By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Lukas Daalder

Schuld = vermogen

04-08-2014 | Column | Lukas Daalder Schuld is vermogen. Het vermogen van banken en pensioenfondsen. Hol dat vermogen uit en je hebt een nog groter probleem…

Hoe kan iets nou tegelijk goed en slecht voor de economie zijn?
Toen ik op de middelbare school zat, had ik een lesboek voor economie, waarin een opsomming van schijnbare tegenstrijdigheden stond. Zo was een hogere olieprijs slecht (inflatie, uitholling koopkracht), maar ook goed voor de economie (hogere aardgasbaten) en konden we blij zijn met hogere lonen (consumptie!) of juist niet (margedruk bedrijfsleven). En zo verder, een hele pagina vol. Ik vond het de leukste pagina van het hele boek, want het gaf stof tot nadenken. Hoe kan iets nou tegelijk goed en slecht voor de economie zijn? Uiteraard was het antwoord op die vraag niet heel moeilijk. De stellingen lieten elke keer de twee kanten van dezelfde medaille zien, waarbij de winst van de ene partij, de verliespost voor de andere partij was. De boodschap: de economie bestaat uit communicerende vaten, waarbij een verandering in één variabele altijd meerdere consequenties heeft. Zo is de schuld van de een het vermogen van de ander, zijn de loonkosten voor bedrijven het inkomen van consumenten, is olie zowel een kosten- als een opbrengstenpost.

Inflatie als oplossing van het schuldprobleem…
Zo simpel als die boodschap is, toch wordt hij regelmatig uit het oog verloren. Een goed voorbeeld is de roep om hogere inflatie om het schuldprobleem op te lossen, weg te infleren. De gedachtegang gaat als volgt. Of je nu kijkt naar overheden, consumenten of het bedrijfsleven, overal zien we de afgelopen tien jaar een trendmatige stijging van de schuld als percentage van de economie. Te hoog, oordelen velen, verstikkend voor de economie. De meest voor de hand liggende oplossing zou zijn om de schuld gestaag af te lossen. Dit is echter een langdurig proces, waarbij noodzakelijke hoge besparingen de groei van de economie zullen schaden. Het aantrekkelijkere alternatief is dat je de economie aanwakkert. De omvang van de schuld daalt in dat geval in absolute termen wellicht niet, maar doordat iedereen meer verdient, is de schuld in relatieve zin afgenomen en daarmee dragelijker geworden. De vraag is alleen waar we met een vergrijzende bevolking en een productiviteit die overal onder druk ligt die groei vandaan moeten toveren. En zo komt men dus uit op inflatie als oplossing voor het schuldprobleem: zolang de nominale groei maar stijgt. Als het niet linksom lukt (reële groei), dan maar rechtsom (inflatie).

Schuld is vermogen, dus een simpele oplossing voor schuld bestaat niet
Nog even los van het feit dat het niet zo gemakkelijk blijkt te zijn om inflatie aan te wakkeren, gaat deze redenering volledig voorbij aan de financieringskant van schuld. Hogere inflatie betekent slechts dat de last van die schuld gedeeltelijk verlegd wordt van degene die de schuld is aangegaan naar degene die de financiering hebben verstrekt. Het verplaatst het probleem, maar lost het per saldo niet op.
Zoals eerder gezegd: schuld is vermogen. Het vermogen van banken en pensioenfondsen, nodig om kredietverlening, hypotheken en pensioenuitkeringen te verstrekken. Hol dat vermogen uit en je hebt een nog groter probleem…

Dit artikel is eerder verschenen in het Financieele Dagblad van woensdag 30 juli 2014

Lukas Daalder

Lukas Daalder

CIO Investment Solutions
Deel deze pagina:


Auteur

Lukas Daalder
CIO Investment Solutions


Join the conversation



Nieuwsbrief

Meld u aan voor onze e-mail nieuwsbrief om updates te ontvangen en op de hoogte te blijven van aankomende webinars.