By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

/gssystem/nav/navigation-nl.jsp not found.

Oekraïne verkeert al lang in de problemen

25-03-2014 | Visie | Frank Reynaerts, Rikkert Scholten Veel mensen werden verrast door de snelheid waarmee de crisis in Oekraïne is uitgebarsten. Voor beleggers is het nuttig om in een vroeg stadium zoveel mogelijk inzicht te krijgen.

In het kort
  • Gematigde marktreactie onderschat valutarisico
  • 'Boom-bust'-scenario in Oekraïne gaat terug tot 1998
  • Enkele problemen zijn corruptie en afhankelijkheid van energie
  • Problemen komen naar voren in Country Sustainability Ranking
Vinger aan de pols
Sinds de annexatie van de Krim door Rusland – tot grote woede van westerse landen die het als een illegale handeling zien – houden portefeuillemanagers de geopolitieke ontwikkelingen nauwlettend in de gaten. De financiële markten hebben tot nu toe gematigd gereageerd, maar een escalatie van de crisis kan ernstige gevolgen hebben.

“En dat beïnvloedt het beleid van beleggers”, zegt Frank Reynaerts, portefeuillemanager bij het vastrentende team van Robeco. "Als de situatie inderdaad verergert, door militaire acties of zelfs een nieuwe Koude Oorlog, is het onwaarschijnlijk dat alleen obligaties uit Oost-Europa daar last van hebben."

“Beleggers maken eigenlijk maar weinig onderscheid tussen de verschillende opkomende markten, dus zullen obligaties uit Latijns-Amerika en Azië ook minder populair worden. De gevolgen voor de Russische obligatiemarkt zullen waarschijnlijk het grootst zijn, maar er ontstaat dan wel een domino-effect – niet alleen voor obligaties maar ook voor valuta's.”

Het grootste risico is een verzwakking van de roebel
Reynaerts denkt dat een mogelijke verzwakking van de roebel het grootste risico is voor obligatiebeleggingen in Rusland, omdat een zwakkere munt slecht is voor het rendement. “Als je in Russische staatsobligaties belegt of in bedrijfsobligaties die min of meer worden gedekt door de staat, is het risico op wanbetalingen klein”, zegt hij.

“Maar de bewegingen van de roebel zijn wel degelijk een serieuze risicofactor. De Russische centrale bank kan wel ingrijpen in de valutamarkt door te proberen extreme schommelingen van de roebel ten opzichte van de euro en de dollar te voorkomen, maar eigenlijk houden ze daarmee alleen de daling onder controle. En dat is nog steeds nadelig voor beleggers."

Waarschuwingssignalen voor problemen
De koersen van bedrijfsobligaties reageren al meer dan een jaar op de geleidelijk escalerende onrust in Oekraïne. Op de markt voor credit default swaps (CDS) zijn de kosten voor bescherming tegen een Oekraïense wanbetaling tussen begin 2013 en eind februari 2014 met maar liefst 400 basispunten gestegen.

De problemen waar Oekraïne al lang mee te kampen heeft – van maatschappelijke onrust tot een mogelijke wanbetaling – zijn ook goed gedocumenteerd in de Country Sustainability Ranking van RobecoSAM. Deze ranglijst helpt beleggers om het risico van opkomende en andere markten te beoordelen.

Oekraïne had een score van slechts 3,7 op een schaal van 1 tot 10 (met 10 als hoogste score) en zat voor meerdere aspecten bij de onderste 5% van de scores, bijvoorbeeld voor corruptie, de effectiviteit van nationale instellingen, rechtsorde, persoonlijke vrijheid en interne stabiliteit.

country-sustainability-ranking-country-profile.jpg
Het beroerde landenprofiel van Oekraïne. Bron: RobecoSAM

Economische factoren zijn ook belangrijk
De statistieken hebben ook betrekking op economische factoren, zoals de mate waarin een land kan voorzien in zijn eigen energiebehoefte. Voor de aanvoer van gas leunt Oekraïne zwaar op Rusland, waardoor het voor Moskou makkelijker is om invloed uit te oefenen op het land.

“De afhankelijkheid van energie is een zorgwekkend aspect dat de afgelopen maanden nog eens extra werd benadrukt, maar de corruptie, het functioneren van instellingen en de werking van het rechtssysteem zijn ook erg zwakke punten”, aldus Reynaerts.

“Het risico op betrokkenheid bij externe conflicten is een onderdeel van de politieke risicoscore. Vanaf juli 2013 is de score van Oekraïne voor burgerlijke onrust gedaald, wat ook de belangrijkste reden is voor de daling van de algemene politieke risicoscore van het land.”

“Deze daling voor Oekraïne (naar de onderste 20% van de beoordeelde landen) was de op een na slechtste binnen het universum van opkomende markten. Alleen de score van Turkije – dat worstelt met zijn eigen interne conflicten – op het gebied van politiek risico daalde meer.”

Problemen gaan terug tot 1998
De Country Sustainability Ranking maakt gebruik van ESG-factoren om problemen van tevoren te signaleren. De annexatie van de Krim door Rusland, nadat de regio in maart 2014 voor afscheiding van Oekraïne stemde, was de afgelopen weken het belangrijkste onderwerp van gesprek. “Maar de economische problemen van Oekraïne broeien al veel langer”, zegt Reynaerts.

“Corruptie en een gebrek aan hervormingen hielden de improductieve economie in een 'boom-bust'-scenario sinds de roebelcrisis in 1998. De economie is niet helemaal hersteld van de wereldwijde financiële crisis en de voortdurend opdrogende kapitaalstromen.”

“Oekraïne was tot voor kort een van de weinige landen met een gekoppelde valuta. Door deze koppeling daalden de valutareserves van ongeveer USD 38 miljard in 2011 naar USD 15 miljard in februari. De financiële positie van Oekraïne is inmiddels zo verslechterd dat het land de schuldverplichtingen op korte termijn niet kan nakomen zonder hulp van buitenaf.”

Opkomende markten zijn geen homogene groep
Opkomende markten worden vaak gezien als een homogene beleggingscategorie, maar in werkelijkheid zijn geen twee landen hetzelfde. Beleggers moeten zich richten op afzonderlijke landen en niet op een algemene benadering, zegt Rikkert Scholten, een portefeuillemanager die naast Reynaerts werkt in het vastrentende team.

“De situatie in landen met structurele economische problemen, zoals India en Brazilië, is heel anders dan die in landen waar maatschappelijke of militaire onrust heerst, zoals Oekraïne en Turkije”, aldus Scholten. “Eigenlijk zijn de verschillen tussen de opkomende markten net zo groot als de verschillen tussen de hele beleggingscategorie en andere beleggingscategorieën.”

“Dit maakt het nog belangrijker om beleggingsstrategieën af te stemmen op de afzonderlijke landen, in plaats van een algemene benadering te hanteren die opkomende markten behandelt als een homogene groep.”
Deel deze pagina: