By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Nieuwe Japanse plannen lossen onderliggende problemen niet op

11-10-2016 | Insight | Lukas Daalder De nieuwste plannen van de Bank of Japan om de economie te stimuleren via het controleren van de lange rente en het stellen van een hoger inflatiedoel gaan de onderliggende structurele problemen niet oplossen, waarschuwt Lukas Daalder.

In het kort
  • Yield curve control bedoeld om negatieve rente voor banken te compenseren
  • Bank of Japan mikt ook op inflatie 'boven de 2%'
  • Kernprobleem is structurele zwakte, hoewel een zwakkere yen positief zou zijn
Jaren van kwantitatieve verruiming en de eerdere introductie van een negatieve spaarrente hebben niet gezorgd voor groei. Daarom heeft de Bank of Japan eind september nieuwe maatregelen aangekondigd. Om de gevolgen van een negatieve rente voor banken te compenseren is voor de 10-jaarsrente een doelstelling van 0% vastgelegd. Bovendien is het inflatiedoel verhoogd naar 'boven de 2%'.

“Het controleren van de yield curve lijkt een goed plan, maar helaas is het niet de oplossing voor de onderliggende problemen die de Japanse economie al jaren achtervolgen”, zegt Daalder, Chief Investment Officer van Robeco Investment Solutions.

“Fundamenteler is de vraag wat er eigenlijk is veranderd met die laatste wijziging. Wij denken niet dat 'boven de 2%' een grootscheepse verandering teweeg zal brengen in de inflatie. En ook het controleren van de yield curve – hoewel technisch anders – levert niet direct een impuls op voor de inflatie. Bij het huidige lage rentepeil denken wij niet dat een nog lagere rente de economie zal stimuleren.”

Daalder zegt dat er ten minste vijf redenen zijn waarom een lagere rente geen effect zal hebben, of zelfs nadelig zal uitwerken:
  • Signaalfunctie. Theoretisch gezien brengt een lagere rente de financieringskosten van bedrijven omlaag, waardoor ze mogelijk worden aangezet meer te investeren. De laatste jaren fungeert de rente echter eerder als signaal van een verzwakkende economie.

  • Gevolgen voor pensioenen. In een vergrijzende maatschappij, waarin mensen hopen op korte termijn te stoppen met werken, leidt een lagere lange rente eerder tot meer dan minder spaargeld. Als mensen meer sparen, nemen de bestedingen en de bbp-groei af.

  • Verschuiving naar cash. Een negatieve rente stuurt mensen naar contanten, wat betekent dat de centrale bank zijn grip op de geldvoorraad verliest.

  • Verstoring van economische processen. Met het controleren van de yield curve verdwijnt het prijsmechanisme, wat kan leiden tot allerlei verstoringen. Beleggers kunnen te veel risico nemen (op zoek naar rendement) en het stimuleert schuldopbouw.

  • Negatief effect op banken. De beweging naar een negatieve rente heeft geleid tot grote bezorgdheid over de winstgevendheid van banken. En het grootste deel van de verwijding is te vinden in het langer lopende deel van de curve, wat kan zorgen voor meer volatiliteit.

Japan heeft dringend inflatie nodig

Daalder adviseert beleggers niet te veel te vertrouwen op de plannen voor een inflatie boven de 2%. “Volgens de grafiek is de inflatie in 2014 wel tijdelijk boven de 2% geweest, maar dit was alleen te danken aan de verhoging van de verbruiksbelasting die destijds werd ingevoerd. Onderliggend was de inflatie nooit in staat de 2%-grens te bereiken”, zegt hij.

“Nog sterker, ondanks het zeer agressieve opkoopprogramma dat daarna werd ingezet, gaan de kerninflatie en de totale inflatie de laatste maanden eerder in de richting van deflatie. Het klinkt een beetje vreemd als je meer dan drie jaar (eigenlijk al ruim 20 jaar) je doel niet hebt gehaald en vervolgens je doelstelling gaat verhógen.”

‘De BoJ hoopt kennelijk dat er iets verandert in de onderliggende structuur’

“De reden voor deze koersverandering blijkt nogal theoretisch te zijn. Na uitvoerige bestudering van de uitblijvende stijging van de inflatie, ondanks alle stimuleringsmaatregelen, stelden de onderzoekers van de BoJ vast dat dit vooral te wijten was aan te lage en gelijkblijvende inflatieverwachtingen. Door die 2% nadrukkelijk te verhogen, hoopt de BoJ kennelijk dat er iets verandert in de onderliggende structuur.”

“Of bedrijven en huishoudens erg onder de indruk zullen zijn van deze koerswijziging na ruim 20 jaar lage tot geen inflatie? Dat valt zeer te betwijfelen. Hogere inflatieverwachtingen ontstaan namelijk omdat de inflatie hoger is en niet omdat een centrale bank zijn inflatiedoel verhoogt.”

novel-japanese-plans-wont-solve-underlying-problems-graph.jpg

Bij voorbaat een verloren zaak? Japanse inflatie is maar zelden boven de 2% uitgekomen.
Bron: Robeco, Bloomberg

Structurele problemen blijven bestaan

Het echte probleem bestaat volgens Daalder uit de structurele belemmeringen die in de jaren 90 in Japan leidden tot het 'verloren decennium'. Japan was een exportgeleide economie die werd ingehaald door China, terwijl de immigratie – algemeen beschouwd als een essentieel voor de groei van het bbp bij een vergrijzende bevolking – buitengewoon laag is. Lagere bestedingen door minder mensen leidden tot deflatie en een recessie, die Japan nooit helemaal te boven is gekomen.

“De Japanse regering probeert nu al meer dan 20 jaar de economie terug te brengen op het gloriepeil van vroeger, zonder veel succes”, zegt hij. “Het stellen van een doel voor de yield curve is geen tovermiddel waardoor de overheidsuitgaven plotseling veel effectiever worden.”

‘Het brengt zeker geen drastische verandering in de totale beleidsmix’

“Daarmee blijft er nog maar één paard over om op te wedden: een zwakkere yen, waar de hele strategie van Abenomics de hele tijd al op leunt. Het is maar de vraag of deze nieuwe draai aan het monetaire beleid de trend zal doorbreken van een almaar sterker wordende yen.”

“Al met al is het wel een elegante maatregel, maar het brengt zeker geen drastische verandering in de totale beleidsmix. Voor Japan zijn structurele hervormingen, hogere lonen en – bij voorkeur – een zwakkere yen veel betere medicijnen voor de toekomst.”

Lukas Daalder

Lukas Daalder

CIO Investment Solutions
Deel deze pagina:

Ontdek de nieuwste inzichten