By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Greek debt deal is more likely than a Grexit

Kans op Griekse schuldendeal groter dan op Grexit

28-04-2015 | Visie | Léon Cornelissen De kans op een deal met de Grieken is veel groter dan de kans op vertrek van het land uit de euro, ondanks al het wapengekletter en de impasse in de gesprekken met schuldeisers, zegt chief economist Léon Cornelissen van Robeco.

  • Onderhandelingen met schuldeisers vastgelopen maar wel kans op vooruitgang
  • Onvermogen om schuld af te lossen zou leiden tot kapitaalcontroles en een nieuwe monetaire crisis
  • Betalingen in de vorm van schuldbekentenissen zouden een virtuele valuta vormen in de aanloop naar de drachme
  • Een Grexit is onwaarschijnlijk omdat dit het allerslechtste scenario zou zijn
Cornelissen betwijfelt ook of Griekenland failliet kan gaan op zijn schuldenlast van EUR 350 miljard en toch in de eurozone kan blijven omdat het alternatief van een Grexit te pijnlijk zou zijn. Een faillissement zou leiden tot kapitaalcontroles en tot de omverwerping van de regering, meent hij.

Griekenland is bekritiseerd vanwege de onwil om te onderhandelen over de economische hervormingen die worden geëist door zijn twee grootste schuldeisers – de Europese Centrale Bank (ECB) en het Internationale Monetaire Fonds (IMF). De kritieke datum is 12 mei, als Griekenland een betaling van EUR 800 miljoen moet doen aan het IMF. Zonder deze betaling komt het land waarschijnlijk in juni zonder geld te zitten.

Het uitblijven van een betaling kan een directe aanleiding zijn voor een exit uit de euro. Het Griekse volk is hier echter fel tegen, omdat zij grote delen van hun spaargeld zien verdwijnen als de munt wordt vervangen door de vroegere drachme. Maar tegen de economische hervormingen die worden verlangd in ruil voor schuldkwijtschelding en financiering, bestaat ook grote weerstand in een land dat hard geraakt is door pijnlijke bezuinigingsmaatregelen.

"Tot op heden is Griekenland erin geslaagd zijn schuld af te lossen. Maar kennelijk is men er in de praktijk mee gestopt om te onderhandelen met de instituten die samen bekend stonden als de trojka. Er zijn wel verschillende lijsten met hervormingen aangedragen, maar die zijn te vaag of te zwak om de rest van Europa tevreden te stellen", aldus Cornelissen.

"Kortom, we zitten in een impasse. Je krijgt de indruk dat de Griekse regering niet echt wil onderhandelen. Maar ergens in de komende maanden raakt het Griekse geld op. Het feit dat ze nu de kasreserves van lokale overheden hebben gecentraliseerd wijst erop dat er spanning ontstaat in het Griekse financiële systeem. Ik denk persoonlijk dat de grootste problemen ontstaan in juni en dat het na juli onmogelijk is om door te gaan zonder een deal."

'Je krijgt de indruk dat de Griekse regering niet echt wil onderhandelen'

Failliet door wie?
Cornelissen zegt dat de belangrijkste vraag niet is óf Griekenland failliet gaat, maar wie dat faillissement aanvraagt. "Een faillissement door het IMF is een slecht plan. Het IMF heeft stakeholders met een lager bbp per capita dan Griekenland zelf. Dat zou dus een afschuwelijke fout zijn. Ze zouden alle sympathie in de wereld verliezen en gaan horen bij het soort landen waarbij Zimbabwe zich op zijn gemak voelt."

"Een faillissement door de ECB is ook geen goed idee. Er zijn niet veel private geldschieters en Griekenland kan die in de toekomst nog wel eens hard nodig hebben. Het zou dus niet verstandig zijn het faillissement van die kant te laten komen als ze ooit nog eens financiering willen."

Volgens Cornelissen is ook de manier waarop het faillissement plaatsvindt belangrijk. "Een faillissement betekent trouwens niet automatisch dat Griekenland de euro moet verlaten. Als Griekenland weigert te betalen en daarmee internationale verdragen op een structurele, opzettelijk manier schendt, ja, dan is er een legitieme reden om Griekenland uit de euro te gooien. Zelfs al zijn er geen formele mechanismen in de huidige verdragen die dat mogelijk maken."

"Maar je kunt moeilijk hard maken dat het missen van één betaling vanwege een authentiek gebrek aan geld een structurele schending is. Het is dan voor de eurozone rechtmatig niet mogelijk om Griekenland per omgaande de deur te wijzen. Maar ze zouden natuurlijk wel de Griekse banken kunnen isoleren en dan zou Griekenland alleen met kapitaalcontroles binnen de euro kunnen blijven."

'Een faillissement betekent niet automatisch dat Griekenland de euro moet verlaten'

Potentiële virtuele valuta
Hij denkt dat dit dan een virtuele valuta zou inluiden in de aanloop naar de terugkeer van de drachme. "Als er kapitaalcontroles zijn, moet Griekenland waarschijnlijk zijn ambtenaren, gepensioneerden en dergelijke gaan betalen met schuldbekentenissen in plaats van cash. Deze zouden dan een marktwaarde hebben tegen de euro. Daarmee krijgen we een indruk van wat de wisselkoers van de toekomstige drachme zou kunnen zijn – waarschijnlijk met een enorme korting versus de euro.”

"Theoretisch zou een dergelijk scenario zich voor kunnen doen, maar het is geen stabiele situatie. Als Griekenland failliet gaat, te maken krijgt met kapitaalcontroles en mensen in schuldbekentenissen gaat betalen, heeft de regering een groot probleem. Zij belandt in een crisis en zal waarschijnlijk vallen. Het zouden de inleidende stappen zijn naar een Grexit-procedure of leiden tot een beleidsomslag van een nieuwe Griekse regering van onbekende samenstelling met als doel de euro te behouden in ruil voor doeltreffende hervormingen."

Cornelissen meent dat een Grexit onwaarschijnlijk blijft, omdat dit een veel slechtere optie is dan het huidige schulddebacle. "Een Grexit zou dramatisch zijn voor de Griekse economie. Het zou een nieuwe recessie betekenen, leiden tot hyperinflatie en spaargelden zouden simpelweg verdwijnen. Bovendien zou de ECB Griekenland afschermen van de rest van Europa."

"De Griekse bevolking is niet klaar voor een Grexit en de huidige Syriza-regering heeft er geen mandaat voor. Dus spelen ze met vuur als ze voor deze optie gaan. Het waarderingscijfer voor deze regering neemt toch al af, omdat de Griekse bevolking massaal vóór behoud van de euro is en zich zorgen maakt over de aanhoudende impasse. Het is dus sowieso veel beter om overeenstemming te bereiken over omvangrijke hervormingen en tot een compromis te komen voor de kasreserves. Op die manier zijn in ieder geval de problemen voor dit jaar voorbij."

'De Griekse bevolking is niet klaar voor een Grexit'

In het voordeel van Griekenland
Cornelissen stelt dat de structuur van de schuldenberg in het voordeel van Griekenland is – hoewel er misschien nog wat ‘haircuts’ op stapel staan als schuldeisers ermee instemmen een deel van hun vorderingen af te schrijven.

“De totale Griekse schuldenberg bedraagt 180% van het bbp. Dat is onhoudbaar hoog, maar een groot deel van de schuld kent zeer gunstige condities, met een zeer lange looptijd en een zeer lage rente. Daarom is de werkelijke schuldverhouding veel lager dan hij lijkt."

"Tot aan de recente impasse bestond er een soort stilzwijgende overeenkomst dat ergens in de toekomst extra schulden zouden worden kwijtgescholden. Maar het Europese publiek zou dat op dit moment niet accepteren en dus doet de eurozone aan 'pappen en nathouden' zoals we gewend zijn van de banken. En bovendien heeft het weinig zin de Griekse regering te vernederen, zelfs al gedraagt die zich onmogelijk."

De ministers van Financiën van de eurozone treffen elkaar vrijdag in Riga, maar Cornelissen denkt dat niemand verwacht dat daar overeenstemming uit zal komen. Uiteindelijk is er volgens Cornelissen 70% kans dat men komt tot een of andere deal die het mogelijk maakt dat Griekenland over een jaar nog steeds in de euro zit. Hij schat de kans op een Grexit op ongeveer 30%.

"Het kan natuurlijk allemaal spel zijn. De Griekse regering weet immers dat er op dit moment een run op de banken is en heeft er niets aan gedaan om die een halt toe te roepen. Kennelijk wil men dat de eurozone ziet wat er gaande is. Maar zoals een commentator zei: het regeringsbeleid van crisispolitiek via zelfbeschadiging bereikt langzamerhand zijn grenzen."
Léon Cornelissen

Léon Cornelissen

Chief Economist
"You can be sure of risk, you can’t be sure of return."
Deel deze pagina:

Auteur

Léon Cornelissen
Chief Economist


Join the conversation



Nieuwsbrief

Meld u aan voor onze e-mail nieuwsbrief om updates te ontvangen en op de hoogte te blijven van aankomende webinars.