By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Mark Glazener

Hoe bezweer je een bankencrisis?

18-09-2014 | Column | Mark Glazener Het bankensysteem is het aderstelsel van de economie. Als de aderen dichtslibben, laat dit een spoor van vernieling na in de economie. De crisis van 2008 kende in Europa een veel langere nasleep dan in de Verenigde Staten. Hoe kwam dat?

Het ligt nog vers in het geheugen: de Grote Financiële Crisis van 2008 richtte een ravage aan in het banksysteem in de westerse wereld. Bij het uitbreken van de financiële crisis was het met de balansverhoudingen van vele banken op zijn zachtst gezegd matig gesteld. De kredietgroei was in de voorafgaande jaren aanzienlijk geweest, terwijl de risico’s daarvan onvoldoende in kaart werden gebracht.

Diegenen die voor die risicoanalyses verantwoordelijk waren, berekenden deze met behulp van wiskundige modellen. Maar de netto exposure naar risico’s werd in die modellen structureel onderschat omdat de gehanteerde veronderstellingen te optimistisch waren. Daarmee steeg de activakant van de balansen tot astronomische hoogte. In 2007 bedroeg de hoogte van het gezamenlijke balanstotaal van de drie grote Nederlandse banken, ING, Rabobank en ABN Amro, maar liefst zeven maal het Nederlandse bruto nationaal product.

Toezichthouders zoals de Bank voor Internationale Betalingen (die net als De Nederlandsche Bank onder leiding stond van Nout Wellink) namen genoegen met het aanhouden van steeds minder eigen vermogen. Dus toen de crisis kwam en het vertrouwen wegviel, kwamen banken heel snel in de problemen. Te hoge activa – en ook nog eens van een dubieuze kwaliteit – gefinancierd met te weinig eigen vermogen.

Vertrouwen komt te voet en gaat te paard
Het was al snel duidelijk dat de financiële crisis niet kon worden opgelost zonder het vertrouwen te herstellen. Het vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Maar hoe herstel je het vertrouwen als het paard hard is weggegaloppeerd? De Amerikanen zijn daar, zo kunnen we inmiddels concluderen, veel beter in geslaagd dan de Europeanen.

Onder leiding van Henry Paulson, de toenmalige minister van Financiën, bracht men in de VS het vertrouwen razendsnel terug. De regering-Bush kondigde eind 2008 het Troubled Asset Relief Plan (TARP) aan. De grote Amerikaanse financiële instellingen kregen een injectie in het eigen vermogen, afkomstig van de overheid. Tegelijkertijd verschafte de overheid de instellingen de mogelijkheid om hun ‘troubled assets’ aan de overheid te verkopen. Aanvankelijk stribbelde een aantal CEO’s nog tegen, omdat ze van mening waren dat hun instellingen er nog niet zo slecht voor stonden en ze geen verwatering van hun aandelenkapitaal wilden. Alle CEO’s werden echter ontboden op het ministerie van Financiën. Als kleine jongetjes zaten ze op een rijtje toen Paulson hun precies vertelde wat er ging gebeuren en hoe veel nieuw kapitaal ze moesten opnemen.

De wetgeving waarin het plan werd vastgelegd bedroeg niet meer dan drie pagina’s en was het keerpunt in de crisis en het begin van het herstel van vertrouwen. Later volgde er nog een aantal stresstests die het vertrouwen bevestigden.

Ondertussen modderde Europa door
In Europa bleef men klungelen, banken bleven fragiel en leenden steeds minder geld uit. Naar het voorbeeld van Amerika deed Europa ook een stresstest, waarbij alle banken met een voldoende uit de strijd kwamen. Niettemin dreigden enkele maanden later Dexia en SNS, beide glansrijk geslaagd voor de stresstest, failliet te gaan. Beide instellingen moesten worden genationaliseerd.

Vertrouwenwekkend was dit natuurlijk niet. En dus modderde men verder aan en sleepte men zich in Europa van crisis naar crisis: Griekenland, Cyprus en Portugal. Het werd Draghi allemaal te veel en hij lanceerde het idee van een Europese bankenunie. Voordat de ECB het toezicht kan overnemen op de grootste banken van Europa, moeten er eerst een Asset Quality Review (AQR) en een stresstest worden uitgevoerd.

Dit is de tweede kans voor Europa om het toch nog recht te breien en het vertrouwen in het banksysteem te herstellen. Om 131 banken te beoordelen heeft de ECB tien maanden nodig gehad en 1600 auditors ingezet. De uitkomst wordt op 3 november bekendgemaakt. Ditmaal zal het lukken!


Deze column is eerder verschenen op de website van Fondsnieuws

Mark Glazener

Fondsmanager Robeco
“Bestudeer het aandeel waarin je wil beleggen grondig, stel je daarbij kritisch op en als je besluit te kopen, wees bereid geduldig te wachten op een goede uitkomst.”
Deel deze pagina:


Join the conversation

Nieuwsbrief professionals