By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Recessie onwaarschijnlijk ondanks lage lange rente

08-09-2014 | Vooruitblik | Léon Cornelissen De lange rente in de eurozone is nu zo laag dat deze wijst op een naderende recessie. Maar deze is onwaarschijnlijk door het krachtige optreden van de ECB.

In het kort:
  • Duitse benchmarkrente daalt tot onder 1% door krimp economie
  • ECB verlaagt de rente en start een nieuw stimuleringsprogramma
  • Sterk derde kwartaal eurozone zal het pessimisme doen afnemen
  • Grootste bedreigingen zijn de aanhoudende spanningen in Oekraïne en het Midden-Oosten

De lange rente op Duits schuldpapier daalde in augustus tot onder de 1%, mede door de negatieve economische gevolgen van de Oekraïne-crisis. Het herstel van de eurozone kwam in het tweede kwartaal tot stilstand, met een BBP-groei van nul ten opzichte van het vorige kwartaal.

De Duitse economie kromp en deed het onverwacht slechter dan Frankrijk. Italië, de op twee na grootste economie van de eurozone, viel terug in een recessie. De invloed van de sancties opgelegd aan Rusland vanwege de situatie met Oekraïne is veel groter dan verwacht, en dat komt vooral doordat het vertrouwen is geschaad.

"Hierdoor is de lange rente zo ver gedaald dat het lijkt alsof de eurozone op een recessie afstevent, maar wij achten de kans op een recessie klein," zegt Léon Cornelissen.

"Er zijn verschillende redenen waarom we een sterk derde kwartaal verwachten, en we denken nog steeds dat de economie van de eurozone zal blijven herstellen. Als grootste bedreiging voor dit scenario zien wij een verdere escalatie van de spanningen tussen het Westen en Rusland."

"Deze lage rente kan worden verklaard door de verzwakking van de Europese economie, de daling van de reële inflatie en de groeiende angst voor stagnatie zoals in Japan. Maar het weerspiegelt ook de actiebereidheid van de Europese Centrale Bank.”



De ECB kwam tijdens zijn vergadering op 4 september in actie en verlaagde de belangrijkste rentetarieven met 10 basispunten, waarmee de herfinancieringsrente uitkwam op 0,05%. De spaarrente werd nog negatiever met -0,2%, wat betekent dat banken geld moeten betalen om kasoverschotten bij de ECB te stallen.

De nieuwe rentetarieven in de eurozone:
3-kaders-sept-2014-nl.jpg

De ongekend lage rentes betekenen dat de obligatiekoersen – die tegengesteld bewegen aan de rente – zijn gestegen, waardoor veel gewilde obligaties duur zijn geworden. "Beleggers moeten nu betalen om drie jaar geld te lenen aan Duitsland," zegt Cornelissen. "De aanhoudende bullmarkt op de obligatiemarkten was de meest opvallende ontwikkeling van augustus."

‘Beleggers betalen nu betalen om geld aan Duitsland te lenen'

Eindigt de Oekraïne-crisis in een ‘frozen conflict’?
Er komt steeds meer bewijs dat de eens zo machtige Duitse economie lijdt onder de aanhoudende paniek over de Oekraïne-crisis, al zijn er nu wel signalen van afkoeling. Rusland heeft duidelijk gemaakt dat het niet zal toestaan dat de pro-Russische separatistenregio in Oost-Oekraïne wordt veroverd, door de rebellen voldoende troepen en wapens te sturen.

"Aan de andere kant heeft Rusland een voorzichtige houding laten zien, want het gewijzigde machtsevenwicht heeft niet geleid tot een groot militair offensief om steden als Odessa of Kiev in te nemen," zegt Cornelissen. "De situatie wijst op een impasse, een zogenaamd 'frozen conflict'. De Oost-Oekraïense provincies en de geannexeerde Krim zullen onder Rusisch bestuur gaan vallen, maar de vijandigheden zullen stoppen. Dat maakt de weg vrij voor – naar verwachting – langdurige onderhandelingen."

"De huidige zwakke sancties zullen van kracht blijven en op de lange termijn een beperkte invloed op de economie hebben. Onder deze omstandigheden kan het ondernemersvertrouwen in Europa herstellen."

Schaliegas is gunstig voor de wereldeconomie
Cornelissen waarschuwt dat Oost-Europa niet de enige regio is waar geopolitieke spanningen oplaaien. De aanwezigheid van Islamic State in Irak is een mogelijke bedreiging voor het olie-aanbod, al zijn de prijzen van Brent-olie sinds hun piek in juni aan het dalen.

"Een belangrijke factor is de schaliegasrevolutie in de Verenigde Staten. Deze fungeert momenteel als 'noodleverancier', een rol die voorheen door Saoedi-Arabië werd vervuld," zegt hij. "Het is erg onzeker hoe lang de schaliegasrevolutie zal doorgaan, maar de huidige olieprijzen zijn gunstig voor de wereldeconomie, waaronder de eurozone."

"De prijs van olie is een belangrijke factor die de algemene inflatie omlaag brengt. Ondanks alle ophef over deflatie is de kerninflatie in de eurozone nog altijd 0,9% op jaarbasis."

‘De zwakke sancties zullen op de lange termijn een beperkte invloed op de economie hebben’

Ruim monetair beleid verzwakt de euro
Volgens Cornelissen heeft de ECB nog voldoende economische munitie, al betwijfelt hij of het aangekondigde aankoopprogramma van 1000 miljard euro aan Asset Backed Securities (ABS) werkbaar is.

"Dit bedrag lijkt nogal ambitieus aangezien de huidige Europese ABS-markt niet goed ontwikkeld is," zegt hij. "De implementatie van het ABS-programma zal tijd kosten en de positieve effecten zullen geleidelijk zichtbaar worden. Maar als het programma bijdraagt aan de verzwakking van de euro profiteren Europese exporteurs hier direct van."

"De ECB heeft nog een laatste redmiddel – algemene kwantitatieve verruiming van staatsobligaties. Maar dit zal pas worden ingezet als de Europese economie verder verzwakt. De ECB houdt deze optie achter de hand, die druk kan houden op de euro en de langetermijnrente in het eurogebied."

Geen streng fiscaal beleid meer
Delen van Europa moeten zich nog hervormen voordat we kunnen spreken van een langetermijnherstel, zegt Cornelissen. Tijdens de bijeenkomst in Jackson Hole schetste ECB-president Mario Draghi de contouren van een langetermijnoplossing waarbij de ECB meer zou optreden in ruil voor fiscale stimuleringsmaatregelen (in Duitsland) en structurele hervormingen (in Frankrijk en Italië).

"De kans op betekenisvolle hervormingen in Frankrijk en Italië is klein, maar er is al politieke overeenstemming over een flexibele interpretatie van de bestaande begrotingsregels binnen het Stabiliteits- en Groeipact," zegt hij.

"Hierdoor zullen automatische stabiliserende factoren in de eurozone de komende maanden waarschijnlijk meer ruimte krijgen, en zullen overheden binnen de eurozone niet langer negatief bijdragen aan de economische groei."

'Draghi heeft de contouren geschetst van een langetermijnoplossing'

Vooruitzichten voor vastrentende markten
Beleggers moeten zich ondertussen voorbereiden op meer van hetzelfde. Zolang de ECB verdere verruiming niet uitsluit, zullen de opvallend lage rente en de krappe spreads op Europese staatsobligaties de komende maanden blijven bestaan, voorspelt de chief economist.

"De wereldwijde zoektocht naar rendement betekent dat de eurozone momenteel lage rentes overbrengt naar de VS, waar 10-jaarsobligaties een rendement van circa 2,5% bieden," zegt hij. "Maar als de Amerikaanse economie aan kracht blijft winnen, zal het moment van de eerste renteverhoging dichterbij komen en dan zou het tij kunnen keren. De lange rente in de VS kan vervolgens die in Europa opdrijven."

"Hiervoor is het wel noodzakelijk dat het Europese herstel wordt hervat, en dat hangt deels af van geopolitieke ontwikkelingen. Ons basisscenario is een sterker BBP in het derde kwartaal, dat het pessimisme over het Europese herstel zal doen afnemen. Bij de huidige rentes zien wij daardoor weinig waarde in Europese en Amerikaanse staatsobligaties."

Léon Cornelissen

Léon Cornelissen

Chief Economist
"You can be sure of risk, you can’t be sure of return."
Deel deze pagina:


Auteur

Léon Cornelissen
Chief Economist


Join the conversation

Nieuwsbrief professionals