By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Do you as an investor challenge your own instincts and assumptions?

Ben je als belegger kritisch genoeg als het gaat om je eigen instinct en aannames?

28-04-2014 | Visie Beleggers moeten zich realiseren dat de menselijke psychologie een rol speelt bij het nemen van beslissingen, aldus Paul Craven, expert in behavioral finance. “Een succesvolle belegger is kritisch als het gaat om zijn eigen instinct en aannames.”

  • Beleggers zijn irrationeel en bevooroordeeld.
  • Bevooroordeelde besluiten kunnen worden voorkomen door bewustwording en coaching. 
  • Kuddegedrag en conformisme kunnen tot een zeepbel leiden. 
  • Behavioral finance voegt een nieuwe dimensie toe aan de klassieke economie.
  • Centrale banken maken bij hun analyses in toenemende mate gebruik van behavioral finance.
  • Zeepbellen kunnen ook in de toekomst nog voorkomen.

Paul Craven is niet zomaar een theoreticus: hij heeft tientallen jaren in de City of London gewerkt. In 2013 verliet hij Goldman Sachs om zich volledig te richten op het promoten van behavioral finance, een onderwerp waar hij ontzettend veel passie voor heeft. Tijdens het Robeco World Investment Forum hebben we hem geïnterviewd.   

Behavioral finance stelt vraagtekens bij de manier waarop traditionele economische modellen ons denken analyseren. Deze modellen stellen dat mensen rationele wezens zijn die bewust beslissingen nemen. “Dat is echter niet het geval. Beslissingen worden continu onbewust genomen en zijn niet rationeel en logisch." Craven laat dit zien aan de hand van drie voorbeelden:

  • Kuddegedrag: we zijn erg gevoelig voor wat andere mensen doen.
  • Conformisme: we vinden het niet prettig een afwijkende mening te hebben.
  • Verankering: we worden soms onbewust beïnvloed door een woord, naam of cijfer.

 “We kunnen irrationeel zijn“, zegt Craven. “Dit komt omdat onze voorkeuren zo ingebakken zijn. Er zijn evolutionaire verklaringen voor bepaalde denkwijzes. Maar als het gaat om de financiële markten van de 21e eeuw leidt dit denken vaak tot suboptimale beslissingen.”

Drie manieren om irrationele beslissingen te vermijden

Hoe kunnen beleggers nu voorkomen dat ze impulsief beslissingen nemen. De eerste manier volgens Craven is bewustwording: “Dat is voor een groot deel de oplossing.” De tweede manier is het kritisch onderzoeken van je intuïtieve oordelen: "Waarom denk ik dit? Zou ik het mis kunnen hebben? Speel advocaat van de duivel: verdiep je eens in andere overtuigingen of praat met iemand die met jou van mening verschilt.

‘Onze gedachtes leiden vaak tot suboptimale keuzes’

Warren Buffett van Berkshire Hathaway - één van 's werelds beste beleggers - past bovenstaande manieren met succes toe in de praktijk, aldus Craven “Buffett praat veel over vooringenomenheid in zijn nieuwsbrieven, en is zich dus zeer bewust van dit fenomeen. Hij is bovendien bescheiden over zijn eigen kwaliteiten en geeft toe dat hij veel fouten maakt. Zijn zakenpartner Charlie Munger speelt de rol van ‘advocaat van de duivel’. Deze voormalige jurist trekt de aannames en beslissingen van Buffett continu in twijfel."

‘Als belegger moet je advocaat van de duivel spelen’

De derde manier om goed met intuïtief handelen om te gaan, is coaching. Het zou voor beleggers geen teken van zwakte moeten zijn als je wordt gecoacht, merkt Craven op. “Het is juist een teken van kracht. Alle topsporters hebben een coach. En je hoeft niet per definitie beter te zijn dan de gecoachte om een goede coach te zijn. Neem bijvoorbeeld de golfer Tiger Woods. Hij heeft een coach. Maar deze is bij lange na niet zo goed als Woods. Maar hij kan wel kleine foutjes signaleren. Dus waarom zou een belegger geen coach hebben?"

Behavioral finance helpt op microniveau
Craven verwerpt niet alle klassieke economische theorieën, maar hij is geen groot voorstander. “Ik heb bijvoorbeeld problemen met het bekende Capital Asset Pricing Model, dat veronderstelt dat mensen rationeel zijn en markten efficiënt. De ‘homo economicus’ bestaat niet. Ik ben dan ook niet van mening dat markten efficiënt zijn. Dit betekent niet dat het eenvoudig is om de richting van financiële markten te voorspellen”, zegt hij.

“Het is niet zo dat ik alle opvattingen uit de klassieke economie afwijs. Het heeft ons ook heel veel geleerd over de financiële wereld. Maar behavioral finance kan er een nieuwe dimensie aan toevoegen. Op microniveau kan het helpen om te onderzoeken hoe mensen beslissingen nemen.”

Hoe signaleer je een zeepbel
Craven, een historicus die is afgestudeerd aan de Cambridge Universiteit, is vooral geïnteresseerd in asset bubbles en de daaruit voortvloeiende crisissen zoals de Tulpenmanie in de Gouden Eeuw, de crash van Wall Street in 1929 en de dot-com bubble in de jaren negentig.

“Om meer inzicht te krijgen in het ontstaan van asset bubbles moet je aan dergelijke gebeurtenissen psychologie toevoegen,” meent hij. “Achter deze zeepbellen kunnen veel elementaire gedragspatronen schuilgaan, zoals kuddegedrag en conformisme”.

Craven verwijst naar Charles Kindleberger, auteur van ‘Manias, Panics and Crashes’, om uit te leggen hoe een zeepbel begint. “Zeepbellen ontstaan vaak in een omgeving van lage renteniveaus, waar het gemakkelijk is om de aankoop te financieren. Als tweede valt op, vooral in latere stadia, het gebruik van derivaten om de exposure naar koersstijgingen te verhogen.”

Wat kunnen centrale bankiers hiervan leren?
Het onderwerp asset bubbles is niet alleen relevant voor beleggers, maar ook voor centrale bankiers. “Bij het analyseren van de aandelen-, obligatie- en huizenmarkt zouden centrale bankiers ook moeten kijken naar gedragsaspecten. Dat wordt op dit moment steeds vaker gedaan.”

Daarnaast moeten centrale bankiers zich realiseren dat een ruim monetair beleid een zeepbel in de hand werkt, merkt Craven op. “Fed-voorzitter Alan Greenspan sprak in 1996 al over een ‘irrationele uitbundigheid’ op de financiële markt. Hij wist de internetzeepbel (1997-2000) echter niet te voorkomen omdat het ruime monetaire beleid werd voortgezet.”

‘Mensen leren niet van het verleden’

Hij heeft nog een waarschuwing. “Tijdens een zeepbel kan de ‘kuddementaliteit’ overslaan op autoriteiten en overheden”, zegt hij. “In de jaren voorafgaand aan de Wall Street Crash van 1929 kregen beleggers van zowel Amerikaanse politici als toezichthouders het advies om aandelen te kopen.“

Craven is pessimistisch over het voorkomen van asset bubbles: “De zeepbellen hebben steeds vergelijkbare patronen en eigenschappen. Hieruit blijkt dat mensen niet leren van het verleden. Een kenmerk van menselijk gedrag is dat we van generatie op generatie dezelfde fouten maken. Zoals Mark Twain ooit zei: “History does not repeat itself, but it does rhyme.”

Deel deze pagina: