By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Low Vol in historisch perspectief: fondsbeleggen sinds 1774

05-10-2016 | Visie | Jan Sytze Mosselaar, Pim van Vliet, PhD

Als portefeuillemanagers van Robeco Conservative Equities willen we onze rol in historisch perspectief plaatsen en leren van de geschiedenis van de financiële markten, en dan met name beleggingsfondsen. Deze geschiedenis leert ons dat goede ideeën niet altijd tot succesvolle fondsen leiden. Timing is alles. Toch zijn er tijdloze factoren die ook nu nog gelden: bescherming van kapitaal, hoge inkomsten en een lage omzet.

In het kort:
  • Een briljant beleggingsidee is niet voldoende: ook timing is heel belangrijk
  • Huidige nadruk op relatieve performance belangrijkste oorzaak laagrisico-anomalie
  • Behoedzaamheid eeuwenoude deugd bij beleggen en vandaag nog steeds even krachtig

Als we in de geschiedenis duiken, kunnen we binnen ons vakgebied drie tijdperken onderscheiden: premodern, modern en postmodern.

Het eerste, premoderne tijdperk is een tamelijk lange periode, die begint in 1774 en eindigt aan het einde van de jaren 50 van de vorige eeuw. Zoals bij veel innovaties het geval is, valt erover te twisten wanneer precies het eerste beleggingsfonds werd opgericht. Rond 1771-1772 werden in Amsterdam, destijds het financiële centrum van de wereld, beleggingsvehikels gecreëerd met alle eigenschappen van een beleggingsfonds.

Het eerste beleggingsfonds: verrassend moderne doelstellingen

Wie was die financiële innovator en waarschijnlijk eerste waardemanager ter wereld? Zijn naam was Abraham van Ketwich en hij bezat een van de vele brokerkantoren in de stad. Veel van zijn klanten belegden in de Britse Oost-Indische Compagnie en verloren heel veel geld. De vooruitzichten van deze Compagnie werden zwaar overdreven, wat in 1772/1773 leidde tot een beurskrach en een kredietcrisis in Amsterdam en Londen.

Van Ketwich kwam met het idee om gespreide obligaties te bundelen in een fonds, waardoor het risico voor kleine beleggers zou afnemen. Hij noemde zijn fonds Eendragt Maakt Magt. Het prospectus van het fonds, Negotiatie genoemd, gaf duidelijk aan wat de beleggingsstrategie was:

  • Het kapitaal werd verdeeld over diverse fondsklassen en tien verschillende soorten obligaties, in totaal 50, die allemaal in het prospectus werden genoemd. Er werd belegd in obligaties uit Rusland, Zweden en Denemarken en in obligaties op basis van Deense en Spaanse inkomsten uit tolgelden, maar het fonds richtte zich hoofdzakelijk op leningen van Caribische plantages, de voorgangers van mortgage-backed securities.
  • Er zaten geen Nederlandse staatsobligaties in het fonds, omdat dat risico zo laag was dat spreiding niet noodzakelijk werd geacht. Aandelen vond men te risicovol en zij werden daarom buiten het beleggingsuniversum gehouden.
  • Het was niet de bedoeling dat er veel gehandeld zou worden binnen het fonds. Dit werd bewerkstelligd door een strikte scheiding tussen de fondsmanager en de broker (Van Ketwich) die de transacties afhandelde.
  • Het uitgangspunt was een gelijke weging van de beleggingen om optimaal te profiteren van de spreiding.
  • Het fonds keerde een jaarlijks dividend van 4% per aandeel uit.
  • Het fonds zou na 25 jaar worden beëindigd.

Later zou Van Ketwich nog twee fondsen oprichten, maar geen van de drie fondsen was een groot succes. Van Ketwich was te vroeg met zijn beleggingsfondsen, die te maken kregen met veel tegenslag. Een paar jaar na hun oprichting brak in 1780 de Vierde Engelse Oorlog uit. Het beleggerssentiment verslechterde en leningen aan de Caribische plantages kregen het zwaar te verduren, omdat koloniale goederen niet naar Nederland konden worden verscheept. In 1795 werd die situatie nog slechter toen de Republiek der Nederlanden in oorlog kwam met Frankrijk en de Britten beslag legden op de Caribische koloniën. Dit was het definitieve einde van de Nederlandse economische hegemonie, die toch al tanende was. Londen nam het stokje over van Amsterdam als het financiële centrum van de wereld.

Eendragt Maakt Magt werd uiteindelijk in 1824 geliquideerd. De andere twee fondsen deden het ook niet veel beter. Het idee van Van Ketwich voor een gespreid beleggingsinstrument voor de kleine belegger was briljant, maar achteraf was zijn timing ongelukkig door de macro-economische gebeurtenissen in de jaren na de oprichting. En beleggers weten maar al te goed dat timing alles is. Je moet geduld hebben in het leven en dat geldt ook voor beleggen. Alleen bleek in het geval van Abraham van Ketwich zelfs een eeuw geduld niet genoeg...

De doelstellingen van de eerste fondsen blijken ook voor de beleggers van vandaag verrassend toepasselijk te zijn. Ook toen lag de nadruk op standaarddoelen voor de belegger, zoals stabiel rendement, hoge inkomsten en een lage omzet.

De moderne periode: focus op outperformance

Het tweede beleggingstijdperk, de moderne periode, begint in de roerige jaren 60 van de twintigste eeuw, toen de eerste beleggingsfondsen verschenen zoals wij die tegenwoordig kennen. Niet alleen groeide de sector heel sterk, maar ook de aandacht van beleggers verschoof van behoedzaam naar outperformance en we zagen de opkomst van star managers. Wij denken dat deze aandacht voor relatieve performance de belangrijkste oorzaak is van de laagrisico-anomalie.

Tegelijkertijd ontwikkelden wetenschappers invloedrijke modellen voor de kapitaalmarkten. Dat leidde tot het ontstaan van marktgewogen indices, die zich op hun beurt weer ontwikkelden naar veelgebruikte benchmarks. Dit alles werd ondersteund door de toenemende rekenkracht van computers. Vroege pogingen in de jaren 70 om een lagebetafonds op te richten mislukten.

Postmoderne tijd: de opkomst van kwantitatief beleggen

De derde, postmoderne periode, begon eind jaren 90 van de vorige eeuw en werd gekenmerkt door een snelle groei van evidence-based beleggen. De eenvoudigste rules-based fondsen volgden alleen marktindices en boden spreiding tegen zeer lage kosten. Wetenschappers begonnen echter in te zien dat marktindices niet efficiënt zijn. Op basis van dit inzicht werden nieuwe rules-based fondsen opgericht die zich richtten op factoren als low volatility, value en momentum, met als doel een beter risico-rendementsprofiel.

Kenmerkend voor deze periode is het naast elkaar bestaan van een groot aantal beleggingsfilosofieën die zijn ondergebracht in verschillende fondsstructuren. De drie trends met de grootste invloed op de sector waren de doorbraak van indextrackers, de opkomst van kwantitatieve fondsen en de toename van laagrisicofondsen.

Respect voor eeuwenoude beleggingswaarden

Als portefeuillemanagers van Conservative Equities kijken we naar Abraham van Ketwich met een combinatie van bewondering en jaloezie; het eerste vanwege zijn financiële innovaties, het tweede omdat hij geen concurrent of benchmark hoefde te verslaan. Maar bovenal maakt zijn verhaal dat wij bescheiden blijven. Zijn fonds – hoe briljant ook bedacht – slaagde uiteindelijk niet. Wij hebben grote waardering voor zijn focus op de originele doelstellingen van een beleggingsfonds: bescherming van kapitaal, inkomsten en een lage omzet. In een sector die zich zo bezighoudt met relatieve performance op de korte termijn en een hoge omzet, willen wij juist deze eeuwenoude waarden hooghouden.

Deel deze pagina:

Ontdek de nieuwste inzichten

Join the conversation



Nieuwsbrief

Meld u aan voor onze e-mail nieuwsbrief om updates te ontvangen en op de hoogte te blijven van aankomende webinars.