By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Private equity voor pensioenfondsen: hoe het juiste fonds te selecteren

Private equity voor pensioenfondsen: hoe het juiste fonds te selecteren

16-11-2015 | Visie | Jesse de Klerk Het rendement van private equity fondsen loopt sterk uiteen. Dat benadrukt hoe belangrijk de analyse en uiteindelijke selectie van een fonds is. Maar wat als een klein pensioenfonds niet de mensen en middelen heeft? “Rendementen kunnen sterk oplopen, maar een belegger kan ook flink onderuit gaan.”

In het kort
  • De dispersie in rendement is bij zowel grote als kleine private equity fondsen groot 
  • Kleinere private equity fondsen bieden potentieel een hoger rendement 
  • Analyseer private equity fonds op beleggingsstrategie, organisatie, rendement, voorwaarden en duurzaamheid
“Selecteren van een private equity fonds is geen raketwetenschap, maar er zijn wel overeenkomsten”, stelt Jesse de Klerk, investment director bij RobecoSAM Private Equity. “Want kiezen voor het juiste fonds is toch niet zo eenvoudig. Dat blijkt wel uit het gegeven dat er pensioenfondsen zijn die investeren in private equity fondsen die achteraf slecht blijken te presteren.”
Dat de selectie van de juiste fondsmanager erg belangrijk is voor pensioenfondsen bij investeren in private equity (PE) is de conclusie van het artikel Private equity voor pensioenfondsen: selectie van de fondsmanager is cruciaal. Want niet alle PE-fondsen renderen even goed en niet alle goede fondsen blijven goed presteren.

De beschikbare informatie over een PE-fonds is echter vaak beperkt wat een goede analyse lastig maakt. De Klerk realiseert zich dat met name kleine pensioenfondsen daarvoor niet de middelen en mankracht hebben. “Zij zullen de selectie moeten uitbesteden. De dispersie in rendement is bij zowel grote als kleine private equity fondsen groot en bij kleine fondsen relatief nog sterker aanwezig. Rendementen kunnen sterk oplopen, maar een belegger kan ook flink onderuit gaan.”

Sweet spot
Een eerste schifting in het enorme aanbod aan PE-fondsen is voor De Klerk de fondsomvang. De “sweet spot” bestaat bij buyout fondsen uit spelers met een omvang niet groter dan EUR 500 miljoen. Cijfers van Invest Europe, de brancheorganisatie voor private equity in Europa, laten zien dat deze kleinere fondsen een aantrekkelijker rendement kunnen behalen dan de grotere fondsen.

Dit heeft volgens De Klerk te maken met het speelveld waarop de kleinere fondsen actief zijn. “In vergelijking met de grotere private equity spelers richten de kleinere fondsen zich op een minder efficiënt deel van de markt. De bedrijven, in veel gevallen nog in handen van de oorspronkelijke oprichters, zijn relatief klein van omvang en opereren voornamelijk lokaal. Een goed netwerk is voor een fonds dan ook cruciaal om de juiste beleggingen te vinden. Dat speelt hier veel meer dan in het hogere segment, waar veel ondernemingen via adviseurs verkocht worden in biedingsprocessen.”

De Klerk wijst erop dat de fase waarin de kleinere ondernemingen zich bevinden bovendien veel mogelijkheden tot waardecreatie biedt door zowel omzetgroei als het verbeteren van de winstgevendheid. Ook biedt de kleinere omvang van de onderneming voordelen bij de uiteindelijke exit door het PE fonds. “Wanneer de beoogde groei is gerealiseerd is en de onderneming een bepaalde kritische omvang heeft bereikt, dan kan ze worden doorverkocht aan een (internationale) branchegenoot of ander fonds dat verdere waarde kan creëren. Daarnaast behoort ook een beursgang tot de mogelijkheden. Zodoende is het private equity fonds niet afhankelijk van een specifiek verkoopkanaal.”

De combinatie van deze factoren zorgt ervoor dat het lagere segment historisch gezien meer rendementspotentieel heeft. De Klerk benadrukt echter dat kleinere ondernemingen in het algemeen ook kwetsbaarder zijn voor marktschommelingen en de risico’s daardoor groter zijn. “Er bestaat geen gratis geld.”

‘Onderscheid de eventuele ‘geluksfactor’ in de prestatie van een fondsmanager”

Samen uit, samen thuis
Onderzoek van een PE-fonds bestaat voor De Klerk uit een analyse op vier gebieden: beleggingsstrategie, organisatie, historische behaalde rendementen en waardecreatie (track record) en voorwaarden. Hij licht ze toe. “Het begint met welk type deals een private equity fonds maakt. Is het de strategie om te investeren in groeikapitaal of in buyouts? Wil het fonds kapitaal verschaffen om een jong bedrijf verder te laten groeien, een deel van een onderneming uitkopen middels een management buyout, of een volwassen onderneming van de beurs halen omdat het van mening is dat het bedrijf ondergewaardeerd is? Ook is belangrijk hoe een fonds met zijn strategie inspeelt op de actuele marktomstandigheden.”
Specifieke risicofactoren voor de strategie die worden getoetst zijn onder meer concentratie in de beleggingsportefeuille, sector- en landenblootstelling en excessief gebruik van schuld.

Het team dat het PE-fonds beheert moet uiteraard geschikt zijn om de strategie uit te voeren. “De strategie is bepalend voor de samenstelling van het beheerteam”, aldus De Klerk. “In het geval van een venture capital fonds hechten wij veel waarde aan de ervaring die het team zelf heeft met het oprichten van een onderneming. Het hebben van een goed gevoel voor succesvolle nieuwe technologieën of diensten is een van de belangrijkste succesfactoren bij venture capital.

In het geval van buyouts is het echter belangrijker om ervaring te hebben met M&A processen. Daarnaast hebben de technologieën of diensten van de onderneming zich veelal bewezen en gaat het erom dat het beheerteam het bedrijf positioneert voor verdere groei en bedrijfsprocessen optimaliseert. Daarom vinden wij het van belang dat teamleden operationele ervaring hebben of dat ze voorheen als (strategische) consultant actief zijn geweest in het adviseren bij verbeterprocessen. Kortom: wat is de ervaring en achtergrond van de mensen die het werk moeten doen?”

Risicofactoren die samenhangen met de organisatie van het PE-fonds en waarop wordt gelet zijn bijvoorbeeld de stabiliteit van het beheerteam op met name seniorniveau, de afhankelijkheid van bepaalde personen, werkdruk bij de fondsmanagers en opvolging bij vertrek van belangrijke personen.

In het verlengde van de ervaring en achtergrond van de fondsmanager past een beoordeling van het historisch rendement en de toekomstige waardecreatie, ofwel track record analyse. De Klerk: “Waar komt het rendement vandaan: van operationele winstgroei van een onderneming, van het gebruik van vreemd vermogen, of van het gunstig timen van de aan- en verkoop? Is er consistentie in het rendement, of is er eerder sprake van een eenmalige gelukstreffer? En zitten de mensen die verantwoordelijk zijn voor het rendement nog in het beheerteam? Door de dispersie in rendementen is een analyse van het track record van het fonds erg belangrijk. Het is essentieel dat de eventuele ‘geluksfactor’ kan worden onderscheiden in de prestatie van een manager.”

Bij het rendement zijn onder andere volatiliteit, afhankelijkheid van een klein aantal transacties en de afhankelijkheid van vreemd vermogen belangrijke risicofactoren. Daarnaast vormt het gebrek aan exits bij eerdere investeringen een potentieel risico. De Klerk: “Het rendement kan immers op papier nog zo mooi zijn, uiteindelijk moet het via een exit wel gerealiseerd worden.”

De analyse van de voorwaarden gaat niet alleen over de kosten als beheer- en prestatievergoeding, maar ook over de rechten die een investeerder heeft. ”Voor mij is het samen uit, samen thuis. Fondsmanager en investeerder moeten hetzelfde belang nastreven. Wanneer wij een goed rendement behalen, mag de fondsmanager daarvan profiteren. Minstens zo belangrijk vind ik dat we allebei verlies lijden wanneer het niet goed gaat. Ik eis daarom van een fondsmanager dat hij ook met eigen middelen investeert”, stelt De Klerk. “Ik zie veel verschillen in hoe de verhouding tussen een private equity fonds en zijn investeerders is gestructureerd. Maar alleen dan heb je een echte samenwerking en worden risico’s op een verantwoorde manier genomen.” Een ander belangrijk punt voor De Klerk zijn de rechten die een investeerder heeft. “Heeft een investeerder bijvoorbeeld het recht om een fondsmanager te vervangen wanneer het misgaat en onder welke voorwaarden?”

Duurzaamheid
Naast de financiële analyse kijkt Robeco ook nadrukkelijk naar het track record van de manager op het gebied van duurzaamheid of ESG (environmental, social en governance). Hebben zich bijvoorbeeld duurzaamheidsincidenten voorgedaan en hoe is de manager daar mee omgegaan? De Klerk: “Het gaat uiteindelijk niet om winstmaximalisatie alleen. In onze optiek is het minstens zo belangrijk dat de winst op een verantwoorde, duurzame manier wordt behaald.”

Dit is het tweede artikel in een serie over beleggen in private equity voor pensioensfondsen. Het doel is om pensioenfondsen meer inzicht te geven in de karakteristieken van een private equity belegging. Oktober 2015 organiseerde Robeco een seminar over dit onderwerp. Het eerste artikel is Private equity voor pensioenfondsen: selectie van fondsmanager is cruciaal.

Lees ook over private equity het artikel Alternative investing: In it for the long haul with private equity en over alternatieve beleggingen in het algemeen het E-magazine Alternative Investments.


Deel deze pagina:

Join the conversation



Nieuwsbrief

Meld u aan voor onze e-mail nieuwsbrief om updates te ontvangen en op de hoogte te blijven van aankomende webinars.