By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Stimulering ECB slimme zet om bankleningen aan te jagen

11-03-2016 | Visie | Léon Cornelissen

Het laatste stimuleringspakket van de Europese Centrale Bank (ECB) is een slimme zet om bankleningen aan te jagen. De markten reageerden dan ook positief, zegt Chief Economist Léon Cornelissen.

In het kort:
  • Depositorente verlaagd naar -0,4%, QE verhoogd naar EUR 80 miljard per maand
  • TLTRO-programma laat banken lenen tegen negatieve rente
  • Voor het eerst bedrijfsobligaties van niet-banken toegevoegd aan QE
  • Pakket zorgt voor stijgende aandelen en verkrappende perifere spreads
De ECB heeft op 10 maart de rente verder verlaagd en het kwantitatieve verruimingsprogramma (QE) uitgebreid in een poging de groei in de eurozone te stimuleren. De toch al negatieve depositorente ging met 10 basispunten (bp) verder omlaag naar -0,40%, terwijl de belangrijkste herfinancieringsrente met 5 bp is verlaagd naar nul. Bovendien gaat ook de rente op de marginale leenfaciliteit 5 bp omlaag naar 0,25%.

De maandelijkse aankopen in het kader van het QE-programma zijn met EUR 20 miljard verhoogd naar EUR 80 miljard. Daarnaast gaf de ECB aan voor het eerst ook in euro's luidende investmentgradebedrijfsobligaties van niet-banken op te kopen. In juni wordt een nieuwe reeks van vier Targeted Longer-Term Refinancing Operations (TLTRO's) gelanceerd. Via dit programma kunnen noodlijdende banken geld lenen van de ECB.

Als eerste reactie op dit nieuws stegen Europese aandelen meer dan 2%, terwijl de euro aanvankelijk vanwege de lagere rente 1,3% verloor ten opzichte van de Amerikaanse dollar. De spreads op perifere staatsobligaties werden kleiner, wat erop wijst dat beleggers ze door de extra stimulering minder risicovol vinden. Later steeg de euro per saldo, nadat ECB-voorzitter Mario Draghi zei dat hij geen reden zag om de rente nog verder te verlagen.

Positieve verrassing
“Het is duidelijk dat de ECB voor een positieve verrassing wilde zorgen”, meent Cornelissen. “De oude TLTRO leenrente was 0%, maar de nieuwe is net zo laag als de depositorente van
-0,4%. Dat is een interessante zet, want één van de punten van kritiek op de negatieve rente is dat het bedrijfsmodel van banken erdoor wordt ondermijnd.”

“Dat voorkom je met een negatieve TLTRO. Je krijgt namelijk geld als je geld uitleent. Het komt er dus op neer dat banken betaald krijgen als ze geld lenen van de ECB om het verder uit te lenen. Zo stimuleer je in feite banken om geld uit te lenen. Dat is slim."

Na de teleurstelling in december, toen de ECB beleggers niet bepaald kon charmeren, beschouwt Cornelissen de rest van het pakket als een positieve verrassing. “De verlaging van de depositorente met 10 bp werd over het algemeen wel verwacht, maar de extra kwantitatieve verruiming kwam daar nog eens bovenop. Interessant is dat de ECB nu obligaties van niet-banken gaat kopen. Dat is erg zinvol omdat er langzamerhand geen koopwaardige obligaties meer zijn en bovendien helpen ze hiermee rechtstreeks de eigenaren van die obligaties.”

“Al met al is het niet wereldschokkend, maar het is wel een positieve verrassing en de markten zijn er blij mee. De ECB is er opnieuw in geslaagd om positief te verrassen – in tegenstelling tot december – en je kunt eigenlijk ook zeggen dat Draghi hiermee zijn geloofwaardigheid heeft weten te herstellen.”

Angst voor deflatie blijft
De ECB voerde extra stimuleringen door vanwege opgelaaide angst dat de groei in de 19 landen tellende eurozone tot stilstand komt. De inflatie ligt namelijk rond de nul en er dreigt zelfs deflatie. De bbp-groei in het vierde kwartaal van 2015 was slechts 0,3%, net als in het derde kwartaal. Daarnaast kwam de inflatie in februari uit op -0,2%, een scherpe daling ten opzichte van de +0,3% in januari en ver onder de doelstelling van 2% van de ECB. Dat doel lijkt nu verder weg dan ooit, want Draghi kwam met de volgende prognoses voor de inflatie in de eurozone: 0,1% in 2016, 1,3% in 2017 en 1,6% in 2018.

Door de verlaging van de al negatieve depositorente moeten banken nu meer betalen om hun reserves te stallen bij de ECB in plaats van dat ze zelf rente ontvangen. Theoretisch is dat een stimulans om meer geld uit te lenen. Draghi zei dat de rente op basis van de huidige economische verwachtingen waarschijnlijk niet verder wordt verlaagd. Japan heeft de markten onlangs nog verrast met een negatieve rente. De depositorente die betaald moet worden om geld te stallen bij financiële instellingen staat nu op -0,1%.

Laatkomer op het QE-feestje
Het kwantitatieve verruimingsprogramma van de ECB startte in maart 2015. De ECB was de laatste grote centrale bank die daarmee begon, ruim zes jaar nadat de VS als eerste geld ging bijdrukken om obligaties op te kopen. De Amerikaanse centrale bank Federal Reserve (Fed) beëindigde het programma toen de Amerikaanse economie gestaag begon te groeien. Hierdoor kon de Fed in december 2015 de rente voor het eerst in tien jaar verhogen van 0-0,25% tot 0,25-0,5%.

De ECB heeft het monetaire beleid niet gewijzigd sinds de bijeenkomst van december 2015, toen het besluit om de depositorente te verlagen en het kwantitatieve verruimingsprogramma met een jaar te verlengen beleggers zwaar teleurstelde. Zij zagen het namelijk als een zwaktebod. Als gevolg hiervan steeg de euro 2,6% ten opzichte van de Amerikaanse dollar, de grootste eendaagse stijging in zes jaar. Vanaf dat moment is de euro per saldo stabiel gebleven, maar wel met schommelingen.

Na de decemberbijeenkomst dacht Cornelissen dat ECB-voorzitter Mario Draghi – die een voorstander is van sterkere stimulerende maatregelen om de eurozone te redden als onderdeel van “alles doen wat nodig is”– was overstemd door minder milde leden van de 25-koppige Raad van Bestuur.

Veel deskundigen denken echter dat het tot dusver gevolgde monetaire beleid zijn kracht heeft verloren en dat het moment misschien is aangebroken om 'helikoptergeld' in te zetten. Economen kennen deze drastische stap als de metafoor waarin letterlijk geld vanuit een helikopter op straat wordt gestrooid. In werkelijkheid zou het worden gestort op miljoenen bankrekeningen van particulieren. Dit geld zou niet alleen direct de uitgaven stimuleren, maar ook de zo dringend gewenste inflatie bewerkstelligen, of in ieder geval deflatie afwenden.

Léon Cornelissen

Léon Cornelissen

Chief Economist
"You can be sure of risk, you can’t be sure of return."
Deel deze pagina:

Auteur

Léon Cornelissen
Chief Economist


Join the conversation



Nieuwsbrief

Meld u aan voor onze e-mail nieuwsbrief om updates te ontvangen en op de hoogte te blijven van aankomende webinars.