belgiumnl
Pas op voor de demografische dodenspiraal

Pas op voor de demografische dodenspiraal

24-05-2017 | Opvallende getallen

Elke maand kijken we naar opvallende getallen uit de wereld van duurzaamheid. Wat betekenen ze? Wat is hun impact voor beleggers? Deze maand: de demografische dodenspiraal.

  • Max Schieler
    Max
    Schieler
    Senior Country Risk Specialist at RobecoSAM

De onhoudbare groei van de wereldbevolking wordt gezien als een groot probleem, net als de ongecontroleerde immigratie waardoor nationale bevolkingsaantallen stijgen. Maar hoe zit het eigenlijk met landen waar de bevolking afneemt? Dat is net zo slecht voor duurzaamheid. En het gebeurt midden in Europa, waarschuwen experts van Robeco.

Ontdek de nieuwste inzichten
Ontdek de nieuwste inzichten
Aanmelden

Wat is er aan de hand?

Een studie van het magazine Forbes, getiteld ‘Death Spiral Demographics’, toonde aan, dat de bevolking van Bulgarije in 2050 naar verwachting met maar liefst 27% is gedaald. Daarnaast is de verwachting dat de bevolking van Roemenië en Polen met respectievelijk 22% en 14% zal dalen. In de eurozone staat Italië met een verwachte daling van 5,5% er het slechtste voor, gevolgd door Spanje met 2,8%.

De kern van het probleem is een dalend geboortecijfer, dat al geruime tijd onder de 2 ligt in de meeste Europese landen. Dit betekent dat er meer mensen overlijden dan dat er worden geboren. Bovendien is er sprake van negatieve netto-migratie, omdat mensen vluchten voor de slechte economische omstandigheden.

Waarom is dit belangrijk?

RobecoSAM neemt bevolkingskwesties mee in de Country Sustainability Ranking (CSR) om de score van een land op het gebied van milieu, maatschappij en governance (environmental, social and governance; ESG) te bepalen. Die kunnen van invloed zijn op de factor maatschappij, omdat een vergrijzende bevolking een regering opzadelt met problemen op het gebied van pensioenen. Bovendien kan de beroepsbevolking bij een geboortecijfer onder de 2 niet worden vervangen als mensen met pensioen gaan (zonder immigratie). En een groei van de bevolking door immigratie kan tot maatschappelijke en politieke problemen leiden.

Duitsland heeft een geboortecijfer van slechts 1,4, waardoor de bevolking met 7,7% zou dalen. De instroom van ruim een miljoen vluchtelingen uit Syrië in 2016 heeft de balans echter iets hersteld. De daling in Spanje is vooral toe te schrijven aan een negatieve netto-migratie, omdat vooral veel jongeren de jeugdwerkloosheid van 24% ontvluchten door ergens anders werk te zoeken.

China is al eeuwenlang het land met de grootste bevolking, maar krijgt nu te maken met een daling van 2,5% tot 2050 – dat is een verlies van 28 miljoen mensen. De daling in Japan is bekender en ook steiler, namelijk 15%. Bovendien zijn er in dat land meer mensen boven de 80 jaar dan onder de 15 jaar. De grootste uitzondering op de regel is de VS, waar de bevolking in dezelfde periode naar verwachting met 21% zal stijgen, met immigratie als belangrijkste oorzaak.

Wat betekent dit voor beleggers?

Duitsland is een goed voorbeeld van hoe een afnemende bevolking de ESG-score van een land kan beïnvloeden, wat een rol speelt bij de keuze om al dan niet staatsobligaties van het land te kopen. Het land staat nu op de 13e plaats op de ranglijst – achter bijvoorbeeld het VK, waar de bevolking wel toeneemt – en dat komt deels door de demografische problemen.

“Net als in andere volwassen economieën is de vergrijzing een grote uitdaging, omdat de verwachte werkgelegenheid en bevolking door de jaren heen zullen teruglopen. Dit wijst op een stijging van de afhankelijkheidsratio en op hogere kosten van de vergrijzing”, zegt Max Schieler, Senior Country Risk Specialist bij RobecoSAM, in oktober 2016 in de update van de Country Sustainability Ranking.

“Dit kan (deels) worden gecompenseerd door betere kansen op de arbeidsmarkt te scheppen voor vrouwen en ouderen, maar het grote beloningsverschil tussen mannen of vrouwen blijft een obstakel. Daarnaast vergroot immigratie (waaronder vluchtelingen) de arbeidspool, maar daartegenover staan wel flinke problemen op het gebied van integratie. Dat is op dit moment ook een van de grootste politieke issues waar Duitsland mee te kampen heeft. Het is een voedingsbodem voor anti-immigratiesentimenten en de rechts-populistische partij Alternative für Deutschland, wat ongewenste gevolgen kan hebben voor de uitslag van de verkiezingen later dit jaar.”

Logo

Disclaimer

De informatie op deze website is uitsluitend bedoeld voor professionele partijen. Een professioneel belegger is: een belegger die beroepsmatig over voldoende kennis, deskundigheid en ervaring beschikt om de financiële risico’s van de zelf genomen beleggingsbeslissing(en) adequaat in te schatten.

Bezoekers van deze website dienen zich ervan bewust te zijn dat zij zelf verantwoordelijk zijn voor naleving van alle in hun eigen land geldende wetten en voorschriften.

Door op Akkoord te klikken, bevestigt u dat u een professionele belegger bent. Indien u op Niet akkoord klikt, wordt u doorverwezen naar de omgeving voor particulieren.

Niet akkoord