By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Lagere liquiditeit, collectieve verantwoordelijkheid

08-08-2016 | Visie | Robbert Vonk De financiële sector moet de verminderde liquiditeit in de obligatiemarkten collectief aanpakken, aldus het hoofd Risk Analysis bij Robeco.

In het kort:
  • Structurele veranderingen belemmeren snelle handel in obligaties
  • Sectorbrede oplossing en intern risicobeheer noodzakelijk
  • Langetermijn beleggingsperspectief essentieel
Structurele veranderingen op de markt maken het lastiger snel te handelen in obligaties, vooral als de situatie gespannen is, waarschuwt Robert Vonk. Robeco heeft interne maatregelen genomen om klanten te beschermen en werkt daarnaast samen met toezichthouders en andere vermogensbeheerders aan sectorbrede oplossingen. Daarnaast adviseert Robeco klanten naar de lange termijn te kijken en anticyclisch te werk te gaan.

Het liquiditeitsprobleem

Sinds de financiële crisis van 2008 hebben vastrentende markten wereldwijd te maken met een afnemende liquiditeit. Voor de val van Lehman was konden banken nog een grote hoeveelheid obligaties aanhouden, enkel en alleen voor de handel. Hun balans fungeerde daarbij als buffer. Na de crisis werden banken door de nieuwe regelgeving in Basel III gedwongen deze werkwijze op te geven om het risico te verkleinen. Op hetzelfde moment groeiden beleggingsfondsen in omvang, omdat er steeds meer belangstelling was voor beleggingen met een hoger rendement. De afwezigheid van een buffer en de grotere concentratie van belangen in beleggingsfondsen zorgden voor veel volatiliteit. Dit leidde tot grotere schokken op de markt en paniekreacties van beleggers (verkopen tijdens een bearmarkt, bijvoorbeeld).

Een ander probleem was de kwantitatieve verruiming die in 2009 werd ingezet en waarbij centrale banken de geldpers aanzetten om daar staatsobligaties van te kopen. Nu, zeven jaar later, heeft een aantal centrale banken maar liefst een derde van de binnenlandse obligaties in handen, wat in feite betekent dat ze niet meer in de handel zijn. De Europese Centrale Bank koopt op dit moment ook bedrijfsobligaties op van niet-banken, wat de situatie mogelijk nog verder verslechtert.

Ondertussen denken veel beleggers dat na de aanhoudende daling van de laatste jaren, de lange rente niet verder naar beneden kan. Als de lange rente stijgt, zullen de koersen dalen, wat een enorme verkoopgolf teweeg kan brengen. En als iedereen tegelijkertijd wil verkopen, heeft de markt een groot probleem, aldus Vonk. “Het is in het belang van de sector en de klant maatregelen te nemen ter voorkoming van een rampscenario, zoals het massaal sluiten van fondsen in bepaalde beleggingscategorieën."

Voor- en nadelen dagelijkse liquiditeit

Het probleem wordt nog groter omdat de meeste vermogensbeheerders klanten de vrijheid geven dagelijks met fondsen te handelen. Dit geeft beleggers het vertrouwen dat ze altijd hun geld terug kunnen krijgen – of snel hun beleggingen aan kunnen vullen als ze dat willen. Maar hierdoor zijn vermogensbeheerders kwetsbaarder voor een plotselinge uitstroom bij een onverwachte marktbeweging, zoals de volatiliteit op de obligatiemarkt als gevolg van de gekelderde olieprijs in 2015.

“Het beeld dat klanten hebben van liquiditeit kan ook worden verstoord door het grote aanbod aan exchange traded funds (ETF's), die intraday kunnen worden verhandeld en beleggen in markten die in feite illiquide zijn", zegt Vonk. “Dit kan het verkeerde type klant aantrekken naar bepaalde beleggingscategorieën.”

Wat doet Robeco hieraan?

Robeco heeft eigen maatregelen genomen om de stabiliteit van zijn brede pakket aan beleggingsfondsen te garanderen. “We hebben op twee manieren bescherming ingebouwd: ten eerste via zorgvuldige risicometingen en ten tweede via risicoverlaging”, stelt Vonk beleggers gerust.

“Robeco heeft een uitgebreid raamwerk voor liquiditeitsrisico, waarin de dynamiek tussen marktliquiditeit aan de ene kant en financiering aan de andere kant is verwerkt. Er is sprake van marktliquiditeitsrisico als een transactie, vanwege de omvang, niet tegen de genoteerde koers kan worden verhandeld of, nog erger, als de transactie helemaal niet kan worden gedaan."

“Dit type risico wordt vaak versterkt door andere risico's: als de markten dalen of zeer volatiel zijn, of als de kredietwaardigheid van tegenpartijen verslechtert. In deze situaties droogt de liquiditeit vaak op. Het financieringsliquiditeitsrisico heeft betrekking op de mogelijkheid om klanten van het fonds terug te betalen zonder dat de waarde van de portefeuille aanzienlijk wordt aangetast. Dit risico ontstaat alleen bij beperkte marktliquiditeit, en is dus afhankelijk van het marktliquiditeitsrisico."

Het doel van het risicobeleid van Robeco is om na te gaan of de huidige portefeuille voldoende liquide is om omvangrijke toekomstige aflossingen te kunnen doen, voegt Vonk toe. "Als dit niet het geval is, wordt de portefeuille expliciet besproken door het Risk Management Committee en worden maatregelen genomen.

'We hebben strenge regels om te garanderen dat onze cashbuffer toereikend is'

"Daarnaast zijn er op portefeuilleniveau beperkingen voor wat betreft de exposure naar illiquide instrumenten. Robeco beschikt ook over een gedetailleerd noodplan dat beschrijft welke acties moeten worden genomen als sprake is van een ernstige liquiditeitscrisis vanwege een grote gelduitstroom of onverwacht moeilijke marktomstandigheden."

"We hebben bovendien strenge regels om te garanderen dat onze cashbuffer toereikend is. Robeco High Yield Bonds houdt bijvoorbeeld minimaal 5% van het fonds aan in de vorm van cashequivalenten. In spannende tijden kan dit zelfs oplopen naar 7-10%.” De fondsen van Robeco mogen daarnaast tijdelijk een tekort hebben.

Naast de meer technische maatregelen maken alle Luxemburgse fondsen van Robeco bovendien gebruik van swing pricing om de belangen van langetermijnaandeelhouders te beschermen tegen het negatieve effect van transactiekosten die voortvloeien uit de inschrijvings- en aflosacties van andere aandeelhouders.

Collectief antwoord

Desondanks zijn voor een aantal beleggingscategorieën binnen de sector meer structurele maatregelen nog steeds noodzakelijk. "Wij zijn er sterk van overtuigd dat de sector baat heeft bij een verdere harmonisatie binnen de verschillende jurisdicties voor de risicobeheertools waarover fondsmanagers beschikken", aldus Vonk.

"Denk hierbij aan tools die betrekking hebben op de kennisgevingsperiode en praktijken die verwatering tegengaan, zoals swing pricing. Hulpmiddelen die uiteindelijk gunstig zijn voor fondsbeleggers. Om belangrijke mismatches tussen aangeboden en beschikbare liquide middelen te voorkomen moeten autoriteiten duidelijk zijn over wat een acceptabele handelsfrequentie is voor bepaalde beleggingscategorieën."

"Dit moet echter wel goed worden gecoördineerd. Niemand is bereid om als enige af te stappen van dagelijkse liquiditeit naar bijvoorbeeld 10-daagse of maandelijkse liquiditeit. Als jij de enige bent die hiervoor kiest, kun je er zeker van zijn dat iedereen uit het fonds stapt."

Daarom werkt Robeco actief samen met toezichthouders en andere belanghebbenden om sectoroverschrijdende afspraken te maken. Daarnaast werkt Robeco samen met brancheorganisaties zoals de International Capital Markets Association (ICMA) aan het onderzoek 'Managing fund liquidity risk in Europe’. Dit rapport is in april 2016 ter bespreking voorgelegd aan de European Fund and Asset Management Association.

'Langzaam maar zeker is iedereen het erover eens dat er iets moet gebeuren'

"Het onderwerp staat ook regelmatig op de agenda van besprekingen met andere vermogensbeheerders", vertelt Vonk. "Langzaam maar zeker is iedereen het erover eens dat er iets moet gebeuren. Maar het moet niet zo zijn dat het beperken van het ene risico, een ander risico veroorzaakt. Nieuwe regelgeving moet wel effectief zijn. Dit vraagt om een goede interactie met de toezichthouders, zodat we gezamenlijk de juiste aanpak kunnen bepalen."

Het onlangs gepubliceerde rapport van de Financial Stability Board (FSB) ‘Proposed Policy Recommendations to Address Structural Vulnerabilities from Asset Management Activities’ is volgens Vonk een teken dat de sector de juiste koers volgt. “In dit rapport staat een aantal uiterst nuttige aanbevelingen om regelgeving binnen de sector te harmoniseren en markten beter bestand te maken tegen lage liquiditeit”, zegt Vonk.

Langetermijnperspectief en contrair handelen

Beleggers kunnen ook een steentje bijdragen door te kiezen voor een langetermijnbenadering en niet in paniek te raken door een schok op de markt zoals de Brexit-crisis, concludeert Vonk. Toen de Britten via het referendum op 23 juni besloten uit de EU te stappen, stegen bedrijfsobligaties aanzienlijk. Maar in plaats van dat beleggers allemaal op hetzelfde moment gingen verkopen, probeerde iedereen juist bedrijfsobligaties te kopen. Nadat de rook was opgetrokken, stabiliseerde het rendement zich weer.

"Ons advies aan klanten is om voor bepaalde beleggingscategorieën te kijken naar de lange termijn. In lijn met Robeco's eigen beleggingsfilosofie raden we mensen aan anticyclisch te handelen om daarmee de curve voor te blijven.”



Deel deze pagina:

Ontdek de nieuwste inzichten

Join the conversation



Nieuwsbrief

Meld u aan voor onze e-mail nieuwsbrief om updates te ontvangen en op de hoogte te blijven van aankomende webinars.