By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Van DB naar DC: laat de pensioenfondsbestuurder maar schuiven

26-01-2016 | Visie | Jacqueline Lommen, Tom Steenkamp De eventuele overstap van een DB- naar een DC-pensioenregeling wordt voor een pensioenfonds gemakkelijker door nu al voor te sorteren in het beleggingsbeleid. Dat kan met het tweefondsenmodel met een matching en return portefeuille. Met een schuif is eenvoudig de verhouding tussen beide portefeuilles te regelen en de beleggingen aan te passen aan het gewenste risicoprofiel van het pensioenfonds.

In het kort
  • Het tweefondsenmodel uit de DC-regeling past ook op een DB-regeling
  • De besluitvormingsmandaten zijn bij het tweefondsenmodel duidelijk
  • Het return en matching principe vertelt een DB-fonds of het goed belegt
Slechts twee beleggingsfondsen zijn voldoende om elk risico- en rendementsprofiel in de beleggingsportefeuille van een pensioenfonds te bepalen. Dit tweefondsenmodel bestaat uit één beleggingsfonds waarin het risico minimaal is - de zogenaamde matching portefeuille - en één fonds voor rendement: de return portefeuille. De matching portefeuille wordt bepaald door de verplichtingen van het pensioenfonds. De waardeontwikkeling moet zo nauw mogelijk aansluiten bij de nominale verplichtingen, ofwel een kleine tracking error hebben. De matching portefeuille bevat daarom langlopende staatsobligaties. De returnportefeuille daarentegen is gericht op een zo hoog mogelijk voor risico gecorrigeerd rendement.
Dit denken in slechts twee componenten in een beleggingsportefeuille wordt standaard toegepast bij het beleggen voor DC-pensioenregelingen. Jonge deelnemers beleggen relatief veel in de op rendement gerichte return portefeuille om later een zo hoog mogelijke uitkering te verkrijgen. Naarmate de pensioendatum nadert en het opgebouwde kapitaal moet worden beschermd beleggen oudere werknemers meer in de matching portefeuille, die is gericht op het mitigeren van risico.

Dit gedachtegoed uit de DC-wereld is ook toe te passen door pensioenfondsen die een DB-regeling beheren. Op deze wijze kan het pensioenfonds pragmatisch voorsorteren op een mogelijke overstap naar een DC-regeling. Het bestuur van een pensioenfonds kan voor de matching en return portefeuille kiezen uit een kant-en-klaar beleggingsfonds (fund of funds) of ervoor kiezen om de portefeuille zelf samen te stellen.

Schuiven tussen risico en rendement
Voor het regelen van het risico en rendement in de beleggingsportefeuille fungeert een schuif die minder of meer kan worden opengezet. Door het bewegen van de schuif verandert de verdeling van de totale activa over de matching en return portefeuille. De procentuele verdeling tussen return en matching wordt uiteindelijk bepaald door de risicotolerantie en het risicodraagvlak van de gezamenlijke deelnemers aan het pensioenfonds. Dit is het zogenaamde risicoprofiel van het pensioenfonds, zoals is vastgesteld in de nieuwe haalbaarheidstoets van DNB.

Het risicoprofiel wordt in de tweefondsenaanpak dus via de schuif geregeld. Het is niet de bedoeling dat in de beide fondsen asset categorieën worden aangepast, maar dat er tussen de beide fondsen wordt geschoven. Bij een lage risicotolerantie staat de schuif dicht, in de buurt van matching en een laag risico. Bij een hoge risicotolerantie staat de schuif open: met een groot deel van de assets gealloceerd naar het return fonds en een hoog risico.

Veel pensioenfondsen noemen hun obligatieportefeuille een matching portefeuille, maar dat is niet juist. Zeker niet als de portefeuille hoogrentende obligaties (high yield) en schuldpapier uit opkomende landen (emerging market debt of EMD) bevat. Dit type obligaties bevat kredietrisico. Of investment grade bedrijfsobligaties in een matching portefeuille thuishoren is ook de vraag. Als deze kunnen bijdragen aan een lagere tracking error met de verplichtingen dan is het mogelijk.
Het devies is om de matching portefeuille zo zuiver mogelijk te houden. Neem alle verdere beleggingsbeslissingen in de return portefeuille, bijvoorbeeld ook voor meer of minder renterisico.

Schuif rendement - risico

Grote praktische voordelen
De besluitvormingsmandaten zijn bij dit tweefondsenmodel duidelijk: het bestuur van het pensioenfonds bedient de schuif, omdat het gaat om belangrijke beslissingen zoals meer of minder risico en het risicoprofiel van het pensioenfonds. De beleggingscommissie bepaalt vervolgens de beleggingen binnenin de matching en return portefeuille. De pensioenfondsbestuurder weet waar hij met het tweefondsenmodel op stuurt en wat het doel is van de twee portefeuilles. Er kan eenvoudig worden bijgestuurd met de schuif.

Waar het bestuur van het pensioenfonds de schuif zet is onder andere afhankelijk van het gekozen risicoprofiel van het pensioenfonds, de omvang van de beheerde activa, de samenstelling van de deelnemerspopulatie en toekomstige premie-inkomsten. Als het huidige financiële vermogen bij een “jong” pensioenfonds klein is en er veel toekomstige premiestortingen in het vooruitzicht zijn, dan is het percentage dat is belegd in het return fonds groot. Bij een ouder “vergrijsd” pensioenfonds waar de pensioenpot al behoorlijk is gevuld, de populatie gemiddeld ouder is en er minder toekomstige premiestortingen zijn is meer in het matching fonds belegd.

‘Houd de matching portefeuille zo zuiver mogelijk’

Overgang van DB naar DC
Met het tweefondsenmodel met schuif is de overgang naar een premiepensioenregeling met persoonlijke pensioenrekeningen praktisch uitvoerbaar. Hoe gaat deze transitie van een DB- naar een DC-beleggingsportefeuille in zijn werk?

Voor een DB-portefeuille met één standaard beleggingsbeleid voor alle deelnemers is dat relatief eenvoudig. Kijk als pensioenfonds per deelnemer of cohort van deelnemers welke asset allocatie voor matching en return het beste past. Maak daar simpelweg door optellen een geaggregeerde asset allocatie voor het gehele pensioenfonds van. Ga vervolgens na hoe de huidige beleggingsportefeuille zich verhoudt tot deze optimale asset allocatie. Is de bestaande beleggingsportefeuille al in lijn dan gaat het omzetten van DB naar DC wat betreft beleggingen gemakkelijk. Sluit de portefeuille niet aan, dan is deze beter af te stemmen door meer of minder return of matching op te nemen zodat ze weer in lijn is met de optimale asset allocatie die past bij het risicoprofiel van het fonds.

Deze exercitie met toepassing van het matching en return principe is voor een pensioenfonds met een DB-regeling altijd zinvol om uit te voeren. Want als de asset allocatie die uit het deelnemersbestand voortkomt niet aansluit bij de portefeuille dan is het beleggingsbeleid niet optimaal voor het individu en het collectief. Sluit de asset allocatie wel aan dan is dat de bevestiging dat het pensioenfonds optimaal is belegd.
Op het moment dat het pensioenfond overstapt van een DB- naar een DC-regeling is de beleggingsportefeuille op geaggregeerd niveau al perfect samengesteld. De assets hoeven dan alleen per deelnemer te worden geoormerkt en opgenomen te worden op de persoonlijke pensioenrekening.

Meer weten over het principe van de matching en return portefeuille en toepassing ervan bij uw pensioenfonds? Tom Steenkamp, hoofd investment research, en Jacqueline Lommen, directeur Europese pensioenen, vertellen u er graag meer over. Neem contact op via t.steenkamp@robeco.nl en j.lommen@robeco.nl.

Pensioenseminar

Dit artikel is gebaseerd op de presentatie van Tom Steenkamp op het pensioenseminar Veranderende tijden: hoe houdt u de regie? dat Robeco en adviesbureau TrigNum begin januari organiseerden voor bestuurders van pensioenfondsen.  Het seminar bepleitte dat pensioenfondsen de veranderingen in het pensioenstelsel niet moeten afwachten en vertelde hoe ze de regie in eigen hand kunnen nemen.
Lees over dit seminar ook  “Wacht als pensioenfonds niet op voldongen feiten” waarin FNV-beleidsadviseur Chris Driessen pensioenfondsen oproept om de regie in eigen hand te nemen. In het artikel PGB-voorzitter: “Maak een kritische foto van je pensioenfonds” vertellen PGB-bestuursleden Ruud Degenhardt en Bert Coenradie over hun ervaringen met het toekomstbestendig maken van hun pensioenfonds.
Download hier de presentaties van de sprekers.


Tom Steenkamp

Tom Steenkamp

Head Investment Research
Jacqueline Lommen

Jacqueline Lommen

Directeur Europese Pensioenen en bestuurslid Stichting PPI Robeco

"De PPI vervult als pensioeninstelling een belangrijke rol in het toekomstbestendig maken van het Nederlandse pensioenstelsel.”

Deel deze pagina:

Auteur

Tom Steenkamp
Head Investment Research


Auteur

Jacqueline Lommen
Directeur Europese Pensioenen en bestuurslid Stichting PPI Robeco


Join the conversation



Nieuwsbrief

Meld u aan voor onze e-mail nieuwsbrief om updates te ontvangen en op de hoogte te blijven van aankomende webinars.