By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

‘Harde Brexit’ slechtste scenario voor Britse economie

06-10-2016 | Visie | Léon Cornelissen

Een ‘harde Brexit’, waarbij het VK soevereiniteit verkiest boven toegang tot de Europese interne markt, is het slechtst mogelijke scenario voor de economie van het land, zegt hoofdeconoom Léon Cornelissen.

In het kort
  • Britse premier gaat artikel 50 voor eind maart 2017 in werking stellen
  • Controle over immigratiebeleid belangrijker dan toegang tot interne markt
  • Pond zakt weg door angst voor minder handel en lagere bbp-groei

De Britse premier Theresa May heeft een flinke daling van het pond teweeggebracht door te zeggen dat ze voor eind maart 2017 artikel 50 van het Verdrag van Lissabon – de formele procedure om de 28 landen tellende EU te verlaten – in werking zal stellen. Dit volgt op het schokkende referendum van juni waarbij 52% van de Britten stemde voor een Brexit, met als direct gevolg de val van premier David Cameron, die in het Bremain-kamp zat.

May, leider van de regerende Conservatieven, zei op de jaarlijkse partijtop ook, dat nationale soevereiniteit en controle over het immigratiebeleid prioriteit hebben boven handel met de EU. Hiermee lijkt ze aan te sturen op een harde Brexit en niet op een zachtere variant. Voor toegang tot de interne markt moet het VK namelijk ook de EU-regels voor vrij verkeer van personen accepteren.

“Natuurlijk geeft May hiermee alleen nog maar haar intentie aan, dus wat dat betreft zegt het nog niet zo veel”, aldus Cornelissen. “Binnen de Conservatieve Partij dreigde een opstand van pro-Brexit-leden, die erop aandrongen artikel 50 in werking te stellen. Daarom moest ze nu wel met meer over de brug komen dan ‘Brexit betekent Brexit’ – met minder was ze dit keer niet weggekomen.”

“Volgens May kan de Brexit op vele manieren vorm krijgen en ligt de prioriteit daarom niet bij toegang tot de interne markt, maar bij de bescherming van grenzen en soevereiniteit. Met andere woorden: het wordt een harde Brexit. Vanuit economisch oogpunt is dit het slechtst mogelijke scenario. Daarom daalde het Britse pond ook zo snel in waarde.”

Economisch risico neemt toe

Volgens Cornelissen zijn de belangrijkste risico's voor de Britse economie toegenomen, maar de vooruitzichten blijven onduidelijk totdat artikel 50 daadwerkelijk in werking is gesteld.

“Voor de korte termijn is de val van het pond gunstig voor Britse exporteurs, en natuurlijk is ook de aandelenmarkt er blij mee”, zegt hij. “Maar wij zien geen reden om optimistisch te zijn over de economische groei in het VK op middellange termijn. Door het zwakkere pond zal de inflatie stijgen, terwijl bedrijven hun werknemers vanwege alle onzekerheid niet voldoende zullen compenseren met loonsverhogingen.”

‘Het inkomen van huishoudens zal dalen en de bbp-vooruitzichten naar beneden worden bijgesteld’

“Hierdoor zal het inkomen van huishoudens dalen en zullen de bbp-vooruitzichten naar beneden worden bijgesteld. Deze onzekerheid heeft een negatief effect op buitenlandse en binnenlandse investeringen in het VK, omdat bedrijven een afwachtende houding zullen aannemen. De vooruitzichten voor de lange termijn hangen af van hoe het Brexit-scenario zich ontvouwt, maar met een harde Brexit lijkt de kans groot dat het bbp de komende jaren sterk zal dalen.”

“De Britse economie doet het tot nu toe prima sinds het referendum in juni, wat een steun in de rug is voor May. Maar daar komt ongetwijfeld verandering in als er een harde Brexit komt. Natuurlijk gaat partijpolitiek weer voor economische logica.”

Terug naar het WTO?

Het VK maakt al sinds 1973 deel uit van wat toen nog de Europese Economische Gemeenschap heette. Maar hoe de Britse handel er in de toekomst uit gaat zien zonder nieuwe verdragen te ondertekenen, is volgens Cornelissen nog niet duidelijk.

“Bij een harde Brexit moet het VK voor de handel terugvallen op regels van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Dat levert obstakels op, want deze regels zijn opgesteld in een EU-context”, waarschuwt hij. “En met deze WTO-regelgeving gaan ook weer invoertarieven gelden, dus de harde Brexit gaat gepaard met hoge kosten. De grote vraag is of het Britse parlement bereid is deze weg in te slaan. De kans bestaat dat het hier niet mee instemt en er nieuwe algemene verkiezingen komen.”

‘We moeten de reactie op dit nieuwe, harde standpunt afwachten’

Het parlement kan nog een belangrijke rol gaan spelen, want het Britse Lagerhuis staat qua soevereiniteit boven alle andere organen, waaronder de regering, de monarch en de rechterlijke macht. De regering heeft dan ook voor alles goedkeuring nodig van het parlement, van triviale zaken tot het voeren van oorlog. Het probleem is alleen dat de Conservatieven slechts een kleine meerderheid van 16 leden hebben ten opzichte van alle andere partijen (op een totaal van 650 leden), waarvan er ook nog eens veel pro-EU zijn. Een stemming over artikel 50 is dan ook een groot risico voor May.

“Op basis van de kleine meerderheid die het Brexit-kamp behaalde zou je kunnen stellen dat May artikel 50 niet in werking kan stellen zonder goedkeuring van het parlement, ongeacht haar formele bevoegdheden”, zegt Cornelissen. “Maar de meerderheid van de Conservatieven in het parlement is zo klein dat het ook geen verrassing is dat de regering er juist op hamert dat zij als enige kan beslissen over artikel 50. Daar komen echter wel de nodige juridische uitdagingen bij kijken. Op dit moment is het nog onduidelijk wat er precies gaat gebeuren, dus we moeten de reactie op dit nieuwe, harde standpunt afwachten.”

EU ontmoedigt meer exits

Zeker is wel dat de EU er alles aan doet om meer exits te voorkomen, vooral gezien het toenemende nationalisme in andere landen als gevolg van de aanhoudende vluchtelingencrisis, zegt Cornelissen.
“Voor de EU zal het een opluchting zijn als artikel 50 eenmaal in werking is gesteld. En maart 2017 is een gunstig tijdstip, omdat het nog voor de Franse presidentsverkiezingen van april en de Duitse algemene verkiezingen van september is”, zegt hij.

“En vergeet niet dat de EU een goede reden heeft om het VK een hoge economische prijs te laten betalen voor zijn vertrek. Wij verwachten dat het pond in de tussentijd verder verzwakt ten opzichte van een relatief sterke euro, maar veel hangt ook af van verdere ontwikkelingen. Deze toespraak van May is eigenlijk slechts de openingszet in een gigantisch schaakspel.”

Léon Cornelissen

Léon Cornelissen

Chief Economist
"You can be sure of risk, you can’t be sure of return."
Deel deze pagina:

Ontdek de nieuwste inzichten

Auteur

Léon Cornelissen
Chief Economist


Join the conversation



Nieuwsbrief

Meld u aan voor onze e-mail nieuwsbrief om updates te ontvangen en op de hoogte te blijven van aankomende webinars.