By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Catalonia vote means investors should not fear a Spanish break-up

Uitslag Catalaanse verkiezingen leidt waarschijnlijk niet tot uiteenvallen Spanje

29-09-2015 | Léon Cornelissen

Catalaanse separatisten hebben een meerderheid verkregen in het regionale parlement. Maar ze kregen geen absolute meerderheid van de stemmen, dus hoeven beleggers niet bang te zijn dat Spanje op korte termijn uiteenvalt, zegt Léon Cornelissen, Chief Economist bij Robeco.

In het kort:
  • Regionale verkiezingen gezien als referendum over onafhankelijkheid
  • Afscheidingspartijen veroveren meerderheid in parlement zonder absolute meerderheid van de stemmen
  • Financiële markten verwelkomen uitslag en wachten landelijke verkiezingen in december af

De regionale verkiezingen werden gezien als een verkapt referendum over onafhankelijkheid. Een echt referendum hierover, zoals laatst in Schotland, was geweigerd door de Spaanse regering, omdat het in strijd zou zijn met de grondwet. De afscheidingspartijen veroverden samen 72 van de 135 zetels in het Catalaanse parlement, maar toch behaalden ze maar 48% van de stemmen.

Deze uitslag leek de Spaanse financiële markten weinig te doen. Zo steeg de 10-jaarsrente op staatsobligaties licht toen beleggers in de gaten kregen dat dit goed nieuws is voor de korte termijn, terwijl e aandelen nauwelijks van hun plaats kwamen.

“Catalonië is belangrijk voor Spanje. Het is de rijkste regio van het land – goed voor 19% van het bbp”, zegt Cornelissen. “De verkiezingen werden gezien als een referendum over de onafhankelijkheid van Catalonië. En zo interpreteerden de kiezers deze ook.”

“Ondanks de recordopkomst bleef het aantal stemmen voor partijen die onafhankelijkheid nastreven onder de 50%. Wel behaalden deze partijen een zetelmeerderheid. De leider van de belangrijkste afscheidingspartij, Junts pel Sí ('Samen voor Ja'), zei dat hij nu zijn 18-maandenplan voor onafhankelijkheid wil doordrukken. Volgens hem bewijst de zetelmeerderheid dat hij een mandaat van de kiezer heeft. Maar deze claim lijkt door het ontbreken van een absolute meerderheid wat overdreven.”

'De Spaanse regering moet nu grote concessies doen aan de Catalanen'

“Ik denk dat de kans op een afscheiding op korte termijn zeer klein is. Dit is dus eigenlijk positief nieuws voor beleggers. De Spaanse overheid zal nu grote concessies moeten doen aan de Catalanen om het land bij elkaar te houden. Maar dat is een zaak voor de volgende regering, want in december zijn er alweer algemene verkiezingen in Spanje.”

Moeizame onderhandelingen
De situatie lijkt sterk op die in Schotland. Daar verloor de afscheidingsbeweging in september 2014 een officieel referendum voor afscheiding van het VK. Maar de Britse regering werd wel gedwongen veel meer macht over te dragen aan het Schotse parlement onder leiding van de Nationalisten. “Er komen dus moeizame onderhandelingen aan”, zegt Cornelissen.

Volgens hem is het belangrijk dat de anti-onafhankelijkheidspartij Ciudadanos ('Burgers') als tweede eindigde, terwijl de linkse partij Podemos ('Wij kunnen') het juist slecht deed. Deze partij stond een paar maanden geleden in de peilingen nog op ruim 20%, maar kreeg uiteindelijk slechts 8% van de stemmen. “Podemos is tegen de gevestigde orde, dus deze uitslag is goed nieuws voor de komende landelijke verkiezingen. Ciudadanos is een nieuwe oppositiepartij in het politieke centrum, die opvallend genoeg is opgericht in Catalonië. De constructieve oppositie doet het dus bijzonder goed en dat belooft wat voor de algemene verkiezingen in december.”

De onafhankelijkheidsbeweging steekt de kop op in Catalonië, omdat de regio economische macht heeft en een eigen taal en cultuur. Bovendien was de regio tijdens de Spaanse Burgeroorlog tegen Franco. “Er zijn duidelijke taalkundige en culturele verschillen tussen Catalonië en de rest van Spanje, terwijl de Spaanse regering bijzonder centralistisch is. Wat dat betreft is de onafhankelijkheidsbeweging wel begrijpelijk”, zegt Cornelissen.

'Er zijn duidelijke taalkundige en culturele verschillen tussen Catalonië en de rest van Spanje'

“Eigenlijk bestaat Spanje uit een aantal samengevoegde regio's en provincies. Dus als je Catalonië vrij spel geeft, open je een doos van Pandora en willen andere regio's, zoals Baskenland, hetzelfde. De regering in Madrid heeft nooit toegegeven aan separatistische tendensen, waarmee Catalonië altijd vooropliep. Catalonië stond tijdens de Burgeroorlog aan de kant van de regering. Toen Franco deze oorlog eenmaal had gewonnen, drukte hij onafhankelijkheidsbewegingen zonder pardon de kop in.”

Industriële grootmacht
Cornelissen denkt dat Catalonië met hoofdstad Barcelona, de tweede stad van Spanje, economische sterk genoeg is om te overleven als een onafhankelijke staat. “Een complicerende factor is dat Catalonië altijd al de rijkste en meest geïndustrialiseerde regio is geweest, goed voor bijna eenvijfde van het Spaanse bbp”, zegt hij. “En dus klagen veel mensen in de regio dat zij veel te veel moeten betalen voor de armere regio's zoals Andalusië, dat door sommigen als het 'echte' Spanje wordt gezien.”

Maar er zijn ook veel partijen tégen onafhankelijkheid en die hebben net zo veel macht. “Veel bedrijven hebben gedreigd te vertrekken uit Catalonië als de regio zich afscheidt. En vlak voor de regionale verkiezingen waarschuwde de centrale regering dat ze de Catalaanse banken niet overeind kan houden als de regio zelfstandig wordt”, zegt Cornelissen.

“Bovendien zou een onafhankelijk Catalonië geen NAVO- of EU-lid zijn. Om lid te worden moet het eerst plaatsnemen in de wachtkamer met Servië. Natuurlijk zal er pragmatisch met de Catalanen worden omgegaan, want het is natuurlijk niet in het belang van de NAVO en de EU als ze geen lid zijn.”

En dan is er ook nog de juridische kwestie die onafhankelijkheid in de weg staat. “Afscheiding is in strijd met de Spaanse grondwet, maar vanuit het perspectief van internationaal recht is dit twijfelachtig. De soevereiniteit van mensen mag namelijk niet worden belemmerd”, zegt Cornelissen. “In onze ogen is onafhankelijkheid op korte termijn niet waarschijnlijk, maar de strijd is nog niet gestreden.”

“Toch is het behoorlijk indrukwekkend dat ze 48% van de stemmen hebben binnengesleept. Het kan nog steeds uitdraaien op een ‘vechtscheiding’. En gezien het hoge schuldenniveau in Spanje is dat niet waar beleggers op zitten te wachten."

Léon Cornelissen

Léon Cornelissen

Chief Economist
"You can be sure of risk, you can’t be sure of return."
Deel deze pagina:


Auteur

Léon Cornelissen
Chief Economist


Join the conversation



Nieuwsbrief

Meld u aan voor onze e-mail nieuwsbrief om updates te ontvangen en op de hoogte te blijven van aankomende webinars.