By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

/gssystem/nav/navigation-nl.jsp not found.

Protest in Hongkong

04-11-2014 | Column | Arnout van Rijn Vorige maand schreef ik dat het 65-jarige China trots mag zijn op wat bereikt is, maar dat er nog heel wat te wensen over blijft. Vooral op het gebied van de democratisering van het land is er ontevredenheid. Nou dat hebben we de afgelopen weken aan den lijve ondervonden hier in Hongkong!

Heel in het kort de achtergrond: in de Basic Law, die werd vastgelegd in 1997 toen de Britten Hongkong overdroegen aan de Chinezen, staat opgenomen dat er sprake zal zijn van een democratiseringsproces dat zijn beslag moet krijgen in een universeel stemrecht vanaf 2017. In dat jaar zal er een nieuwe Chief Executive (burgemeester) gekozen worden door het volk. In het verleden werd deze gekozen door de Verkiezingscommissie, die bestond uit 1200 leden uit zogenaamde functionele kiesdistricten. Alle beroepsgroepen zijn hierin vertegenwoordigd plus een paar honderd politici.

Paraplu-revolutie
Als je zakenlui met gevestigde belangen vraagt om te kiezen krijg je uiteraard een tamelijk conservatieve verkiezingsuitslag. De Chinese autoriteiten zijn daar ook wel blij mee. Onlangs heeft Beijing haar interpretatie van de democratie aan de Hongkongse regering gegeven. Hierin wordt de Verkiezingscommissie omgevormd tot de Nominatiecommissie. Deze draagt een drietal kandidaten voor die brede steun genieten in de Commissie (en dus steun van Beijing) en waarop het brede publiek zijn stem mag uitbrengen. Dit is uiteraard geen echte democratie en daarom zijn mensen de straat op gegaan en hebben zij bezit genomen van een paar belangrijke doorgangsroutes in de binnenstad van Hongkong en het stadsdeel Kowloon.
Als je gaat rondkijken op de plek van de protesten vind je een goed georganiseerde en vredelievende groep demonstranten die zijn tenten midden op straat heeft opgezet. Bij de politie-acties met traangas in de eerste dagen van het oproer hebben de demonstranten zich verdedigd met paraplu’s en dat is sindsdien de geuzennaam voor de protestactie geworden: de ‘paraplu-revolutie’. De studenten vouwen daarom papieren parapluutjes en er worden gepassioneerde toespraken gehouden waarvoor beleefd geapplaudiseerd wordt.

Onvrede en wantrouwen
Je ontdekt ook dat er eigenlijk twee verschillende acties aan de gang zijn. De ene richt zich erg principieel op de interpretatie van democratie en op hervormingen van het kiesstelsel. De andere actie, naar mijn mening veel breder gedragen, komt voort uit onvrede en diep wantrouwen jegens burgemeester CY Leung en zijn ambtenarenstaf die niets doen aan de sociale problemen in de stad. Inkomens van de middenklasse stijgen al jaren niet of nauwelijks, terwijl de kosten van levensonderhoud in het algemeen en die van huisvesting in het bijzonder maar doorstijgen. De inflatie was gemiddeld 4% in de afgelopen vijf jaar en de huizenprijzen zijn over die periode jaarlijks 12% gestegen. Er is weliswaar een minimumloon ingevoerd (drie euro per uur), maar daarvan kan een normaal mens de huur niet betalen. Een afgestudeerde mag rekenen op een startsalaris van circa 20.000 euro. Wie een woning zoekt, kan nu terecht in de buitenwijken voor een flat van 16 (!) vierkante meter, die 150.000 euro moet kosten. Wie dichter bij de stad wil wonen in een leefbare flat van 80 vierkante meter, betaalt al gauw 2 miljoen euro of een huur van 4000 euro per maand.
Dat de huidige burgemeester ook niet van plan is zijn oren te laten hangen naar een echt democratisch proces werd afgelopen week pijnlijk duidelijk. In een interview zei hij dat een open verkiezing beheerst zou worden door de helft van de bevolking die minder dan de mediane 1400 euro per maand verdient (‘en dat willen we natuurlijk niet’, kon je hem daarbij horen denken). De burgemeester zelf is gekozen door 689 stemmen te winnen in de verkiezingscommissie en dat is op een totaal van zeven miljoen inwoners 0,01% van de stemmen. Hongkong is succesvol geworden als een ongebreideld kapitalistische stad en dat moet in zijn ogen niet veranderen. Dit plutocratisch principe is niet alleen schokkend, maar zal ook niet gesteund worden vanuit Beijing waar men op zoek is naar een ‘harmonieuze samenleving’.

Eerste stappen op weg naar democratie
Het gebrek aan democratische cultuur maakt de besprekingen tussen overheid en studenten extra moeilijk. Men is niet gewend te bekvechten en kinderen worden niet opgevoed om hun leiders ter discussie te stellen. Je moet gewoon luisteren. Er bestaat geen cultuur waarin de leiders met de ondergeschikten om tafel gaan zitten om een compromis te bereiken. Als je geen salarisverhoging krijgt, dan ga je gewoon op zoek naar een andere baan. En als de meester zegt dat de koe zwart is, waag het dan niet te zeggen dat ie ook wel een beetje wit is. Daarom is het zo moeilijk om te zien dat de partijen nader tot elkaar komen. Men herhaalt beleefd de standpunten en er verandert niets.

Het zal nog wel een tijd onrustig blijven in de stad. Hoe triest het ook is, Hongkong zal geen democratie worden (en China voorlopig ook nog niet), maar een betere burgemeester moet toch wel mogelijk zijn. Wat te verwachten? Allereerst gaat de politie vermoedelijk met geweld de geblokkeerde straten schoonvegen. Vervolgens zal er een zeer beperkte concessie worden gedaan in de samenstelling van de Nominatie-commissie. Tenslotte zal CY Leung na verloop van tijd wel het veld moeten ruimen.
De demonstranten krijgen daarmee niet hun zin. Niettemin is het prachtig om van zo nabij China’s eerste stappen op weg naar democratie mee te maken.

Deze column verscheen eerder in DFT.

Arnout van Rijn

Hoofd Asia Pacific-team in Hongkong

“Mijn formule voor succesvol beleggen in Azië: wees sceptisch, handel weinig, en heb geduld.”

Deel deze pagina:


Auteur

Arnout van Rijn
Hoofd Asia Pacific-team in Hongkong


Join the conversation

Nieuwsbrief professionals