By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Betere keuzes met Country Sustainability Ranking

03-06-2013 | Visie | Johan Duyvesteyn, PhD, CFA, Jürgen Siemer, Rikkert Scholten De financiële crisis die in 2008 uitbrak, onderstreepte het belang om verder te kijken dan credit ratings en de klassieke set fundamentele gegevens. Het was voor ons aanleiding een analyseproces te ontwikkelen voor de duurzaamheid van landen.

Dit proces heeft geresulteerd in onze Country Sustainability Ranking (CSR, rangschikking van landen op basis van duurzaamheidsscores), die we nu al een aantal jaar samenstellen, berekenen en analyseren. Het belangrijkste doel van deze scores is het verstrekken van bruikbare informatie die bijdraagt aan betere beleggingsbeslissingen. Het gebruik van RobecoSAM's CSR heeft waarde toegevoegd aan ons beleggingsproces. In een serie onderzoeksnotities beschrijven we een aantal aspecten die we tijdens de ontwikkeling van onze scores zijn tegengekomen. Hiermee willen we de lezer helpen bij het toepassen van informatie over de duurzaamheid van landen in een beleggingsproces.
  • Landen gerangschikt op basis van duurzaamheidskenmerken
  • Onderzoek op basis van speciaal geselecteerde gegevens
  • Praktische benadering vanuit beleggersoogpunt
Wat is de Country Sustainability Ranking?
Het is een rangschikking van landen op basis van hun duurzaamheidsscores. Deze scores zijn gebaseerd op door ons geselecteerde gegevens over de kenmerken van landen met betrekking tot milieu, maatschappij en bestuur. De Country Sustainability Ranking is een aanvulling op onze rangschikking van bedrijven en bevat informatie over de risico's en kansen van landen. De rangschikking is een instrument om gedisciplineerde en actuele discussies over landenrisico's te verbeteren en een middel om weloverwogen beslissingen te nemen.

Het helpt risico's en kansen te onderscheiden - onafhankelijk van rating agencies

Eigen bottom-upbenadering
Het woord duurzaam is de laatste tijd behoorlijk populair, maar wat houdt duurzaamheid eigenlijk in? Het concept duurzaamheid won aan populariteit nadat de VN het in 1987 had gebruikt in het rapport Brundtland. Dit rapport omschrijft 'duurzame ontwikkeling' als volgt:

"Duurzame ontwikkeling voldoet aan de behoeften van de huidige generatie zonder afbreuk te doen aan het vermogen van volgende generaties om ook aan hun behoeften te voldoen."

De term 'behoeften' kan ruim geïnterpreteerd worden, en daar staan wij volledig achter. Behoud van het milieu en arbeidsrechten zijn onderdeel van deze definitie, maar daarmee houdt het niet op. Het slaat ook op bestuurskenmerken, zoals het vermijden van situaties waarin een overheid de nodige hervormingen niet kan doorvoeren omdat dat wordt belemmerd door de gevestigde belangen van een kleine groep of door verlammende sociale spanningen. En wat hier ook onder valt is ervoor zorgen dat de rekening van de vergrijzing niet wordt doorgeschoven naar de volgende generatie.

We besloten te starten met een nieuwe eigen bottom-upbenadering, omdat de kant-en-klare ESG-gegevens over landen deze definitie niet dekken. Ons proces richt zich eerst op duurzaamheidsgegevens die volgens ons relevant zijn voor een beleggingsproces. Vervolgens wordt er een compleet nieuw, breder raamwerk gebouwd.

Eigen bottom-uponderzoek, omdat kant-en-klare gegevens niet alles dekken.

De details van de gegevens bespreken we in een later artikel, maar hieronder staan al enkele opmerkingen over de afzonderlijke componenten. Milieu
  • Als aanvulling op de 'standaard' gegevens over milieubeleid richten we ons op de afhankelijkheid van energie en het energiebeleid van afzonderlijke landen. Volgens ons kan een land kwetsbaar zijn als het afhankelijk is van de import van fossiele brandstoffen. En ook de impact van de huidige uitstoot op het milieu is dan groot. We schenken ook specifieke aandacht aan het risico op natuurrampen (aardbevingen, overstromingen etc).
  • Maatschappelijk
    De maatschappelijke gegevens bevatten een groot aantal afzonderlijke series, zoals de ratificatie van conventies over het arbeids- en mensenrechtenbeleid. Naast deze gegevens richten we ons op kenmerken zoals de uitgaven voor onderwijs, maar ook op indicatoren voor sociale onrust (zoals stakingen). Wij beschouwen een zwak maatschappelijk klimaat, met mogelijk een verlammende werking op de beleidsvorming, als een risico voor beleggers.
  • Bestuur
    Corruptie, interne conflicten en burgerrechten zijn allemaal van invloed op het bestuursprofiel van een land. Daarnaast zien we verschillen tussen landen in de manier waarop overheden hun land klaarmaken voor de toekomst, de kwaliteit van instellingen, het vermogen van regeringen om de demografische problemen aan te pakken, etc. Vooral van deze categorie verwachten we een sterke impact op het risicoprofiel en de risicopremie van een land.
CSR-informatie zorgt voor beter geïnformeerde keuzes
De score is niet een beleggingsbeslissing op zich, maar meer een bron van informatie die helpt risico's en kansen te onderscheiden, onafhankelijk van rating agencies. We adviseren altijd om deze informatie te gebruiken in combinatie met andere relevante informatie voor beleggingsbeslissingen. Voorbeelden zijn verwachte veranderingen in de economische cyclus, kredietrisico en -verwachtingen, en waarderingen van aandelen en obligaties die door de markt zijn ingeprijsd.

Voor ons is de analyse van de geüpdatete scores een uitgangspunt voor een discussie over de kredietprofielen van de afzonderlijke landen. Gewijzigde scores leiden tot discussies over de onderliggende ontwikkelingen en die verrijken onze kennis van de landen waarin we beleggen. Dat is voor ons het meest waardevolle aspect. Een zwakke score op duurzaamheidscriteria geeft een indicatie van de extra risico's die meespelen als in een land wordt belegd. Dit zou een reden kunnen zijn om niet in dat land te beleggen. Het kan ook zo zijn dat andere kenmerken dit compenseren, of dat de markt de extra risico's al volledig heeft ingeprijsd door bijvoorbeeld een hogere obligatierente of lagere waardering van aandelen. Het belang van een duurzaamheidsprofiel voor beleggingsbeslissingen verschilt per keer en per persoon. Voor ons zijn de duurzaamheidsscores van landen een instrument om gedisciplineerde en actuele discussies over landenrisico's te verbeteren en een middel om weloverwogen beslissingen te nemen.

Country Sustainability Ranking Q1 2013
Op basis van deze gegevens hebben we scores per land ontwikkeld. Hiermee kunnen we landen vergelijken en hun ontwikkeling over een bepaalde tijd in de gaten houden. De rangschikking die dit oplevert (per eind 2012) staat weergegeven in de onderstaande grafiek.



We hebben de rangschikking voor 41 landen afgerond. Een belangrijke factor voor het selecteren van landen is de beschikbaarheid van gegevens. Een andere is de keuze voor een universum van landen die relevant zijn vanuit beleggersoogpunt (over het algemeen de grotere markten). Veel componenten van onze database bevatten al gegevens van een veel grotere groep landen. Het universum uitbreiden tot een grotere groep is de volgende stap in ons onderzoek. De scores werken als volgt: 10 is de best mogelijke score en 1 de slechtste. Zoals in de grafiek is te zien, haalt het beste land in de praktijk geen score van 10, want er is geen land dat een 10 scoort voor alle subindicatoren. Ook het slechtste land scoort niet zo laag als een 1. Als we het universum (zoals gepland) uitbreiden met nieuwe landen wordt het bereik van de uitkomsten naar alle waarschijnlijkheid ook groter.

Zweden en Zwitserland scoren het best, terwijl de Filippijnen en Rusland de laagste score hebben binnen ons universum. Zweden haalt eigenlijk over de gehele linie een zeer hoge score.

Het land scoort goed op maatschappelijke factoren, zoals arbeidsparticipatie, onderwijs en inkomensgelijkheid. De scores op het gebied van bestuursfactoren, zoals rechtsorde, corruptie en kwaliteit van instellingen, zijn ook zeer hoog. Zweden scoort zelfs redelijk op het gebied van milieufactoren, zoals het gebruik van hernieuwbare hulpbronnen en CO2-uitstoot, waarop veel ontwikkelde landen zwak scoren. Binnen het universum van opkomende landen scoort een land als Mexico relatief goed. Ondanks negatieve berichten scoort het land hoog op maatschappelijke en politieke stabiliteit. Deze informatie helpt om de nieuwsberichten in de juiste context te plaatsen en beleggingsmogelijkheden te identificeren.

Mexico scoort relatief goed ondanks negatieve berichten

De slechte klassering van Rusland in de algemene ranglijst komt voornamelijk door de zwakke score op een aantal bestuursaspecten. Uitgesproken voorbeelden hiervan zijn politieke rechten, burgerrechten, rechtsorde, kwaliteit van regelgeving, opvattingen over corruptie en vergrijzing. De maatschappelijke scores zijn beter, maar misschien iets vertekend door het zeer geringe aantal stakingen. Rusland scoort zeer zwak op het gebied van milieufactoren, zoals CO2-uitstoot, afvalverwerking en invoering van milieubeleid.

CSR in de praktijk: de Franse zaak
We geven een voorbeeld uit de ervaring van Robeco: sinds het begin van de EMU (Europese Monetaire Unie) werden Franse staatsobligaties zeer dicht in de buurt van Duitse Bunds verhandeld. Dit bleef zo tot ruim na het begin van de eurocrisis. Tot halverwege 2011 lag de 10-jaarsrente op Franse staatsobligaties slechts 20 basispunten hoger dan die op hun Duitse tegenhangers. Daarnaast hadden Frankrijk en Duitsland op dat moment allebei een AAA-rating bij de drie belangrijkste rating agencies. De duurzaamheidsscores van de landen lieten echter een ander plaatje zien. Hoewel Frankrijk op de meeste onderdelen wel redelijk scoorde, waren er binnen het profiel vooral op het gebied van bestuur enkele zorgwekkende aspecten. Zo bleef Frankrijk achter bij andere AAA-landen wat betreft de invoering van de nodige hervormingen om de kosten van de vergrijzing te beteugelen. Het bestuursprofiel, waar meer van dit soort voorbeelden in staan, was duidelijk zwakker dan dat van andere AAA-landen, zoals Duitsland. Dit werd echter niet weerspiegeld in het renteverschil. Het duurde een jaar, maar Franse obligaties corrigeerden wel degelijk.

In januari 2012 lag de 10-jaarsrente op Franse obligaties circa 150 basispunten hoger dan die op Duitse Bunds. Op dat moment weerspiegelde het renteverschil een toereikende risicopremie voor het extra kredietrisico en waren er geen argumenten meer om de beleggingen in Franse staatsobligaties te beperken. Dit is een voorbeeld van hoe wij aankijken tegen de integratie van duurzaamheidsanalyse in beleggingsbeheer: het afwegen van een goed geïnformeerde risicobeoordeling tegen de compensatie voor deze risico's.

Toen de CSR zorgwekkende aspecten over Frankrijk liet zien, duurde het een jaar, maar Franse staatsobligaties corrigeerden wel

Publicatie CSR-onderzoeksnotities in 2013
We kunnen nog veel meer details bespreken. De komende maanden zullen we een serie onderzoeksnotities uitgeven over dit onderwerp. De volgende notities staan gepland voor het komende jaar.
  • De ranglijst bijwerken
    Wat is er veranderd en waarom? Wat zijn de resultaten voor de nieuwe landen?
  • Bestaande dataleveranciers, de markt voor gespecialiseerde bronnen afspeuren
    Een overzicht van welke datasets beschikbaar zijn op de markt en wat daar de voor- en nadelen van zijn.
  • Een ranglijst opstellen, kenmerken van data en hun interactie
    Welke praktische problemen deden zich voor toen we de scores verzamelden? En wat hebben we hiervan geleerd over correlaties en andere kenmerken?
  • Biedt de analyse van duurzaamheid van landen toegevoegde waarde?
    Praktische test van de toegevoegde waarde met betrekking tot het voorspellen van renteverschillen en andere koersen.
  • Verschillen en overeenkomsten tussen opkomende en ontwikkelde landen
    Kun je algemene conclusies trekken over landen binnen deze groepen en tussen deze groepen?
  • Omgaan met dilemma's bij het toepassen van conclusies over duurzaamheid van landen
    De scores tonen de kenmerken voor veel ethische aspecten die praktische dilemma's oproepen.
  • Duurzaamheid van landen en traditionele beleggingsanalyse
    Welke rol is mogelijk voor duurzaamheidsscores van landen in een beleggingsproces? En hoe kan deze worden gecombineerd met andere kenmerken?
  • Bestaande literatuur over duurzaamheid van landen
    Een overzicht van bestaande wetenschappelijke literatuur.
  • Statistische bijlage
    Een gedetailleerd overzicht van kenmerken, subindices en bronnen.
Deel deze pagina:

Experts op dit gebied

Max Schieler
Senior Country Risk Specialist RobecoSAM


Rikkert Scholten
Senior portfolio manager


Johan Duyvesteyn
Senior researcher