By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Are emerging markets unstable? Elections will put them to the test

Zijn opkomende markten instabiel? Verkiezingen stellen ze op de proef

12-02-2014 | Insight Verkiezingen in vier van de grootste opkomende markten ter wereld zetten dit jaar de toon voor onze beleggingsstrategie. Onze specialisten van het Emerging Markets-team bespreken de mogelijke uitkomsten en gevolgen van de verkiezingen in Brazilië, India, Indonesië en Zuid-Afrika.

.

Een kwart van de wereldbevolking gaat dit jaar naar de stembus. Vier van de grootste opkomende markten houden namelijk algemene verkiezingen om te bepalen wie de nieuwe leiders worden van niet minder dan 1,7 miljard mensen.

De uitkomst van de gang naar de stembus in Brazilië, India, Indonesië en Zuid-Afrika is belangrijk voor beleggers, omdat al deze landen in 2013 zwak presteerden vanwege economische onzekerheden en dalende valuta's.

Wie dit jaar de macht grijpt – of behoudt – is van groot belang voor beleggingsstrategieën, omdat deze vier landen een kwart van het gewicht van de MSCI Emerging Markets Index voor hun rekening nemen. Onzekerheid over de uitkomst kan leiden tot een destabilisering van deze toch al kwetsbare economieën en extra risicopremies toevoegen aan aandelen die zijn geraakt door kapitaalstromen en renteverhogingen.

Maar ze kunnen ook zorgen voor de broodnodige hervormingen van de handel, infrastructuur, marktstructuur, wisselkoersen en het protectionistische beleid, waardoor sommige economieën geïsoleerd zijn geraakt omdat ze proberen hun valuta's te ondersteunen.

'Stofzuiger' zuigt geld weg
Een groot probleem voor opkomende markten is dat de situatie in de ontwikkelde wereld geleidelijk weer normaliseert. Het begin van de tapering zal dit jaar naar verwachting zorgen voor hogere rentes en maakt beleggen in het Westen relatief aantrekkelijker. In januari vergeleek Alexandre Tombini, voorzitter van de Braziliaanse centrale bank, renteverhogingen in het rijkere Westen met een 'stofzuiger' die buitenlands geld wegzuigt uit opkomende economieën.

De opkomende markten hebben de uitstroom van valuta's beantwoord met aanzienlijke renteverhogingen. Op 28 januari verhoogde India de rente met een kwart punt voor de derde keer in vijf maanden en een dag later kwam Zuid-Afrika met een verhoging van een halve punt. Daarmee volgden beide landen het voorbeeld van Turkije, dat de rente ruim verdubbelde naar 10% na een run op de lira.

India en Indonesië hebben andere maatregelen genomen. India stelde een importverbod in voor de levendige goudmarkt in een poging het hoge tekort op de lopende rekening te beperken, terwijl Indonesië de belasting op geïmporteerde luxegoederen flink verhoogde.

In dit artikel geven Robeco’s portefeuillemanagers voor Brazilië, India, Indonesië en Zuid-Afrika hun visie op de mogelijke uitdagingen en uitkomsten voor deze landen en voor beleggers.

Brazilië: ‘meer hervormingen, minder inmenging’
Brazilianen kiezen in oktober een nieuwe president, een nieuw parlement en nieuwe gouverneurs. De huidige regering wordt geleid door de arbeiderspartij, die al twaalf jaar aan de macht is.

De focus van deze regering lag vooral op het beperken van ongelijkheid, werkloosheid en armoede. Meer dan 20% van de bevolking ontving sociale uitkeringen en huisvestingsprogramma's, de werkloosheid daalde van 12% naar 5,5% en de inkomensgroei was hoger dan de inflatie.

Maar na het einde van de grondstoffenhausse ligt de economische groei in Brazilië nu onder de trend. Daarnaast is de real aanzienlijk in waarde gedaald en ligt de inflatie boven de doelstelling, ondanks de pogingen van de regering om deze te controleren door de rente te verhogen en door prijsreguleringen.

“Sommige structurele problemen in Brazilië kunnen volgens ons alleen worden aangepakt door diepgaande structurele hervormingen in te voeren”, zegt Daniela da Costa, landenspecialist voor Brazilië in Robeco’s Emerging Markets-team.

“Een uitgebreide hervorming van de sociale zekerheid is essentieel om de overheidsuitgaven te beperken en het begrotingstekort aan te pakken. En minder inmenging van de overheid in de economie is een voorwaarde om verstoringen van het economische proces te voorkomen”, zegt ze.

‘Als de oppositie wint, zijn we positiever over Brazilië’

“Overheidsbanken moeten stoppen met agressieve kredietverlening en staatsbedrijven hebben meer onafhankelijkheid nodig. Ook de centrale bank heeft meer onafhankelijkheid nodig om geloofwaardig te blijven voor het controleren van de inflatie.”

“Ons basisscenario is dat de arbeiderspartij de verkiezingen zal winnen. Maar er is een kans dat de oppositie zal winnen als ze in staat zijn de aandacht van de kiezers te vestigen op de structurele problemen in plaats van de populistische sociale programma's.”

“Als de oppositie als winnaar uit de bus komt, zouden wij positiever zijn over de toekomst van het land. De inmenging van de overheid in de economie zal dan afnemen en het begrotingsbeleid zal voorzichtiger worden.”

India: ‘moet infrastructurele problemen aanpakken’
Het aantal stemgerechtigden in India is verbluffend, met 800 miljoen geregistreerde kiezers waarvan er 120 miljoen jonger zijn dan 25 jaar. Dit aantal is drie keer zo groot als in de EU en is zelfs groter dan het aantal kiezers in de EU en de VS samen.

De verkiezingen voor het Indiase parlement vinden plaats in april-mei 2014. De twee grootste partijen zijn de Congrespartij en de BJP (Indiase Volkspartij). Het belangrijkste probleem in India is het verbeteren van de zwakke infrastructuur – projecten ter waarde van USD 267 miljard zijn grotendeels stilgelegd.

“De nieuwe regering moet gaan investeren in infrastructuurprojecten en deze ook uitvoeren”, zegt Karnail Sangha, landenspecialist voor India. “Zo moeten er vergunningen worden afgegeven voor kolen- en ijzerertsmijnen om onnodige vertragingen te voorkomen.”

“Daarnaast moeten het begrotingstekort en het tekort op de lopende rekening worden beperkt”, zegt hij. “Inflatie is meer een kwestie voor de centrale bank, maar beide tekorten zijn hier wel aan gekoppeld. En natuurlijk is er het eeuwenoude probleem van corruptie: die moet worden aangepakt.”

‘De markt is meegelift op betere cijfers’

De Indiase aandelenmarkt is onlangs gestegen dankzij een verbetering van enkele macrocijfers en moessons die minder schade aanrichtten dan normaal. “De andere reden die voor steun gezorgd lijkt te hebben, is ‘politieke hoop‘ – een wisseling van de wacht op het niveau van de centrale regering”, aldus Sangha.

“De markt lijkt enthousiast te zijn geworden door de vermeende verkiezingsoverwinning van BJP. De leider van deze partij, Narendra Modi, wordt gezien als dynamisch en goed voor de industrie, op basis van wat hij heeft bereikt als Chief Minister van Gujarat. De focus van de BJP op groei en banencreatie zal jongeren meer aanspreken dan de focus van de Congrespartij op het verstrekken van uitkeringen – ‘geef de man geen vis, maar leer hem hoe hij moet vissen’.

Indonesië: ‘sterk leiderschap nodig voor reeks hervormingen’
Indonesië was tot 1999 een dictatuur en houdt als jonge democratie pas de vierde vrije verkiezingen – voor het parlement op 9 april en voor de president op 9 juli. De zittende president heeft het maximale aantal van twee termijnen gediend en moet dus worden vervangen. De leidende partij in het parlement zal naar verwachting worden afgezet als gevolg van corruptieschandalen.

“De uitkomst van de verkiezingen blijft onzeker, want opiniepeilingen geven aan, dat er nog veel zwevende kiezers zijn”, zegt Wim-Hein Pals, hoofd van het Emerging Markets-team en landenspecialist voor Indonesië. De conservatieve/liberale Golkar-partij van oud-president Soeharto lijkt favoriet te zijn, maar waarschijnlijk zal niet een van de drie grote partijen de verkiezingen domineren.

“Een coalitie is de meest waarschijnlijke uitkomst en dat betekent dat onderhandelingen en compromissen onvermijdelijk zijn, wat het implementeren van broodnodige hervormingen bemoeilijkt”, zegt hij.

‘Zonder sterke presidentskandidaat is de uitkomst onzeker’

In Indonesië waren de economische groei en het rendement van de aandelenmarkt de afgelopen jaren goed, gedreven door overvloedige liquiditeit in het wereldwijde financiële systeem en een goede prijsomgeving voor grondstoffen. Vanaf begin 2013 is de wereld echter veranderd ten kwade van Indonesië, omdat die economie afhankelijk is van grondstoffenprijzen.

“We verwachten genoeg politieke steun voor en politieke wil van de nieuwe regering om een reeks hervormingen te implementeren, waaronder enkele impopulaire zoals de verdere verlagingen van energiesubsidies. Door het grote aantal zwevende kiezers en de afwezigheid van een sterke presidentskandidaat is de uitkomst op dit moment zeer onzeker.”

Zuid-Afrika: ‘tijd om de almachtige vakbonden aan te pakken’
De verkiezingen voor de Nationale Vergadering in Zuid-Afrika – die de president kiest – vinden plaats in het tweede kwartaal van 2014. De datum ligt niet nog niet vast, maar 27 april is een aantrekkelijke optie vanwege de twintigste verjaardag van de eerste multiraciale verkiezingen.

Dit jaar gaan 1,9 miljoen ‘vrij geboren’ kiezers – de 18-plussers die zijn geboren in een democratie en niet onder de apartheid – voor het eerst naar de stembus. Deze nieuwe kiezers zijn minder loyaal naar de regerende ANC dan andere leeftijdsgroepen.

De vakbonden spelen een belangrijke rol: Cosatu – de grootste met bijna 2 miljoen leden – steunt van oudsher de ANC, maar de National Union of Metal Workers heeft aangegeven president Zuma niet te zullen steunen bij de komende verkiezingen vanwege beschuldigingen van corruptie. Toch is de kans groot dat de ANC het land blijft besturen, ook al behaalt de partij minder dan 50% van de stemmen. De oppositie is namelijk geen alliantie, maar een mengelmoes van partijen met totaal verschillende visies.

De regering loopt ver achter met het verstrekken van basisvoorzieningen. Zo zit ongeveer 20% van de huishoudens, die al toegang tot water hadden moeten hebben, nog steeds zonder aansluiting. Dit percentage ligt zelfs nog hoger voor elektriciteit (30%), riool (35%) en afvalverwijdering (40%). Dit leidt tot dagelijkse protesten. De werkloosheid blijft hardnekkig hoog tussen de 24% en 30%.

‘De vakbonden zijn te machtig en er is veel corruptie’

“De macht van de vakbonden schrikt investeringen af”, zegt Dimitri Chatzoudis, landenspecialist voor Zuid-Afrika. “De vakbonden zijn te machtig en de regering moet daar wat aan doen. Ondanks de overduidelijke schade aan de economische groei vanwege de aanhoudende arbeidsonrust en loonkosten per eenheid product, heeft de Zuid-Afrikaanse regering verzuimd in te grijpen.”

“Als de productie stijgt, leidt dat tot meer investeringen en uiteindelijk werkgelegenheid. Overheidsinvesteringen in elektriciteit en spoorwegen zijn essentieel. De waterinfrastructuur wordt ook een punt van zorg.”

“Bovendien is de corruptie niet onder controle. De laatste kwestie rond Nkandla – waar president Zuma ZAR 200 miljoen besteedde voor zijn privéwoning – is zeer zichtbaar voor het grote publiek. Daar komen de uitgaven van enkele ministers aan auto's ter waarde van ZAR 1 miljoen nog bij.”

In onze Robeco Emerging Markets Equities-portefeuille zijn we behoorlijk voorzichtig over Zuid-Afrika, Indonesië en ook Brazilië. In Indiase aandelen handhaven we echter een aanzienlijke overweging, omdat we denken dat de waarschijnlijke politieke verandering positief zal zijn voor de economie en de financiële markten.
Deel deze pagina: