Head of Multi Asset & Equity Solutions, Co-Head Investment Solutions
• Maandelijkse vooruitblik
De divergentie tussen centrale banken: inflatie versus groei
De belangrijkste centrale banken van de wereld hebben in verschillende mate de mogelijkheid om de inflatie aan te pakken, vanwege het gevaar dat renteverhogingen de groei ondermijnen, zegt multi-assetbelegger Colin Graham.
Auteurs
Topzoekwoorden
Samenvatting
- Inflatiedruk verschilt in VS, VK, eurozone en Japan
- Renteverhogingen hebben neveneffecten voor economische groei en obligatiekoersen
- ECB heeft minder flexibiliteit, terwijl Fed vertrouwt op steun van Amerikaanse ministerie van Financiën
Het verhogen van de rente om de inflatie aan te pakken, die al hardnekkig is sinds Rusland in 2022 Oekraïne binnenviel, is lange tijd de belangrijkste tactiek geweest, aangezien hogere financieringskosten de uitgaven van overheden en bedrijven beperken en de druk op de prijzen verlichten. Maar dit bedreigt ook de economische groei en heeft neveneffecten op de staatsobligatiemarkten, op een moment dat de lange rentes al nieuwe cyclische hoogtepunten bereiken.
Het beeld is nu gemengd in de grote economieën van de VS, de eurozone, het VK en Japan, waar de Fed, de Europese Centrale Bank, de Bank of England en de Bank of Japan elk met hun eigen, verschillende dilemma's worden geconfronteerd, zegt Graham, Head of Multi Asset and Equity Solutions bij Robeco.
“Het jaarlijkse symposium dat door de Amerikaanse Federal Reserve in Jackson Hole werd georganiseerd, liet de toenemende verschillen zien tussen de manier waarop centrale banken wereldwijd omgaan met inflatie en economische groei”, zegt hij. “Fed-voorzitter Kevin Warsh sloeg in zijn toespraak van 28 augustus een stevige toon aan over de inflatie, waardoor de verwachtingen toenamen dat de rente omhoog zal moeten, of in elk geval niet omlaag.”
“Maar hoewel dit het Amerikaanse beleidsnarratief wezenlijk veranderde, onderstreepte het een toenemende divergentie met andere centrale banken in Europa, Japan en de rest van de wereld, die ook proberen de inflatie te bestrijden, maar met uiteenlopende mogelijkheden om de rente als voornaamste wapen te gebruiken.”
Een manier om toekomstige renteverhogingen en het bijbehorende effect ervan op beleggingskoersen te proberen te voorspellen, is het berekenen van de ‘neutrale’ rente die de lokale economie noch negatief noch positief zou beïnvloeden. Deze bandbreedte van de ‘nominaal neutrale’ rente is het hoogst voor het VK en het laagst voor Japan, de VS en Canada, zoals te zien in onderstaande grafiek.
Figuur 1: De rentebandbreedtes van de belangrijkste centrale banken ter wereld
Bron: Bloomberg, Robeco, september 2026.
Ontvang de nieuwste inzichten
Meld je aan voor onze nieuwsbrief voor beleggingsupdates en deskundige analyses.
“Dit betekent dat Japan de meeste ruimte heeft om de rente te verhogen zonder zich zorgen te hoeven maken dat dit de economische groei tegenwerkt”, zegt Graham. “De VS heeft enige ruimte om de rente te verhogen, maar de eurozone, Australië en het VK lopen het risico de rente te hoog vast te stellen en de economische groei negatief te beïnvloeden.”
Inflatieproblemen zijn niet hetzelfde
Een deel van de verklaring voor de divergentie is dat de aanjagers van de inflatie verschillen tussen de VS, de eurozone en Japan, zodat reacties van centrale banken verschillende effecten zouden hebben. Naast de bedreiging voor de groei stuwen renteverhogingen ook de obligatierentes op, waardoor de financieringskosten voor overheden stijgen die al worstelen met oplopende begrotingstekorten en recordhoge nationale schuldenbergen.
“In de VS is de inflatiedruk een afspiegeling van invoerheffingen, een veerkrachtige vraag en investeringen”, zegt Graham. “De Fed is agressiever geworden, terwijl het Amerikaanse ministerie van Financiën de meer zichtbare marktpartij blijft via terugkoop van obligaties en maatregelen voor marktstabiliteit.”
“Deze wisselwerking geeft de Fed feitelijk ruimte om de rente neutraal te houden terwijl zij stevige taal over inflatie uitslaat, zonder de controle over het lange eind van de yield curve van Amerikaanse staatsobligaties te verliezen. Dat doet mij denken aan ‘Operation Twist’ (waarbij de Fed langlopende obligaties koopt).”
Dilemma van energiekosten
“In de eurozone is de inflatie vooral een prijsschok door hogere kosten voor geïmporteerde energie als gevolg van het conflict in het Midden-Oosten. De ECB kan verkrappen in lijn met haar inflatiemandaat, maar een gebrek aan binnenlandse aanjagers maakt de economie kwetsbaarder voor hogere rentes. We hebben dit eerder zien gebeuren in 2008 en opnieuw in 2011, toen de ECB de rente verhoogde tijdens een grondstoffenschok.”
“Japan lijkt zich in de beste positie te bevinden – anders dan tijdens de eerdere ervaring in de afgelopen 40 jaar – omdat de inflatie daar een afspiegeling is van structurele reflatie en binnenlandse groei. De Bank of Japan kan de rente normaliseren zonder een rem op de economie te zetten. Bovendien kunnen hogere rentes de aantrekkelijkheid van de yen vergroten, die zich in een structurele neerwaartse trend bevindt.”
De mogelijke gevolgen zijn samengevat in onderstaande tabel.
Tabel 1: Signalen, aanjagers en risico's voor de drie grootste centrale banken
Bron: Onderzoek van Robeco Investment Solutions, september 2026.
Effecten op aandelen en obligaties
Hogere rentes hebben ook gevolgen voor de waarde van beleggingen. “Over het geheel genomen zijn risicovolle beleggingen (credits en aandelen) de afgelopen vijf jaar goed omgegaan met hogere rentes, vooral doordat de tweederonde-effecten van de inflatie beperkt zijn gebleven, en wij blijven in dit narratief geloven”, zegt Graham.
“We erkennen echter dat deze optimistische vooruitzichten met meer tegenwind te maken krijgen nu het Amerikaanse exceptionalisme afbrokkelt, en dat ‘risicovrije’ rentes niet langer risicovrij zijn nu de last van overheidsschulden toeneemt en aanbodschokken in de vorm van olie en invoerheffingen aanhouden.”
“Dus de impuls op korte termijn voor alle centrale banken zal een gesynchroniseerde verkrapping zijn. De uitkomsten in de drie regio's kunnen op middellange termijn echter zeer verschillend zijn. De ECB zou de rente verhogen als reactie op de energieschok, maar zonder de economische buffer die we in Japan of de VS zien. De Bank of Japan heeft extra ruimte om de rente te verhogen zonder gevolgen voor de binnenlandse economie.”
“En de Fed wordt geconfronteerd met een economie onder hoge druk, en het korte eind van de yield curve van Amerikaanse staatsobligaties kan gevoelig blijven voor deze druk. De Amerikaanse termijnpremie is daardoor kwetsbaar voor opwaartse druk, wat wijst op aanhoudende samenwerking tussen de Fed en het ministerie van Financiën om te voorkomen dat de controle over de lange rente verloren gaat.”
