By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Japanse toestanden

11-09-2014 | Opinion | Kommer van Trigt Europa komt steeds meer in een Japan-scenario terecht. Dat denken Japanse institutionele beleggers en dus kopen zij veel, vooral Franse, staatsobligaties. Maar zo simpel ligt het niet. Kijk vooral ook naar de renteontwikkeling in de VS.

De Japanners weten het zeker. Als ‘ervaringsdeskundigen’ kunnen zij er over oordelen. Want al sinds het einde van de jaren tachtig verkeert de Japanse economie in problemen. OK, de huidige regering van premier Abe is bezig de economie een duw in de goede richting te geven. Maar vooralsnog is die lange periode, waarin recessies en flauwe oplevingen elkaar afwisselen en deflatie een rem zet op consumptie en investeringen, nog niet voorbij. Zoiets doet zich nu ook voor in Europa. Althans, dat is de visie van grote Japanse institutionele beleggers.

Deze partijen, denk aan grote pensioenfondsen en verzekeraars, tonen de laatste maanden een opvallend grote belangstelling voor Europese staatsobligaties. Vooral Franse leningen zijn in trek, omdat deze vanwege de omvang van die markt goed verhandelbaar zijn en een net iets hogere rente vergoeden dan Duits staatspapier. Dat is een veilige manier om een heel redelijk rendement te behalen. Kijk maar naar de totaalrendementen sinds de start van het jaar. Franse staatsleningen leverden ruim 9% op, meer dan de 7,5% op Duitse staatsobligaties en veel meer dan de 2% op Japans staatspapier.

Japan-scenario?
De redenering van de Japanners is dat Europa steeds meer trekjes krijgt van Japan. Ook hier vergrijst de bevolking, wat leidt tot een structureel lagere groei van de economie. Verder hangt, net als in Japan, de huidige zwakke groei samen met problemen bij de banken. Deze moeten hun balansen versterken en zijn terughoudend in het verstrekken van krediet. Maar de belangrijkste parallel is natuurlijk de prijsontwikkeling. Van inflatie is nauwelijks meer sprake. En dat is gevaarlijk. Want als de economie te maken krijgt met deflatie, wordt het nog moeilijker om de groei aan te zwengelen.

ECB-president Draghi maakte zich lange tijd weinig zorgen. Het ging eerder dit jaar de goede kant op met de economische ontwikkeling in de eurozone. Zijn laatste uitspraken, op de jaarlijkse bijeenkomst van centrale bankiers in het Amerikaanse Jackson Hole, hadden echter een andere toonzetting. Draghi kon er ook moeilijk omheen: de broze groei in Europa zwakt weer af en de inflatie daalt nog verder. Duitsland, lange tijd de groeimotor, heeft last van de politieke spanningen in Oost-Europa. Beleggers houden, zo blijkt als je de ontwikkeling van ‘inflation-linked bonds’ vergelijkt met die van gewone obligaties, steeds meer rekening met laag blijvende of zelfs verder afzwakkende inflatie.

Botte wapens
Draghi gaf aan alles te zullen doen om te voorkomen dat de eurozone te maken krijgt met deflatie. Woorden die doen denken aan zijn uitspraak dat de ECB ‘whatever it takes’ de euro zou redden toen twee jaar geleden de lange rente in Italië en Spanje hard opliep en de eurozone in zijn voegen kraakte. Die uitspraak had groot succes, want de rente in de periferie van de eurozone daalde en mede daardoor ging het de goede kant op met de economie.

Nu heeft de ECB nog diverse gereedschappen in de tas waarmee zij de kredietverlening en dus de economische groei kan proberen aan te zwengelen. Denk aan uitbreiding van de al eerder in gang gezette herfinancieringsoperaties voor de commerciële banken of, en dat zou nieuw zijn, massieve aankopen van Europese staatsleningen. Maar de aloude wijsheid dat je de kameel wel naar de bron kan brengen, maar niet kan dwingen om te drinken, gaat hier zeker op. De wapens van de ECB worden bot.

Kijk naar de Verenigde Staten!
Hebben de Japanners dus gelijk? Dat valt te bezien. Een belangrijke factor is de renteontwikkeling in de Verenigde Staten. Daar ging de Fed, het stelsel van centrale banken, al in 2009 over tot onorthodoxe maatregelen. De aankoop van staatsobligaties en hypotheekleningen heeft daar de lange rente lange tijd heel laag gehouden, wat heeft bijgedragen aan het herstel van de Amerikaanse economie. Inmiddels draait de economie zo goed (en is de werkloosheid zo ver gedaald), dat de Fed nu bezig is om de maatregelen af te bouwen.

Gek genoeg heeft dit nog weinig effect gehad op de renteontwikkeling. Nog altijd is de rente op Amerikaanse staatsleningen laag en ik denk dat rentestijging ook nog wel even kan uitblijven. Maar hij gaat een keer komen en ik heb weinig twijfels dat de lange rente in Europa dan ook oploopt.

De Japanners hebben ervaring met Japanse toestanden, maar wij Europeanen weten hoe veel invloed de situatie in de VS heeft op Europa. Daarbij is het ook goed mogelijk dat hogere groei in de VS een positieve invloed heeft op de groei in Europa. Dan kan ook de inflatie weer oplopen. Nee, ik ben nog niet zo ver dat ik de Japanners gelijk geef. Vooralsnog is Europa geen Japan.

Dit artikel is eerder verschenen in Het Financieele Dagblad
Kommer van Trigt

Kommer van Trigt

Portfolio manager, Hoofd Global Fixed Income Macro Team


Deel deze pagina:

Auteur

Kommer van Trigt
Portfolio manager, Hoofd Global Fixed Income Macro Team


Join the conversation



Nieuwsbrief

Meld u aan voor onze e-mail nieuwsbrief om updates te ontvangen en op de hoogte te blijven van aankomende webinars.