans. Ze springen op de ESG-trein om mee te profiteren. Maar ik ben ervan overtuigd dat duurzaamheid de norm wordt. En eerder dan we denken. Nu is het nog trendy, maar over drie, vier jaar is duurzaam beleggen de standaard. En dat moet ook. Want als je de wetenschappelijke rapporten over klimaatverandering en CO2-uitstoot leest, besef je dat we nu echt in actie moeten komen.”

“Als we zo doorgaan, stevenen we regelrecht op die muur af. Mensen gaan zich steeds meer zorgen maken. Ik vind dat regeringen en het bedrijfsleven – maar ook wijzelf, ieder van ons – verantwoordelijkheid moeten nemen. Het overleven van onze maatschappij op lange termijn hangt daarvan af. Dat vraagt om een gigantische inspanning van iedereen op deze planeet. De vraag is wel of we ons dit kunnen veroorloven vanuit een economisch standpunt. Maar ja, kunnen we het ons veroorloven om niets te doen? Hoe gaat de wereld er dan uitzien?”

“Een van de belangrijkste uitdagingen is hoe we duurzaamheid moeten definiëren. Het lijkt wel alsof het aantal zaken dat als duurzaam wordt beschouwd, ieder jaar toeneemt. Als de definitie niet alleen het klimaat omvat, maar ook diversiteit, inkomensgelijkheid en armoede, dan wordt pijnlijk duidelijk dat er dingen moeten veranderen.”

De SDG’s bieden een helder kader en gaan ook verder dan alleen het klimaat. Is dat een grote stap vooruit?

“Ik vind dat de SDG’s een heel goed kader bieden, omdat ze ons in staat stellen het begrip duurzaamheid beter te definiëren. Maar dat is niet voldoende. De volgende stap is dat we in staat zijn duurzaamheid te meten en daarover te rapporteren. Er moet nog heel veel water door de Rijn stromen voordat we in de positie verkeren om dat te doen. Het is van het grootste belang dat we hier een raamwerk voor ontwikkelen in samenspraak met de Europese toezichthouders.”

“Wij hebben de SDG’s vanaf het begin geaccepteerd en waren ook een van de eerste vermogensbeheerders die een SDG Equities-product lanceerden. Vervolgens ontwikkelden we als eerste een model waarmee we de SDG's ook op credits konden toepassen. Dat is natuurlijk mooi, maar uiteindelijk hebben de SDG's alleen echt effect als de Europese Unie (EU) een stevig kader ontwikkelt en wij met z'n allen die definities accepteren. Pas dan kunnen we duurzaamheid echt meten en het effect zien op de SDG's. Dus ja, we kunnen allemaal een rol spelen en iedere vermogensbeheerder kan een bijdrage leveren. Maar eigenlijk moeten we de handen ineenslaan en regeringen, op basis van de EU-regelgeving, in staat stellen om maximaal gebruik te maken van de expertise binnen sectoren als die van ons.”

Robeco is een pionier in duurzaam beleggen. Maar als je vooroploopt, heb je ook altijd te maken met de ‘wet van de remmende voorsprong'. De concurrent hoeft het wiel niet meer uit te vinden. Hoe kan Robeco die voorsprong behouden?

“Daar kan ik inderdaad van wakker liggen, zelfs al zit innovatie ons in het bloed. We investeren er een hoop tijd en energie in. Duurzaamheid begon binnen onze organisatie met een enthousiast team in Zürich dat op zoek ging naar bedrijven met een oprechte passie voor groene oplossingen en die overtuigd handelden vanuit de ideologie van duurzaamheid. Vanaf dat punt hebben we samen heel wat bereikt. Duurzaamheid is een integraal onderdeel van de financiële analyse geworden. Ik noem dat ‘toegepast onderzoek’, omdat het wordt gebruikt om de waarde van beleggingen te analyseren, een rol speelt in de samenstelling van de portefeuille en uiteindelijk alpha genereert. We maken nog steeds grote stappen, maar er moet ook nog veel gebeuren. En het eind is voorlopig nog niet in zicht.”

Verloopt het proces snel genoeg?

“De tijd zal het leren. Maar als ik zie wat anderen doen... Ja, die wet van de remmende voorsprong geldt ook in ons geval, maar het opbouwen van ervaring en expertise kun je niet zomaar even doen. Dat neemt nu eenmaal tijd in beslag. En we hebben echt nog steeds een voorsprong op onze concurrenten. Dat horen we van onze klanten. Het helpt natuurlijk wel als je dit al heel lang doet en de kans hebt gehad om ervaring op te doen en jezelf voortdurend te verbeteren. Expertise verwerf je alleen met heel veel uren praktijkervaring. Anderen kunnen wel wat van die achterstand inhalen, maar niet onze totale voorsprong wegwerken.”

Dit interview werd eerder gepubliceerd in Sustainability Inside

Gerelateerd aan dit artikel: