belgiumnl
Productie en diensten – twee indices met een eigen verhaal

Productie en diensten – twee indices met een eigen verhaal

08-10-2019 | Maandelijkse vooruitblik
Beleggers moeten het zwakkere producentenvertrouwen nuanceren, want de dienstensector geeft een sterker signaal af, zegt portefeuillemanager Rikkert Scholten.
  • Rikkert  Scholten
    Rikkert
    Scholten
    Portfolio Manager

In het kort

  • Producentenvertrouwen zwakker geworden in afgelopen maanden
  • Vertrouwen in dienstensector ook afgenomen, maar minder sterk
  • Indicator dienstensector geeft betrouwbaarder signaal af, blijkt uit analyse

Door de zwakke cijfers van grote industriële economieën zijn veel beleggers nerveus geworden. Zij kunnen namelijk een voorbode zijn van een recessie. Ze komen nog bovenop de inversie van de Amerikaanse yield curve – traditioneel hét waarschuwingssignaal voor een ophanden zijnde vertraging.

Er blijft echter een groot verschil tussen de sombere productiecijfers en het meer optimistische beeld uit de dienstensector, doorgaans de leidende indicator, zegt Scholten, portefeuillemanager in het Global Macro-team van Robeco.

“De afgelopen maanden waren er voortdurend tekenen van een verzwakkend producentenvertrouwen”, zegt hij. “De Duitse Ifo-index bereikte het laagste punt sinds 2012 en de Chinese inkoopmanagersindex (PMI) staat al sinds december op een laag niveau. Bovendien dook de index voor het producentenvertrouwen van het Amerikaanse Institute of Supply Management (ISM) in september maar liefst twee punten onder het peil dat wordt beschouwd als neutraal, te weten 50.”

“Het is duidelijk dat de productiesector wereldwijd afkoelt. En dat zorgt voor twijfels over de vooruitzichten voor de bredere economie en de aandelenmarkten.”

Ontdek de nieuwste inzichten
Ontdek de nieuwste inzichten
Aanmelden

Twee indices met een eigen verhaal

De cijfers zijn het echter niet helemaal met elkaar eens. “Zo lieten recente ISM-cijfers in de Verenigde Staten (VS) weliswaar een daling zien, maar blijven ze wel wijzen op een verschil tussen de productiesector en de niet-productiesector, oftewel dienstensector”, zegt Scholten.

“De productie-index tuimelde onder de 48 punten en kwam uit op het laagste punt sinds juni 2009 (47,8). De diensten-PMI is ook vertraagd, maar staat nog wel boven het neutrale niveau van 50 (52,6). In 2015-2016 zagen we een vergelijkbare situatie. Het producentenvertrouwen lag toen in de buurt van het huidige niveau, terwijl de diensten-ISM boven het neutrale niveau bleef. Het verschil tussen beide sectoren is nu net zo groot als in oktober 2015.”

“Op basis van dit verschil zou je snel kunnen concluderen dat de dienstensector er klaarblijkelijk nog altijd beter voor staat dan de productiesector. Maar het roept ook vragen op. Welke ISM-index is leidend? En wat betekent dit voor risicovollere beleggingen in de komende tijd?”

“De ISM-index voor de productiesector krijgt doorgaans meer aandacht dan die voor de dienstensector, waarschijnlijk omdat die al langer bestaat. Bovendien bestaat het beeld dat de productie-index meer een voorlopende indicator is. Daarom leidt een duikeling van die index reflexmatig tot de aanname dat de dienstenindex ook onder de 50 zal duiken. Maar is dat wel terecht?”

Er is een groot verschil tussen de productie-ISM en de diensten-ISM. Bron: Bloomberg, Robeco.

Dienstenindex is een betere indicator

Om dat vast te stellen hebben we geprobeerd het verloop van de ISM-index voor de dienstensector drie maanden vooruit te voorspellen met behulp van het verschil tussen de productie-index en de dienstenindex. Uit deze cijfers bleek echter geen duidelijk verband.

Daarna hebben we de grafiek omgedraaid en het voorspellende vermogen van de productie-index drie maanden vooruit getest. Het doel was te ontdekken of een sterk signaal vanuit toegenomen vertrouwen in de dienstensector wijst op een mogelijk herstel van de ISM-index voor het producentenvertrouwen.

“Dit verband lijkt sterker te zijn: een aantal keer was een positief verschil tussen de dienstensector en de productiesector een voorbode voor een stijging van de productie-index”, aldus Scholten.

“Vervolgens hebben we een regressieanalyse uitgevoerd op de voorlopende eigenschappen van iedere reeks. Die bevestigde dat bij een groot verschil tussen beide ISM-indices de kans groter is dat de productiesector de dienstensector omhoog volgt dan andersom.” De resultaten zijn weergegeven in onderstaande grafiek.

ISM-diensten minus ISM-productie en ontwikkeling productie-index over drie maanden. Bron: Bloomberg, Robeco.

Wat dit betekent voor risicovollere beleggingen

Wat betekent dit nu voor risicovollere beleggingen? “We hebben geprobeerd deze vraag te beantwoorden door te kijken naar het historische rendement van de S&P 500 Index en de ontwikkeling van de spread op Amerikaanse investmentgradecredits tijdens eerdere periodes met een negatief verschil van ten minste vijf punten tussen de ISM-index voor de productiesector en die voor de dienstensector”, zegt Scholten.

“Dit was onder meer het geval in het tweede kwartaal van 2015 en het vierde kwartaal van 2012. In totaal hebben we zeven van zulke periodes gevonden vanaf 1995. In deze periodes was sprake van enig negatief effect op het rendement van aandelen. Het gemiddelde rendement (jaar-op-jaar) van de S&P 500 koelde af van zo'n 9% in de zes maanden voordat het verschil werd bereikt, naar 1% in de zes maanden daarna. Gemiddeld genomen duurde de periode van matiging in rendement echter niet lang, want na 12 maanden lag het gemiddelde rendement van de S&P 500 alweer op 5%.”

“We zien een vergelijkbaar patroon in de creditspreads. In eerdere gevallen ging de waarschuwing van de productie-ISM gepaard met uitlopende spreads op Amerikaanse investmentgradecredits. Maar als we 2008 buiten beschouwing laten, bleef de gemiddelde spreadstijging na zes maanden beperkt tot zo'n 20 basispunten.”

Negeer de signalen niet

De laatste vraag is of beleggers het waarschuwingssignaal van de ISM-index voor het producentenvertrouwen daarom gewoon kunnen negeren. De index voor de dienstensector staat er immers beter voor. “Niet helemaal”, waarschuwt Scholten. “Ten eerste heeft de productiesector nog altijd veel invloed op de volatiliteit van de economische cijfers. De huidige voorraadcorrectie in de VS is daar een mooi voorbeeld van.”

“Daarnaast blijkt uit de historische cijfers dat deze waarschuwingen vanuit de productie-index wel degelijk gepaard gingen met afkoelende aandelenrendementen en uitlopende creditspreads. Positief is dat de daling van het producentenvertrouwen naar het huidige niveau meestal niet werd gevolgd door vergelijkbare zwakte in de dienstensector. Bovendien bleef de verzwakking van het rendement, wat betreft duur en omvang, in eerdere gevallen van uiteenlopende ISM-indices beperkt.”

Logo

Disclaimer

De informatie op deze website is uitsluitend bedoeld voor professionele partijen. Een professioneel belegger is: een belegger die beroepsmatig over voldoende kennis, deskundigheid en ervaring beschikt om de financiële risico’s van de zelf genomen beleggingsbeslissing(en) adequaat in te schatten.

Bezoekers van deze website dienen zich ervan bewust te zijn dat zij zelf verantwoordelijk zijn voor naleving van alle in hun eigen land geldende wetten en voorschriften.

Door op Akkoord te klikken, bevestigt u dat u een professionele belegger bent. Indien u op Niet akkoord klikt, wordt u doorverwezen naar de omgeving voor particulieren.

Niet akkoord