By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

De echo van Moore’s law

16-06-2014 | Column | Lukas Daalder Waar zijn de tijden dat er nog echte ondernemers in het bedrijfsleven rondliepen gebleven?

Van die lieden die het voortbestaan van hun eigen bedrijf in de waagschaal stelden, overtuigd als ze waren van een nieuwe succesformule of productietechniek? Zeker, niet elk idee bleek briljant, sommige bedrijven gingen ten onder, maar er waren er ook die het wel bij het juiste eind hadden.

Investeringen
Risico namen ze, geïnvesteerd werd er! En nu? Nu zitten we met een stel treurige boekhouders, fantasieloze bestuurders die hun winst liever uitkeren in de vorm van dividend. Het is zelfs al zo erg dat de ceo van beleggingsgigant BlackRock grote Amerikaanse bedrijven oproept meer te investeren, meer risico te nemen. En wie twijfelt kijkt maar naar de cijfers: die laten duidelijk zien dat investeringen in de geïndustrialiseerde wereld nu flauw afsteken bij vroeger.

Duidelijk verhaal, maar toch heb ik er moeite mee. En wel hierom. Begin jaren negentig kochten wij voor ƒ 32.000 apparatuur voor een muziekstudio. Wij, dat waren Eton Crop, de trots van Kudelstaart, en het geld hadden we bij elkaar gespeeld met optredens. Een gigantisch bedrag en daarmee tuigden we de eerste digitale studio op. Monteren was gemakkelijk, dure opnamebanden gebruikten we niet en we zaten ook niet in de bossen bij Hilversum, dus we deden het voor de helft van de prijs. Hoewel we niet opgeleid waren als technici, hadden we onze investering binnen drie jaar terug.

Echo
Niets nieuws, uiteraard: oude industrieën worden vervangen door goedkopere, nieuwe. Het punt is alleen dat wat we toen voor ƒ 32.000 kochten, ons nu niet meer dan € 800 zou kosten. Met de aanschaf van een laptop, wat goedkope software en twee snoertjes ben je klaar. Investeren in een ‘studio’ is onwaarschijnlijk goedkoop geworden. En dat geldt ook voor wetenschappelijk onderzoek, DNA-‘sequencing’ of de entertainmentindustrie: overal waar computers worden ingezet, lopen de kosten van investeringen drastisch terug.

Zie daar mijn punt. Als een steeds groter deel van onze economie met digitale middelen wordt geproduceerd, is het dan niet logisch dat we ook de echo van Moore’s law in de investeringen terug zullen zien? Rekenkracht wordt elk jaar goedkoper, computers kunnen steeds meer. Lage investeringen is dan geen teken van beperkte innovatie, nee, het betekent slechts dat de kosten van kapitaal steeds kleiner geworden zijn. Om te verlangen dat ondernemers elk jaar meer computers kopen om de investeringen op peil te houden, is dan het paard achter de wagen spannen.

Overigens lees ik hier weinig over in de literatuur, terwijl de consequenties voor de economie aanzienlijk zijn. Mocht u tips hebben: ik hou me aanbevolen.

Dit artikel is eerder verschenen in het Financieele Dagblad van woensdag 11 juni 2014

Lukas Daalder

Lukas Daalder

CIO Investment Solutions
Deel deze pagina:

Auteur

Lukas Daalder
CIO Investment Solutions