By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Mogelijk einde aan globalisering

20-04-2015 | Visie Volgens een vooraanstaande beleggingsstrateeg komt er mogelijk een einde aan de globalisering, waardoor opkomende economieën hervormingen moeten doorvoeren.

In het kort:
  • Opkomende economieën moeten hervormen
  • Import van goederen structureel tot stilstand gekomen
  • Uitbreiding van diensten nodig in plaats van goederen
De verandering gaat steeds sneller omdat veel economieën die op investeringen uit het Westen leunden nu moeten overstappen op nieuwe bedrijfsmodellen op basis van hervormingen, zegt Jan Loeys, Chief Investment Strategist van de Amerikaanse beleggingsbank JP Morgan.

“Het einde van de globalisering is een feit, maar de vraag is of dit tijdelijk is”, zei Loeys op een beleggersforum van Robeco in Rotterdam. “De opkomende markten hebben onze technologie, producten, managementstijlen en fabrieken overgenomen in hun eigen economie. Ze zagen hun productiviteit daarna snel toenemen, met 3 à 4% per jaar over de afgelopen twee decennia – tot dit moment.”

“Maar nu zijn ze op een punt waarop ze de grenzen van hun mogelijkheden bijna hebben bereikt. Wat de wereld nu nodig heeft, is een uitbreiding van de handel in diensten in plaats van alleen in goederen, maar er is nog weinig vooruitgang op dat gebied. De Doha-ronde met onderhandelingen over de handel is mislukt en andere onderhandelingen, zoals de TPP, zijn nog niet afgerond. In China hebben ze door dat het spel uit is en dus proberen ze de economie daar te hervormen richting binnenlandse consumptie en nieuwe producten. Maar in Latijns-Amerika is het kwartje nog niet gevallen.”

Dalende goederenimport
Loeys zei dat het einde van de globalisering is terug te zien in het feit dat de internationale handel niet langer groeit ten opzichte van het mondiale bbp. De handel/bbp-ratio is de laatste drie jaar licht gedaald na een flinke stijging sinds het begin van de jaren negentig, toen China toetrad tot de Wereldhandelsorganisatie. Deze ratio daalde ook tijdens recessies in 2002 en 2008, maar dit keer is de trend meer structureel.

merchandise-imports.jpg
Goederenimport daalde de laatste drie jaar.

"De oorzaak hiervan zal nog tien jaar onbekend blijven, maar veel meer kunnen we niet uit de globalisering halen, tenzij we de wereldhandel uitbreiden met diensten. De Aziaten proberen allemaal te hervormen en op een nieuw model over te stappen", zei hij op het forum.

"De groei van opkomende markten is flink vertraagd – ze zijn niet meer de groeimachine die ze waren. En dat geldt vooral voor de landen die grondstoffen exporteren. Heel Latijns-Amerika bevindt zich in een structurele recessie, terwijl Rusland en het Midden-Oosten ernstig in gevaar zijn omdat de productiviteitsgroei is gekelderd.

In Azië is het plaatje iets anders, want daar hebben ze door dat er dingen moeten veranderen. Dus dat werelddeel bevindt zich in een economisch hervormingsproces. Ze weten dat het oude globaliseringsproces voorbij is en dat ze hun eigen producten moeten genereren."

'In Azië hebben ze door dat er dingen moeten veranderen, dus dat werelddeel bevindt zich in een hervormingsproces'

Sterke daling van productiviteit
Volgens Loeys is de trend onderdeel van de verdere daling van de productiviteit die het de opkomende en ontwikkelde markten sinds de financiële crisis erg lastig maakt.

labor-productivity.jpg
Arbeidsproductiviteit is gestaag gedaald sinds de financiële crisis

"Economen proberen uit te vinden wat er aan de hand is. Tot nu toe zijn ze het alleen nog maar eens over de naam – seculiere stagnatie, een woord dat we voor het eerst hoorden in de jaren dertig. Dit betekent dat we diep in de problemen zitten", zegt hij.

"Er is nog geen teken van herstel, waardoor in de wereld minder geld wordt uitgegeven aan investeringen. De rente die we nodig hebben om het evenwicht te herstellen, blijft dus dalen. Centrale banken blijven het proberen met nulrentes en kwantitatieve verruiming, maar er is niets dat echt werkt."

"De Europeanen hebben een nieuwe truc met negatieve rentes, maar ook dat heeft niet veel effect. De mondiale groei komt niet van de grond en de obligatierentes dalen elk jaar weer. Ik verwacht dan ook geen echte verkrapping van de centrale banken. Ze stellen zich nog steeds verruimend op en blijven zoeken naar een evenwichtige rente. Misschien gaat de Fed de rentes verhogen, maar dan schiet de dollar omhoog, wat de Amerikaanse economie zal verzwakken. Ik zou dus niet te bang zijn voor de Fed."

'Ik zou niet te bang zijn voor de Fed'

Nog even lage rentes
Volgens Loeys houdt de jarenlange bullmarkt in zowel aandelen als obligaties in dat de effectenprijzen nu hoog zijn. Maar terwijl aandelenkoersen uiteindelijk afhankelijk zijn van bedrijfswinsten om te stijgen, beweegt de waarde van obligaties tegengesteld aan de rentes op obligaties, die op hun beurt weer erg gevoelig zijn voor renteverhogingen. En hij verwacht niet dat er binnenkort al een einde komt aan de lage rentes.

"Op dit moment is alles duur. De enige vraag is: zullen we teruggaan naar de oude obligatierentes, met stijgende rentes en dalende koersen? Volgens de huidige stand van zaken nog niet, misschien dit jaar nog niet en misschien zelfs de komende vijf jaar nog niet. Er zijn nog geen tekenen dat al deze rentes zullen stijgen en de koersen zullen dalen. De rentes kunnen nog steeds negatief worden – zoals nu in Europa gebeurt – en dan zal de huidige rally een tweede ronde ingaan. We zijn er dus nog niet."

Hij zei dat het antwoord ligt in het herstel van de wereldwijde groei, waardoor schuldafbouw plaats maakt voor investeringen en consumentenbestedingen. Aan de andere kant blijft een traag herstel het ideale scenario voor de koersen.

Er zijn nog geen tekenen dat al deze rentes zullen stijgen'

"De wereldeconomie herstelt zeer langzaam – het is zelfs het traagste herstel ooit. Maar over het algemeen merken we dat een snellere groei ook zorgt voor een sneller einde van het herstel en een snellere correctie in de aandelenmarkt", zegt hij. "Het is dus goed om de tijd te nemen en geen dingen te overhaasten. Op deze manier zal de rally op de financiële markten langer aanhouden. En we zullen op zijn vroegst pas over ongeveer twee jaar weer een Amerikaanse recessie krijgen."

“Voor economische groei in de toekomst moeten we echt zorgen voor meer fiscale steun. Het huidige monetaire beleid is namelijk bijna uitgewerkt, de investeringen zijn gedaald en het bedrijfsleven benut niet veel kansen voor de particuliere sector", zegt hij.

"Het is een unieke mogelijkheid voor de overheid om het stokje over te nemen. Maar overheden dringen hun bestedingen terug en gaan voor bezuinigingen, met negatieve rentes. Ze hebben nu juist de kans om grootschalig te investeren in de infrastructuur voor de lange termijn, dus waar wachten ze op? Kortom, ze moeten goedkoop geld gebruiken en het ook benutten."
Deel deze pagina:

Join the conversation

Nieuwsbrief professionals