By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Een jaar van opkrabbelen en voortploeteren

17-11-2015 | Visie | Léon Cornelissen Het jaar 2015 was in termen van groei voor de wereldeconomie geen heel uitbundig jaar en 2016 wordt hooguit een beetje beter, verwacht Robeco’s hoofdeconoom Léon Cornelissen.

In het kort:
  • Europa kan profiteren van vluchtelingenstroom
  • Japan ploetert voort met nog meer Abenomics
  • China krijgt de economie wel weer aan de praat
  • Aantrekkelijkste regio blijft ook in 2016 de VS

De economische zwaargewichten – de VS, Europa en China – kampen ieder met hun eigen problemen. Cornelissen deelt echter niet de angst van sommige economen dat de belangrijkste centrale banken, bij gebrek aan tastbare successen van hun beleid van monetaire verruiming, het vertrouwen van de markt gaan verliezen. “Het is nog te vroeg voor een vertrouwenscrisis.”

Veel ogen zullen op Europa gericht blijven in 2016, een logisch gevolg van het aanzwellende migratieprobleem. Cornelissen ziet daarvan in economisch opzicht vooral voordelen opdoemen. “Het kan een blessing in disguise blijken te zijn. Europa kampt nu met de restricties van Maastricht, die weinig ruimte laten voor verdere fiscale stimulering. De Europese Centrale Bank is daar wel voorstander van en nu Europa overspoeld wordt door vluchtelingen, kan het zomaar zijn dat die beperkingen voor een deel worden opgeheven. Overheidstekorten zullen minder ernstig worden genomen, liet Pierre Moscovici (Europees commissaris in de commissie Juncker) recent al optekenen.”

Europa: wir schaffen es
Het probleem moet immers aangepakt worden, stelt Cornelissen, ook al verkeert een aantal landen nog in de ontkenningsfase. Daarbij is meer centrale aansturing noodzakelijk. “Europa masseert Turkije nu. Logisch, want Europa heeft een stevige buitengrens nodig. Dat daar een prijs tegenover staat is logisch.” Over de ruk naar rechts die zich in verschillende landen binnen de Europese Unie ondertussen aftekent, maakt Cornelissen zich voorlopig minder zorgen, hoewel “het geringe enthousiasme voor solidariteit in Frankrijk en de opmars van het Front Nationale de stabiliteit in Frankrijk kan ondermijnen.”

‘Als de Britten op een ‘Brexit’ aansturen, dan is dat een grote klap voor Europa, een nog grotere voor de Britse economie’

“Zoals de Duitsers zeggen: ‘wir schaffen es’. De stroom aan immigranten kan in Duitsland een positieve impact op de economische groei hebben. De eerste ramingen houden het op 0,2%, maar het echte effect zal beduidend hoger uitvallen. Aan het werk zetten van deze vluchtelingen is de beste oplossing, ook al verhoogt dat de druk op de onderzijde van de arbeidsmarkt natuurlijk.” Meer zorgen maakt Cornelissen zich over het referendum in het Verenigd Koninkrijk. “Vermoedelijk wil Cameron dat al in het voorjaar van 2016 houden – om de Bondsdagverkiezingen in Duitsland en de Franse presidentsverkiezingen ruim voor te zijn. ”

Ook de naderende mid-term blues (afnemend momentum voor de regerende partij na twee jaar regeren) doemt al op en noopt tot snelheid. Als de Britten op een ‘Brexit’ aansturen, dan is dat een grote klap voor Europa, een nog grotere voor de Britse economie. Die scheidt zichzelf dan af van ’s werelds grootste interne markt – ‘zelfverdwerging’, zoals de Frankfurter Allgemeine het noemt. Ook zullen de Schotten op hun beurt een nieuw referendum eisen en dreigt ook een ‘Scoxit’, denkt Cornelissen.

China redt het ook wel
De Chinese overheid heeft het afgelopen jaar fouten gemaakt met het tempo waarin de yuan werd gedevalueerd. Maar er zijn nog voldoende instrumenten voorhanden om de sputterende groeimotor weer aan de praat te krijgen. Dat de Chinese munt op korte termijn opgenomen wordt in de SDR (special drawing rights, een mandje valuta dat als reservemunt geldt) van het Internationaal Monetair Fund is wellicht niet helemaal volgens de regels, stelt Cornelissen, maar kan wel een zetje in de rug van China zijn. “Volgend jaar wordt ook het volgende Vijf Jaren Plan weer gepresenteerd. Dat is de bekende riedel, die je zelf ook kunt schrijven: de groei wordt op de lange termijn structureel iets lager, de transitie van de economie wordt verder doorgevoerd, dat werk.” Een verdere scherpe depreciatie van de yuan sluit Cornelissen in elk geval voor de komende zes maanden uit. Daarna ontstaat er wellicht wel ruimte voor een afwaardering van de munt, al was het maar om verdere kapitaaluitstroom in te dammen.”

En Japan? Dat ploegt voort
Zonder dat de eerste drie pijlen van premier Abe zijn afgeschoten, zijn er alweer drie nieuwe gepresenteerd. “Die moeten de groei van het nominale bbp aanwakkeren. Maar er is geen tijdpad en details van hoe dat zou moeten werken ontbreken ook. Ondertussen neemt de druk op de Bank of Japan snel toe.” Abenomics stelt tot nog toe hevig teleur en de enige oplossing die Japan daarvoor heeft is nóg meer Abenomics. Dat het IMF het land beticht van ‘te zwaar leunen op monetair beleid’, bij gebrek aan beter, komt het sentiment ook niet ten goede. Daarnaast is er geen geloofwaardige oppositie in het land en zijn de eerstvolgende verkiezingen pas voorzien voor 2018. In Japan wordt het voorlopig alleen maar meer van hetzelfde, vreest Cornelissen.

VS, eeuwige nummer 1
Heel uitbundig schijnt de zon ook in de VS niet. Er dreigt alweer een politieke patstelling tussen de president en zijn Congres, de banencreatie door de overheid komt niet van de grond en met de lage olieprijs verliest de schalierevolutie ook aan kracht. Toch is de VS van alle economische machtsblokken nog steeds “met stip” de nummer 1, denkt Cornelissen. “Het land is veel beter ingericht op het absorberen van externe schokken.” De schermutselingen rond de presidentsverkiezingen, eind 2016, zijn al in volle gang. Cornelissen denkt dat een Democratische president het meest voor de hand ligt. Die krijgt dan vermoedelijk wel te maken met een Republikeins-gekleurd Congres. Die combinatie belooft weinig impulsen voor de Amerikaanse economie, maar het verleden heeft vaak genoeg bewezen dat de economische vindingrijkheid en veerkracht van het land nooit onderschat mag worden.

‘De deflatiehysterie wordt door de stabiliserende olieprijs het zwijgen wel opgelegd’

Deflatiehysterie ebt weg
Al met al zijn de vooruitzichten voor de wereldeconomie weinig uitbundig. “Zwoegen is misschien wel het juiste woord”, stelt Cornelissen, die wel vindt dat we moeten waken voor teveel pessimisme. “Maar de patiënt is nog niet in staat om juichend rond te springen op het gazon. Sterker nog, hij is nog niet eens van het infuus. En dat is, zeven jaar na de val van Lehman Brothers, geen heel opbeurende constatering. Toch is er hoop. “Om uit de schulden te komen heb je echte groei nodig en echte inflatie. Nu de olieprijs stabiliseertop een laag niveau (tussen de USD 40 en USD 60) loopt de deflatoire druk van de olieprijs op inflatie langzaam weg. De deflatiehysterie wordt daarmee het zwijgen wel opgelegd.” En dat is goed nieuws voor centrale banken en uiteindelijk ook voor de wereldeconomie.

outlook-2016-110x90px.jpgWilt u het volledige rapport lezen?
Klik hier en download de (Engelstalige) "Outlook 2016: Diminishing returns"



Deel deze pagina:


banner-nl-outlook-2016-253x80px.jpg

Join the conversation



Nieuwsbrief

Meld u aan voor onze e-mail nieuwsbrief om updates te ontvangen en op de hoogte te blijven van aankomende webinars.