By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Herman Wijffels: 'Crisis is aanleiding om duurzamer te worden'

06-12-2012 | Visie

Institutionele beleggers zijn teveel gericht op de korte termijn, vaak tegen wil en dank. Dat moet veranderen, vindt econoom Herman Wijffels. Bij de presentatie van het Robeco-boek ‘De zoektocht naar duurzaam rendement’ op 4 december jl. was Wijffels gastspreker en we legden hem een aantal vragen voor.

Herman Wijffels

Orkaan Sandy, de Europese schuldenproblematiek, oplopende voedselprijzen. Vrijwel dagelijks zijn de uitwassen zichtbaar van een levensstijl die opbotst tegen de fysieke grenzen van de aarde. Deze situatie is onhoudbaar, waarschuwt Wijffels. Uiteindelijk zal iedereen de omslag moeten maken naar een meer duurzame maatschappij. Ook de belegger.

Waar komt uw gedrevenheid voor een duurzame samenleving vandaan?
"Een van onze belangrijkste taken als mens is het leven door te geven aan volgende generaties. Dat is een ethisch beginsel, dat nu onder druk staat. Met onze huidige manier van leven tasten we de basis van het leven zelf aan. Het gaat daarbij niet alleen om het milieu, maar het is veel breder. Ook in ons financiële bestel lopen we aan tegen houdbaarheidsgrenzen."

Wat bedoelt u daarmee?
"Neem de hoge schuldenlast van veel landen. Centrale banken zijn op grote schaal geld in de economie aan het pompen, waarmee overheden hun schulden financieren. Daarin schuilen twee gevaren: het kan leiden tot forse inflatie en het vertrouwen in ons geldstelsel aantasten."

Wat is voor u de essentie van duurzaam beleggen?
"Het gaat om het veiligstellen van de waarde van het geïnvesteerd vermogen, door goed te kijken naar het traject richting een duurzame economie en samenleving. Onze huidige manier van leven is op termijn niet houdbaar. We moeten de overstap maken naar een economie die wel in onze behoeften voorziet, maar toch duurzaam is."

Is een economische crisis wel het goede moment om die omslag te maken?
"De crisis vormt juist een extra aanleiding om veranderingen door te voeren. Gebrek aan duurzaamheid is een oorzaak en onderdeel van de crisis. Dat wij in het westen geen groei laten zien, komt omdat wij voortdurend aanlopen tegen de fysieke grenzen van wat de aarde ons biedt. Om uit die klem te komen moeten we efficiënter omgaan met grondstoffen en natuurlijke hulpbronnen."

Levert het beleggers ook wat op?
"Op korte termijn kan het best voorkomen dat een bedrijf dat mensen uitbuit en natuurlijke hulpbronnen aantast een hogere winst behaalt. Maar op langere termijn creëren bedrijven die waarde hechten aan duurzaamheid meer waarde. Dat vertaalt zich uiteindelijk in een hoger rendement."

Hoe goed scoort Nederland op het gebied van duurzaamheid?
"Ik heb niet de indruk dat wij voorop lopen. Integendeel: de afgelopen vijf jaar heeft Nederland zich op dat gebied eerder ontpopt tot een achterblijver. In allerlei rankings staat ons land er niet rooskleurig voor, of het nu gaat om duurzame energie of om de kwaliteit van lucht, water en bodem."

Geldt dat ook voor duurzaam beleggen?
"Ook daarin vervullen wij geen voortrekkersrol. De aandacht voor duurzaamheid neemt wel toe, maar er valt nog veel te doen. Pensioenfondsen hebben nog geen uitgewerkt duurzaam beleggingsbeleid. Zelfs de meest geavanceerde pensioenfondsen zijn er nog mee bezig."

Wat is ervoor nodig om dat te veranderen?
"Institutionele beleggers zullen zelf de omslag moeten maken. Een complicerende factor is dat zij vaak worden afgerekend op financiële resultaten. Zo worden de beleggingsrendementen over 2012 met elkaar vergeleken. Wie achterblijft bij de benchmark, heeft het in de ogen van de buitenwereld slecht gedaan. Die werkwijze draagt bij tot een korte-termijnfocus. Ik zou graag willen dat er werd afgesproken dat voortaan meer wordt gekeken naar de langere termijn. Ik bespeur bij pensioenfondsen ook een verlangen om dat te doen."

Geldt dat ook voor werknemers? Willen zij wel weten hoe hun pensioengeld wordt belegd? Of telt uiteindelijk het rendement: een goed pensioen?
"Ik merk dat het bewustzijn over duurzaamheidsvraagstukken gaandeweg toeneemt. Mensen stellen meer vragen er over. De boodschap komt op verschillende manieren binnen, via berichten over bijvoorbeeld de schuldenproblematiek en een stijgende zeespiegel. Die informatie vestigt zich in het bewustzijn."

Zijn we op tijd om het roer om te gooien?
"Dat zal moeten blijken. Zo'n storm als Sandy stemt tot nadenken: dit is ons voorland als de steven niet snel genoeg wordt gewend. Maar er zijn ook enorme krachten die alles in stand willen houden. Dat is een continu gevecht."

Bent u optimistisch over de uitkomst?
"Ik ben fundamenteel optimistisch, maar zonder de afgronden waarlangs we manoeuvreren uit het oog te verliezen."

Wie is Herman Wijffels?
Herman Wijffels is hoogleraar ‘duurzaamheid en maatschappelijke verandering’ aan de Universiteit Utrecht. Ook is hij mede-oprichter van het Sustainable Finance Lab, een denktank waarin wetenschappers oplossingen aandragen voor een verduurzaming van de financiële sector.
Hiervoor was Wijffels onder andere voorzitter van de hoofddirectie van Rabobank Nederland, voorzitter van de Sociaal-Economische Raad (SER) en Nederlandse bewindvoerder bij de Wereldbank in Washington.
Deel deze pagina: