By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Elegante twist in beleid Bank of Japan

26-09-2016 | Visie | Léon Cornelissen De Bank of Japan heeft met een 'elegante twist' de focus van het monetaire beleid verschoven van het drukken van geld naar het controleren van de rente, zegt hoofdeconoom Léon Cornelissen.
 
In het kort
  • Doelstelling voor 10-jaarsrente op staatsobligaties naar nul
  • Bank laat bandbreedte looptijd opgekochte obligaties vallen
  • Markten juichen maatregelen toe ondanks zorgen over ‘administratieve prijs’
Op 20 september heeft de Japanse centrale bank aangekondigd de 10-jaarsrente op staatsobligaties rond nul te willen vastpinnen en de bandbreedte van de looptijd van aangekochte obligaties in het kader van het massale kwantitatieve verruimingsprogramma te laten vallen. Het belangrijkste rentetarief bleef ongewijzigd op -0,1%.

De maatregelen zijn deels bedoeld als compensatie van de negatieve rente voor de Japanse financiële sector en tonen aan dat de centrale bank nog beschikt over wat kunstgrepen die heel welkom zijn nu de angst bestaat dat het monetaire beleid aan effectiviteit verliest.

“De markt had wat moeite deze stappen goed te interpreteren. Aan de ene kant stelde de Bank of Japan (BoJ) teleur door na te laten de rente verder te verlagen, de omvang van het kwantitatieve verruimingsprogramma te vergroten of andere assets toe te voegen”, zegt Cornelissen.

“Aan de andere kant waren er ook positieve verrassingen. Zo pinde de bank de 10-jaarsrente vast aan een maximum of minimum – het is maar net hoe je het bekijkt – van rond de nul. Ook wordt de gemiddelde looptijd van de obligaties in het kwantitatieve verruimingsprogramma verlaagd, wat leidt tot meer flexibiliteit.”

Yield curve control

“Het is wel duidelijk dat de BoJ probeert de yield curve te controleren. Er is zelfs een nieuwe afkorting voor in het leven geroepen: YCC (Yield Curve Control). Zo geeft de BOJ een elegante twist van verbluffende eenvoud aan het kwantitatieve verruimingsprogramma – de focus is verschoven van de omvang van het verruimingsprogramma naar directe prijscontrole. En dat is een welkome verandering.”

“De aandelenmarkten reageerden positief, omdat dit een signaal is dat de bank nog niet door het arsenaal maatregelen heen is. En niets weerhoudt de bank ervan de yield curve dieper in negatief territorium te duwen, mocht dat nodig zijn.”

Het was zeker niet voor het eerst dat de centrale bank met een verrassing kwam. Denk maar aan de invoering van de negatieve rente in januari, die als vervelende bijwerking had dat de rente op obligaties kelderde. Met als meest recente gevolg de nu geïntroduceerde nuldoelstelling, aldus Cornelissen.

“Banken en financiële instellingen zijn over het algemeen blij dat de BoJ zich nu richt op de yield curve, omdat de negatieve rente schadelijk was voor het bedrijfsmodel van de sector”, zegt hij. “De 10-jaarsrente was te snel gedaald, terwijl banken doorgaans juist gelukkig worden van een gestaag omhoog bewegende yield curve. De centrale bank laat nu blijken gevoelig te zijn voor dit probleem, en dat is de reden dat bankaandelen stegen.”

Geloofwaardigheidsprobleem

Volgens Cornelissen is de keerzijde dat het rendement op de als benchmark gebruikte 10-jaarsobligaties nu in de praktijk een ‘administratieve prijs’ is geworden – een belegging waarvan de prijs wordt bepaald door de autoriteiten in plaats van door marktwerking. Deze maatregelen worden trouwens niet voor het eerst van stal gehaald. Zo deed de Amerikaanse Federal Reserve (Fed) tussen 1942 en 1951 hetzelfde in de strijd tegen de instabiliteit die was ontstaan door de Tweede Wereldoorlog.

Een andere mogelijke uitdaging is het nieuwe voornemen van de centrale bank om aan te sturen op een inflatie die de eigen doelstelling van 2,0% overtreft, vertelt Cornelissen. “Je zou kunnen zeggen dat dit een verdere radicalisering is van het monetaire beleid, maar gezien de huidige inflatie van 0,5% komen we nog lang niet in de buurt van deze doelstelling”, zegt hij.

“En aangezien de BoJ eigenlijk niet eens met nieuwe plannen komt om die 2,0% te bereiken – laat staan te overtreffen – heeft de bank een geloofwaardigheidsprobleem. Je kunt het vergelijken met een atletiekcoach die ziet dat zijn pupil niet over 1,5 meter kan springen, maar de lat wel op 2 meter legt.”

‘Niets weerhoudt ze ervan de rente verder te verlagen’

“Toch geeft zo’n voornemen wel aan dat de BoJ zijn uiterste best doet om de economie te stimuleren. En niets weerhoudt ze ervan de rente verder te verlagen nu ze de touwtjes van de yield curve in handen hebben met hun doelstelling van nul voor de 10-jaarsrente.”

“30% van de staatsschuld staat al op de balans van de BoJ, dus het is goed dat ze de beoogde hoeveelheid opgekochte schuld wat verlagen en dat ze zich in plaats daarvan richten op het renteniveau en de yield curve. De bank is dus nog zeker niet door haar munitie heen. Maar wat Japan echt nodig heeft, zijn structurele hervormingen, vooral op de arbeidsmarkt, en fiscale stimulering.”
Een interessante vraag is of het nieuwe Japanse beleid ook ingang vindt bij bijvoorbeeld de Europese Centrale Bank (ECB). Het vastpinnen van de lange rente in de eurozone zou gelijk kunnen staan aan het openen van de doos van Pandora – stel je eens voor dat de ECB de risicopremie tussen Italië en Duitsland gaat bepalen –, maar het zou wel een oplossing zijn voor het probleem van de Duitse 10-jaarsrente die als benchmark wordt gehanteerd.

Fed wacht af

Helemaal los hiervan heeft de Fed het monetaire beleid en de rente op 21 september ongewijzigd gelaten. De Amerikaanse centrale bank gaf echter wel aan dat ergens in 2016 nog een renteverhoging te verwachten viel, vermoedelijk tijdens de bijeenkomst van december. De Fed is politiek onafhankelijk, maar zal zo kort voor de presidentsverkiezingen en de verkiezingen voor het Congres in november geen actie ondernemen.

“De volgende vergadering van de Fed is op 1 en 2 november, dus dat is zeer kort voor de verkiezingen op 8 november”, zegt Cornelissen. “Er staat geen persconferentie gepland en ook geen nieuwe rentevoorspellingen – de welbekende dots. De Fed wil dus duidelijk geen actie ondernemen in november om elke schijn van politieke inmenging te vermijden.”

“Een renteverhoging in december lijkt waarschijnlijk als de arbeidsmarkt blijft aantrekken. De recente ISM-cijfers voor diensten en, in mindere mate, productie (die daalde tot onder de 50, wat duidt op krimp) waren verrassend zwak, wat de voorzichtige houding van de Fed rechtvaardigt.”

Léon Cornelissen

Léon Cornelissen

Chief Economist
"You can be sure of risk, you can’t be sure of return."
Deel deze pagina:

Ontdek de nieuwste inzichten

Auteur

Léon Cornelissen
Chief Economist