By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Is the end of fossil fuels in sight yet

Is het einde van fossiele brandstoffen al in zicht?

09-12-2015 | Visie | Henk Grootveld, Marco van Lent Fossiele brandstoffen zijn niet weg te denken uit onze economie. Hier komt echter snel verandering in, want er zijn veel aantrekkelijkere alternatieven die op korte termijn al rendabel kunnen worden, vertelden Henk Grootveld en Marco van Lent een publiek van Rolinco-aandeelhouders ter gelegenheid van de 50e verjaardag van het fonds.

In het kort:
  • Er is meer dan genoeg zonne-energie om aan de vraag te voldoen 
  • In 2017 zal zonne-energie voor 80% van de wereld goedkoper zijn 
  • Elektrische (zelfrijdende) auto’s zullen een vlucht nemen
Sinds de oprichting van Rolinco in 1965, is de wereldwijde energieconsumptie omhooggeschoten van ongeveer 4 miljard naar circa 13 miljard ton olie-equivalent. Het overgrote deel hiervan, namelijk 86%, wordt geleverd door de fossiele brandstoffen olie, gas en steenkool. De rest bestaat uit alternatieve brandstoffen zoals water-, wind-, zonne- en kernenergie, evenals biobrandstoffen, aardwarmte en biomassa.

Dat dit leidt tot een enorme toename van de CO2-uitstoot, is inmiddels bekend. Er zijn verschillende alternatieven, waarbij vooral zonne-energie een onuitputtelijke bron van energie lijkt. Onderstaande afbeelding laat zien dat de zon per jaar 23.000 Terawatt aan energie naar de aarde stuurt, meer dan ruim voldoende om aan de jaarlijkse wereldwijde vraag van 16 Terawatt te voldoen.

Hoeveelheid beschikbare energie per energiebron per jaar

Is het einde van fossiele brandstoffen al in zicht? 
Bron: www.cleantechnica.com

Toch wordt nog maar weinig gebruik gemaakt van zonne-energie. In de Verenigde Staten is 0,8% van de opgewekte energie afkomstig van de zon, en in China 1,2%. Duitsland is de absolute uitschieter met 8,0%. Aan de hoeveelheid benodigd land ligt het niet: van de 6.400 miljard m2 aan bewoonbaar oppervlak in de hele wereld, is slechts 0,8% nodig om een hoeveelheid zonnepanelenparken aan te leggen die aan de wereldwijde energievraag voldoet.

Het goede nieuws is dat steeds meer autoriteiten zich bewust worden van de noodzaak om hun energievoorziening duurzamer te maken. Allerlei initiatieven duiken op, zoals de Carbon Neutral City Alliance. Diverse steden, waaronder Londen, Berlijn en New York, hebben zich hierin verenigd om hun broeikasgassen met ten minste 80% terug te brengen voor 2050. De middelgrote stad Palo Alto in Californië is de eerste stad ter wereld die volledig CO2-neutraal is. De staat Hawaii draait voor meer dan 50% op zonne-energie.

Concurrerend
Hernieuwbare energiebronnen, waaronder zonne-energie, worden steeds concurrerender in prijs. Zonnepanelen zijn relatief goedkoop: als je ze eenmaal hebt aangeschaft, zijn de marginale kosten daarna bijna nul. In Californië is voor de eerste keer een zonnepanelenpark voltooid waarbij de kostprijs van zonne-energie lager was dan die van elektriciteit die met kolen of gas was opgewekt.

Wat let ons dan nog? De belangrijkste uitdaging is het opslaan van energie, om die te kunnen gebruiken op dagen waarop de zon niet schijnt en de wind niet waait. Zo betaalde Duitsland Nederland in de zomer van 2014 om zijn overschot aan zonne- en windenergie over te nemen, uit angst dat het systeem anders letterlijk oververhit zou raken. De prijs van energie was dus negatief. Voor apparaten zijn er al lithium-ion-batterijen, die steeds goedkoper en lichter worden. Deze zijn echter niet geschikt voor nutsbedrijven vanwege de tijd die het kost om ze op te laden. Op dit gebied wordt hard gewerkt aan innovatieve technologieën, zoals een batterij op basis van vloeibare metalen, die in één seconde bijna één Gigawatt kan opslaan. Wij verwachten dan ook dat het al in 2017 voor 80% van de wereld goedkoper zal zijn om zonne-energie op te wekken dan om energie uit fossiele brandstoffen te gebruiken.

Rijdende batterijen: elektrische auto’s
Een elektrische motor is vijf keer zo energie-efficiënt als een interne verbrandingsmotor. Stroom is tien keer goedkoper dan benzine en ook het onderhoud is veel goedkoper: een elektrische auto heeft 21 bewegende onderdelen, tegenover ruim 2000 in een auto met verbrandingsmotor.

Elektrische auto's zijn nu nog niet heel populair. Dit komt voornamelijk door de beperkte actieradius, en de infrastructuur om snel op te laden staat nog in de kinderschoenen. Als elektriciteit door zonne- en windenergie steeds goedkoper wordt en batterijen steeds lichter en goedkoper worden, kan het elektrisch rijden een grote vlucht gaan nemen.

Volgens Nissan zal de grote doorbraak plaatvinden als batterijen 100 dollar per Kilowatt gaan kosten. Als de huidige prijsdaling van 12% per jaar doorzet, is het in 2025 al zover. Toyota verwacht in 2025 geen auto’s met interne verbrandingsmotor meer te verkopen. Elektrische auto’s kunnen zelfs als back-up van het elektriciteitsnet gaan fungeren. Zo kan een gemiddeld gezin drie dagen leven van de elektriciteit die door één Tesla Model S wordt opgeslagen.

De volgende stap: zelfrijdende auto’s
De volgende stap in deze (r)evolutie is om de elektrische auto zelf te laten rijden. Voordelen zijn minder verkeersdoden, meer werktijd en minder benodigde ruimte. In Los Angeles is nu nog 55% van de ruimte gerelateerd aan het gebruik van auto’s, zoals snelwegen, parkeerplaatsen en garages. In Nederland staat een auto maar liefst 92% van de tijd stil. Met zelfrijdende auto’s zal het accent verschuiven van bezit naar gebruik. Is dit science fiction? Nee, want tijdens de Olympische Spelen in Tokio zullen alle bezoekers naar de diverse locaties worden vervoerd met Robot Taxi, een zelfrijdende taxi.

Het wegennet van de toekomst
Deze snel ontwikkelende technologie – vooral elektrisch en autonoom vervoer – is van grote invloed op het ontwerp van het wegennet van de toekomst. Er zijn al experimenten met elektrische bussen die zich zelf opladen op draadloze oplaadplaten in het wegdek. Hoe zal het wegennet van de toekomst eruit zien? Sander den Blanken, algemeen directeur van ingenieursbureau Arup in Nederland, heeft daar een duidelijke visie op.

Het wegennet zal een antwoord moeten geven op een aantal belangrijke trends, waaronder de groeiende en vergrijzende bevolking, de deeleconomie en klimaatverandering. Het zal bestand moeten zijn tegen extremere weersomstandigheden. Den Blanken verwacht dat ontwikkelingslanden in 2020 jaarlijks USD 200-300 miljard zullen moeten besteden aan een bestendige infrastructuur. In Nederland begroot Rijkswaterstaat uitgaven van EUR 3,9 miljard tussen 2021 en 2028.

Een andere grote trend is de verstedelijking. In 2050 zal twee derde van de wereldbevolking in een stad wonen. Dit legt een grote druk op het verkeer. Den Blanken voorziet het ontstaan van intelligente transportsystemen, die betrouwbare informatie leveren over de hele reis, waardoor reistijden zullen worden verkort. Deze slimme, geïntegreerde mobiliteit zal leiden tot betere verkeersstromen, accurater rekeningrijden, veiligheid en minder files.

Daarnaast kan vooruitgang in nanotechnologie leiden tot nieuwe materialen die lichter, sterker en ‘groener’ zijn. Materialen als grafeen, dat enorm dun, sterk en flexibel is, kunnen allerlei toepassingen hebben en heel nieuwe structuren mogelijk maken. Zelfhelende materialen, zoals zelfherstellend beton, kunnen de onderhoudskosten drukken. Zo zijn er al bacteriën in microcapsules die ontkiemen als water door een barst heen sijpelt. Deze bacteriën produceren kalksteen als ze zich vermenigvuldigen en sluiten zo de barst af, waardoor het water geen schade meer kan aanrichten. Verder zullen wegen aangelegd worden van gerecycled materiaal, al dan niet geplaveid met zonnepanelen om elektriciteit op te wekken.

Gevolgen voor de portefeuille
Rolinco zet met haar beleggingen in op zonne-energie en zelfrijdende auto’s en blijft ver weg van fossiele-brandstoffenproducenten en ouderwetse automobielfabrikanten. Zo heeft het fonds bijvoorbeeld een belang in het Chinese bedrijf GCL-Poly, de goedkoopste producent van polysiliconen voor fotovoltaïsche zonnecellen. In de autosector belegt het fonds in Sensata, een bedrijf dat sensoren voor zelfrijdende auto's levert.

Dit soort beleggingen maakt deel uit van de trend ‘Industriële Renaissance’, een van de vier langetermijntrends waarvan Rolinco wil profiteren met haar beleggingen. De andere drie trends zijn ‘Digitale wereld’, ‘Gezond ouder worden en ‘De opmars van de middenklasse in opkomende landen’. In het kader van de trend ‘Industriële Renaissance’ belegt Rolinco in nieuwe technologieën zoals robotica, kunstmatige intelligentie, nanotechnologie, en ook in de overgang van een fossiele naar een elektrische wereld.

Deel deze pagina:

Join the conversation



Nieuwsbrief

Meld u aan voor onze e-mail nieuwsbrief om updates te ontvangen en op de hoogte te blijven van aankomende webinars.