By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Maatwerk bij risicoprofiel pensioendeelnemer met de Pension Builder

12-04-2016 | Research | Ed Vermeulen, Tom Steenkamp

De Pension Builder biedt een oplossing voor een belangrijk probleem bij de gebruikelijke vragenlijsten om het risicoprofiel van een pensioendeelnemer te bepalen. De risicobereidheid wordt preciezer gemeten en de pensioendeelnemer krijgt inzicht in de gevolgen van meer of minder risico nemen voor zijn pensioeninkomen.

In het kort
  • De Pension Builder laat een pensioendeelnemer de relatie tussen risico en rendement ervaren
  • De interactieve en visuele opzet van deze tool zou tot betere keuzes voor het pensioen moeten leiden
  • De Pension Builder moet een totaalplaatje gaan bieden voor alle pensioenaanspraken

De relatie tussen risico en rendement is niet goed in woorden te vangen. Daardoor ervaart een deelnemer aan een pensioenregeling bij het beantwoorden van vragen over zijn risicobereidheid niet daadwerkelijk het effect van meer of minder risico nemen op zijn toekomstige pensioeninkomen.

De Pension Builder is een interactieve tool waarmee de pensioendeelnemer spelenderwijs kan zien dat hij meer risico moet nemen voor een hoger rendement en dat meer zekerheid een lager rendement oplevert. De applicatie vraagt eerst om de leeftijd en het bruto jaarinkomen van de deelnemer. Vervolgens komt hij uit bij een staafdiagram met een verdeling van de kans op een bepaald percentage van zijn laatst verdiende bruto inkomen bij zijn pensioenleeftijd en een gemiddelde risicobereidheid (zie afbeelding).

pension-builder.png

Met een eerste schuifje kan de deelnemer de pensioenleeftijd veranderen en het effect zien op zijn pensioenuitkering. Bij eerder met pensioen gaan beweegt de verdeling naar links, naar een lager percentage van het laatste inkomen. Het pensioeninkomen wordt kleiner. Dat is logisch want er wordt minder premie ingelegd die kan renderen.

Bij het verhogen van de pensioenleeftijd neemt het pensioeninkomen toe. De verdeling schuift op naar rechts naar de hogere percentages van het laatste inkomen. De kans daarop neemt eveneens toe. De grotere premie-inleg kan langer worden belegd en daarmee stijgt de kans op een potentieel hoger inkomen.

Met een tweede schuifje kan de deelnemer zijn risicobereidheid aanpassen. Verlaagt hij zijn risicobereidheid in casu wil hij defensiever beleggen voorzijn pensioen, dan ziet hij de verdeling naar links opschuiven. De kans op een kleiner pensioeninkomen wordt groter. Stelt de deelnemer zich offensiever op en verhoogt hij zijn risicobereidheid, dan ziet hij de kans op een hoger percentage van zijn laatst verdiende inkomen toenemen. De Pension Builder illustreert dat het neerwaarts risico beperkt toeneemt en het opwaarts potentieel groter wordt.

Door met de pensioenleeftijd en de mate van risico te spelen ervaart een deelnemer direct de gevolgen voor zijn pensioeninkomen. Hij ziet zijn inkomen ter plekke toe- of afnemen.

Toegankelijk en visueel meetinstrument
"De Pension Builder is een toegankelijk instrument voor het oplossen van een complexe taak", licht Ed Vermeulen toe. Hij is Senior Account Manager Institutional & Corporate Clients bij Robeco Investment Solutions en werkt mee aan de ontwikkeling van de Pension Builder. "De gebruiker moet met een bepaald budget een pensioenuitkering aankopen en leert dat kiezen voor meer zekerheid leidt tot een lagere uitkering en voor een hogere uitkering meer risico nodig is. Het programma toetst of de voorkeuren van de gebruiker haalbaar zijn met zijn budget."

"De Pension Builder is sterk grafisch van opzet. Daardoor ervaren mensen daadwerkelijk de uitruil tussen risico en rendement, in tegenstelling tot vragen waarin een theoretische situatie wordt voorgelegd. Visualisatie en directe ervaring van kansen leiden tot een groter commitment aan gemaakte keuzes, meer vertrouwen en een betere herinnering van het genomen risico", vult Tom Steenkamp, hoofd Investment Research bij Robeco, aan. "En het leidt ook tot een daling in een bekende bias, namelijk het overschatten van de kans op een verlies."

Belangrijke andere voordelen van de Pension Builder zijn volgens Vermeulen en Steenkamp, dat de communicatie met de deelnemer efficiënt en plezierig kan verlopen en dat de tool relatief toegankelijk is voor veel deelnemers. Doordat de Pension Builder is gebaseerd op de modellen en beleggingsstrategieën van de aanbieder van pensioenproducten, is het mogelijk om een link te leggen tussen de door de deelnemer gekozen verdeling en de pensioenproducten van de aanbieder.

Op gezette tijden of bij gebeurtenissen met grote financiële impact kan de deelnemer worden gevraagd om de voorkeuren voor het pensioeninkomen nogmaals aan te geven. Optioneel kan aan de deelnemer ook de mogelijkheid worden geboden om te verkennen wat de gevolgen zijn van eerder of later met pensioen gaan voor het verwachte pensioeninkomen.

Betere risicoprofielmeting pensioendeelnemer
De Pension Builder sluit aan bij de wens voor een betere risicoprofielmeting bij deelnemers aan een pensioenregeling en zoals die zijn uiteengezet in het artikel Risicoprofiel pensioendeelnemer is niet scherp omlijnd.

Steenkamp: "We meten niet de feitelijke risicobereidheid van een pensioendeelnemer. De huidige vragenlijsten leiden tot een gemengd beeld van iemands risicobereidheid en -draagkracht. Maar dat zijn twee heel verschillende eigenschappen. De huidige risicoprofielmeting sluit ook niet aan bij de individuele situatie van de pensioendeelnemer. Onze Pension Builder sluit wel aan bij zijn beleving en het verwachte pensioeninkomen met daaraan gekoppelde risico’s staan centraal. Daarnaast draagt het bij aan inzicht bij deelnemers in de verhouding tussen risico en rendement. Het scherper omlijnde risicoprofiel helpt de deelnemer om een pensioenproduct te kiezen dat beter aansluit bij zijn voorkeur.”

'Een beter risicoprofiel resulteert in een beter pensioenproduct dat aansluit bij deelnemer'

Aanpassen aan Nederlandse pensioensituatie
Aan de basis van de Pension Builder staat de Distribution Builder, een interactieve tool die gebruikers een hypothetische investeringsstaak laat uitvoeren waarbij zowel hun risicobegrip wordt vergroot als hun risicovoorkeur wordt gemeten. "De basisversie van de Distribution Builder kan worden gebruikt om een aangepaste tool te ontwikkelen die aansluit bij de Nederlandse pensioensituatie" vertelt Vermeulen.

Om de Distribution Builder in de Nederlandse pensioencontext te benutten, zijn er echter nog verschillende verdere stappen noodzakelijk. Zo moet worden uitgegaan van een maandelijks pensioeninkomen. Daarmee krijgt een gebruiker het meeste inzicht in de betekenis van de uitkomst. Bij het maandelijks pensioeninkomen is veel meer voor te stellen dan bij bijvoorbeeld het pensioenkapitaal op het moment van pensionering.

De gebruiker moet ook zijn pensioendatum kunnen kiezen. De gewenste datum bepaalt in belangrijke mate het pensioenvermogen. De Pension Builder zal de gewenste pensioendatum en de bereidheid van de gebruiker om langer te werken in het geval van lagere pensioeninkomsten moeten bevragen.

De Pension Builder moet ook aansluiten bij de bestaande pensioenproducten. Het ligt voor de hand om de verdeling tussen budget, risico en rendement te beperken tot de verdelingen die bereikt kunnen worden via de combinatie van de beschikbare pensioenproducten of lifecycles.

Een laatste uitdaging is om de risicoprofielmeting bij de individuele consument regelmatig aan te passen. Vooral bij grote veranderingen in de verwachte inkomsten of veranderingen in de te verwachten uitgaven na pensionering zoals de aankoop van een nieuw huis, zal een update van het risicoprofiel noodzakelijk zijn.

Totaalplaatje van alle pensioenaanspraken
De Pension Builder is voor individuele deelnemers in DC-regelingen in staat de belangrijkste aspecten van het pensioenbesluitvormingsproces en de bijbehorende pensioenverdelingen te integreren in een enkel beslissingsondersteunend instrument. Dit is zeer relevant gezien de stijging van het aantal deelnemers in DC-regelingen. Ook is het instrument zeer perspectiefrijk in het licht van de toenemende relevantie van profielmeting voor DB-pensioen en de groeiende keuzevrijheid in het algemeen.

Vermeulen: "We zien ook enkele mogelijkheden voor verdere ontwikkeling van de Pension Builder om deze in de toekomst nog beter aan te laten sluiten bij de behoefte van pensioendeelnemers. Een eerste mogelijke uitbreiding is dat de Pension Builder zou kunnen worden gebaseerd op alle pensioenaanspraken van een persoon. Waar risicoprofielmetingen nu nog grotendeels zijn gebaseerd op de pensioenregeling bij een enkele aanbieder, is een voor deelnemers nuttige toekomstige uitbreiding om alle pensioenaanspraken samen te brengen. Hierdoor zou het pensioeninkomen in de Pension Builder een totaalplaatje bieden voor de deelnemer en is de risicorendement-afweging nog duidelijker in kaart te brengen."

Robeco werkt mee aan de ontwikkeling van de Pension Builder om pensioenfondsen verder te kunnen adviseren over meten van het risicoprofiel van hun deelnemers. Enkele klanten werken als proefpersoon mee om de Pension Builder verder te optimaliseren.

Lees ook het voorafgaande artikel Risicoprofiel pensioendeelnemer is niet scherp omlijnd.

Netspar-studie
Als lid van het Network for Studies on Pensions, Aging and Retirement (Netspar) schreven Tom Steenkamp en Ed Vermeulen samen met drie andere pensioendeskundigen - Benedict Dellaert en Bas Donkers, beiden hoogleraar marketing aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, en Marc Turlings, consultant bij verzekeraar Achmea - de studie Naar een nieuwe aanpak voor risicoprofielmeting voor deelnemers in pensioenregelingen. Daarin benadrukken zij de toegenomen relevantie van het meten van het risicoprofiel van deelnemers in een pensioenregeling. Ze beschrijven welke knelpunten er in de huidige praktijk van risicoprofielmeting zijn. En ze stellen met de Pension Builder een betere manier voor om de individuele risicovoorkeuren van deelnemers in een uitkerings- en premieregeling te meten.

Deel deze pagina:


Join the conversation



Nieuwsbrief

Meld u aan voor onze e-mail nieuwsbrief om updates te ontvangen en op de hoogte te blijven van aankomende webinars.