netherlandsnl
Mijlpaal voor hernieuwbare energie: één biljoen watt

Mijlpaal voor hernieuwbare energie: één biljoen watt

12-09-2018 | Visie

Hernieuwbare energie heeft een nieuwe mijlpaal bereikt, want de capaciteit voor wind- en zonne-energie bedraagt nu één biljoen watt.

  • Chris Berkouwer
    Chris
    Berkouwer
    Equity Analyst

In het kort

  • Windmolenparken en zonnepanelen kunnen 1 TW aan elektriciteit opwekken
  • Over de gehele wereld worden enorme projecten gerealiseerd
  • In 2050 moet twee derde van de wereldwijde energie hernieuwbaar zijn

Windmolenparken en zonnepanelen van over de gehele wereld kunnen nu meer dan één terawatt aan elektriciteit opwekken, volgens Bloomberg New Energy Finance (BNEF). Uit cijfers van BNEF blijkt dat de wereldwijde capaciteit eind juni 2018 in totaal 1.013 gigawatt bedroeg. Daarvan is 54% afkomstig van windenergie en 46% van zonne-energie. 

Deze terawatt omvat slechts circa 6% van het totale wereldwijde elektriciteitsverbruik, maar kan wel 10 miljard gloeilampen van 100 watt laten branden.1 BNEF voorspelt dat de tweede terawatt binnen vijf jaar opgewekt kan worden en dat de installatiekosten daarvoor 46% lager uitvallen dan voor de eerste. Verder laten de cijfers zien dat de capaciteit van wind- en zonne-energie sinds 2010 is verviervoudigd. Ten opzichte van 2000 is deze zelfs 65 keer hoger.

De wereld is de strijd aangegaan tegen de opwarming van de aarde. De daarmee gepaard gaande overstap van fossiele brandstoffen naar natuurlijke energiebronnen – wind, zon, waterkracht, biomassa – maakt hernieuwbare energie mainstream. Als sector is hernieuwbare energie het punt aan het bereiken waarop deze traditionele energiesectoren (zoals de kolenindustrie) kan vervangen, zonder dat daar subsidies voor nodig zijn.

Ontdek de nieuwste inzichten op het gebied van duurzaamheid
Ontdek de nieuwste inzichten op het gebied van duurzaamheid
Aanmelden

Global wind and solar installations, cumulative to June 30, 2018

Source: Bloomberg NEF. Note: 1H 2018 figures for onshore wind are based on a conservative estimate; the true figure will be higher. BNEF typically does not publish mid-year installation numbers.

De statistieken die duidelijk maken hoe ver hernieuwbare energie al is gekomen, is eigenlijk één lange lijst met hoogtepunten. Zo bouwt Marokko een zonnepark in de Sahara ter grootte van Parijs. Dit enorme project heeft een waarde van USD 9 miljard en een omvang van 1,4 miljoen vierkante meter. Het moet uiteindelijk genoeg elektriciteit opwekken voor meer dan een miljoen huishoudens. 2

UK leads in offshore wind

Het land met de meeste offshore windturbines is, misschien verrassend, het Verenigd Koninkrijk, met meer dan 1.400 turbines. Daaronder valt ook het grootste offshore windmolenpark ter wereld, de London Array in de Noordzee. Samen met de turbines op het vasteland wekken ze op dit moment genoeg stroom op voor vier miljoen huishoudens.3

De windturbines zelf worden steeds groter en gaan zelfs wolkenkrabbers voorbij. In april kondigde GE Renewable Energy plannen aan om de grootste windturbine ter wereld te plaatsen in Noordoost-Engeland. Deze moet 260 meter hoog worden, met bladen van 107 meter lang. Deze turbine komt daarmee in de buurt van The Shard in Londen, dat met 306 meter het hoogste gebouw is in het VK.4

Het VK is een mooi voorbeeld van de manier waarop hernieuwbare energiebronnen langzaam maar zeker fossiele brandstoffen vervangen. In 2016 wekte het land voor de eerste keer meer stroom op met hernieuwbare bronnen – voornamelijk windmolenparken – dan met kolen. En in april 2018 draaide het land twee dagen lang zonder kolengestookte elektriciteit. Dat was voor het eerst sinds de bouw van de eerste kolencentrales, eind 19e eeuw. Verder beschikt het VK over het grootste drijvende zonnepark van Europa. Ook speelt het land een aanzienlijke rol op het gebied van biomassa.5

Grotere inspanningen wereldwijd

In april van dit jaar kwamen de Verenigde Naties met een rapport waarin stond dat in 2017 wereldwijd voor het eerst meer geld is geïnvesteerd in zonne-energie dan in kolen, gas en kernenergie samen. China loopt daarbij voorop. Er zijn in dat jaar installaties voor hernieuwbare energie in gebruik genomen die samen een record van 157 gigawatt opwekken. Dat is het equivalent van ongeveer 200 grote kolencentrales. Wereldwijd is het aandeel energie dat is opgewekt door hernieuwbare bronnen, in tien jaar tijd gestegen van circa 5% naar 12%. Dat houdt in dat vorig jaar ongeveer 1,8 biljoen ton CO2-uitstoot is vermeden. Dat is gelijk aan de uitstoot van het totale Amerikaanse transportsysteem.6

De transitie maakt deel uit van de pogingen om te voldoen aan het akkoord van Parijs uit 2015 en de opwarming van de aarde te beperken tot maximaal 2 graden Celsius boven het pre-industriële niveau. De doelstellingen van de Europese Unie voor 2020 zijn: minimaal een 20% lagere uitstoot van broeikasgassen ten opzichte van 1990, een aandeel van 20% in het totale energieverbruik voor hernieuwbare energie, en een verbetering van 20% van de energie-efficiëntie.7

Een bijkomend voordeel is dat deze ontwikkeling miljoenen banen oplevert. De werkgelegenheid in de hernieuwbare-energiesector kwam dit jaar voor het eerst uit boven de 10 miljoen banen. Dat is een stijging van 5,3% van het aantal banen sinds 2017, volgens de International Renewable Energy Agency. China is verantwoordelijk voor bijna de helft hiervan. En in de VS zijn in deze sector inmiddels 14 keer meer mensen werkzaam dan in de kolenindustrie.8

Opvallende getallen

De onstuitbare opmars van hernieuwbare energie komt voor velen als een verrassing, zegt Chris Berkouwer. Hij is portefeuillemanager binnen het Global Stars Equities-team van Robeco en is gespecialiseerd in deze sector. “Neem bijvoorbeeld Texas, de bakermat van de Amerikaanse olie- en gasindustrie. Wie had gedacht dat dit veruit de grootste werkgever is als het gaat om banen gerelateerd aan windenergie?”, aldus de portefeuillemanager. 

“Texas neemt maar liefst een kwart van de totale capaciteit van windenergie in de VS voor zijn rekening. Sterker nog, met een capaciteit van zo’n 25 gigawatt hoeft deze Amerikaanse staat slechts vijf landen voor zich te dulden.”

“Op technologisch gebied is er enorm veel verbeterd. Hierdoor zijn de mogelijkheden om technologieën voor hernieuwbare energie toe te passen, exponentieel toegenomen. Aanvankelijk was windenergie alleen geschikt voor gebieden op het vasteland, met hoge windsnelheden. En dat ver verwijderd van de bewoonde wereld. Tegenwoordig komen de fabrikanten van turbines met drijvende windmolenplatforms voor op zee. Daardoor kan op veel meer plekken windenergie opgewekt worden.”

‘Een van de belangrijkste factoren is de verbetering van de opslagtechnologie’

“Eind 2017 is 25 kilometer uit de kust van het Schotse Aberdeenshire het allereerste drijvende windmolenpark geplaatst. Dit omvat vijf turbines met een capaciteit van zes megawatt. Ze voorzien slechts 20.000 Britse huishoudens van stroom, maar er zijn wereldwijd volop mogelijkheden voor vergelijkbare windmolenparken.”

Bij het huidige groeitempo verwacht BNEF dat hernieuwbare energie in 2050 goed is voor twee derde van het wereldwijde energiesysteem. In Europa kan dit al in 2030 het geval zijn. “Een van de belangrijkste factoren achter deze sterke stijging is de verbetering van de opslagtechnologie”, zegt Berkouwer. “Hierdoor dalen de kosten aanzienlijk en neemt het gebruik van hernieuwbare energie wereldwijd steeds sneller toe.”

“Voor de eerste terawatt aan hernieuwbare energie was USD 2,3 biljoen nodig, terwijl er slechts 7 gigawatt aan opslagruimte was (zo'n 0,7% van de wereldwijde capaciteit). Voor de tweede terawatt vallen de kosten bijna de helft lager uit, bij bijna 20 gigawatt opslagcapaciteit, zo verwacht BNEF.” 

1https://science.howstuffworks.com/environmental/green-science/world-power-consumption.htm
2http://www.xinhuanet.com/english/2018-01/27/c_136929733.htm en https://www.weforum.org/agenda/2018/05/morocco-is-building-a-solar-farm-as-big-as-paris-in-the-sahara-desert/
3https://www.thecrownestate.co.uk/media/1050888/operationalwindreport2017_final.pdf
4https://www.edie.net/news/10/World-s-largest-wind-turbine-to-be-trialled-in-the-UK/?utm_source=dailynewsletter%2C+edie+daily+newsletter&utm_medium=email%2C+email&utm_content=news&utm_campaign=dailynewsletter%2C+8ffcc4bdf7-dailynewsletter#.WuLvEhXB6C0.twitter
5https://www.theguardian.com/environment/2017/dec/28/renewables-power-coal-2017-uk-figures and https://www.independent.co.uk/environment/uk-no-coal-power-renewable-energy-record-electricity-climate-change-wind-solar-a8312116.html
6https://www.independent.co.uk/environment/solar-energy-world-investment-higher-coal-gas-nuclear-combined-2017-un-report-a8290051.html
7http://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Europe_2020_headline_indicators
8http://www.climateactionprogramme.org/news/global-jobs-in-renewable-energy-top-10-million-for-the-first-time?utm_source=ActiveCampaign&utm_medium=email&utm_content=Allianz+to+stop
+insuring+coal+industry+amid+climate+concerns+-+Climate+Action+News&utm_campaign=CA+Newsletter+8+May+2018

Robeco's serie Opvallende getallen uit de wereld van duurzaam beleggen keert terug in oktober.

Lees alle artikelen