By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Olie op het vuur gooien

13-11-2014 | Outlook | Léon Cornelissen De olieprijs blijft waarschijnlijk laag, omdat de markt te maken krijgt met een 'perfecte storm' die gevolgen heeft voor zowel de vraag als het aanbod, zegt Robeco’s Chief Economist.


In het kort:
  • Markt heeft te maken met 'perfecte storm' aan vraag- en aanbodzijde
  • OPEC onderneemt mogelijk actie, maar aanzienlijk herstel van olieprijs onwaarschijnlijk
  • Saoedi-Arabië verrassend stil over productieverlagingen
  • Olieprijs blijft waarschijnlijk laag door aanhoudende hoge productie van niet-OPEC-landen

Ruwe Brent-olie, de benchmark voor de wereldwijde olieprijs, is year-to-date met 22% gedaald. Begin november kostte een vat olie nog maar USD 84, het laagste prijsniveau in meer dan vijf jaar en minder dan de prijs die nodig is om de begroting in evenwicht te houden.

De mogelijkheden van de OPEC om de productie terug te schroeven en zo de olieprijs kunstmatig te laten stijgen, zijn echter beperkt, aldus Léon Cornelissen. De grote producenten uit het Midden-Oosten zijn uitzonderlijk stil, deels omdat zij een prijsoorlog riskeren met de VS, zegt hij.

De Amerikaanse schalierevolutie heeft er deels voor gezorgd dat het aanbod enorm is gegroeid. Het land is niet meer afhankelijk van Arabische olie. Tegelijkertijd neemt de vraag naar olie af omdat consumenten krap bij kas zitten en minder brandstof gebruiken, en landen vaker groene energie gebruiken.

"De oliemarkt zat de afgelopen maanden in een ‘perfecte storm’ aan vraag- en aanbodzijde”, aldus Cornelissen. “Aan de ene kant heeft de markt op dit moment te maken met een gigantisch aanbod. Iedereen is verrast door de hoge productievolumes die worden gerealiseerd dankzij de olierevolutie in de VS. De Amerikaanse olieproductie is nog nooit zo hoog geweest sinds 1983, het jaar waarin productiecijfers voor het eerst werden bijgehouden.”

"Tegelijkertijd is het macro-economische groeimomentum van de wereldeconomie vertraagd, waardoor de vraag naar olie lager is. De International Energy Authority heeft haar raming voor de wereldwijde vraag naar olie verlaagd van 250.000 vaten per dag in 2014 naar 90.000 vaten per dag in 2015.”

"De grote vraag is dus of het evenwicht op de oliemarkt zich volgend jaar gaat herstellen of niet. Zo ja, hoe gaat dit proces er dan uitzien?" 

‘Aanhoudende olierevolutie in de VS heeft iedereen verrast’

monthly-outlook-november-grafiek.jpg
 

De olieprijs is sinds de zomer gekelderd. Bron: Bloomberg

Voordelen van een lage olieprijs
Volgens Cornelissen is de lage olieprijs vooral gunstig voor het Westen. Uit onderzoek blijkt dat een daling van de olieprijs van meer dan 20% doorgaans leidt tot een extra groei van 0,4% van het reële BBP. Dit komt vooral doordat consumenten meer gaan uitgeven als de brandstofprijzen zakken.

Voor de olieproducenten is het belangrijk dat de markt weer in balans komt, omdat de olieprijs nu in veel gevallen onder het fiscale break-evenpunt van het productieniveau ligt. Qua budget is de huidige marktprijs voor veel landen dus niet houdbaar.

“Maar nu het grootste OPEC-lid, Saoedi-Arabië, zijn mond houdt over toekomstige productieverlagingen na de scherpe daling van de olieprijs, is er onzekerheid ontstaan over de strategie van de OPEC”, zegt hij. “Deze onzekerheid is alleen maar toegenomen toen Saudi Aramco de prijs voor de VS liet zakken en Saoedi-Arabië niets liet doorschemeren over het verlagen van de productie. Dit kan duiden op een strategie die is gericht op het winnen van marktaandeel in plaats van het herwinnen van pricing power.”

Volgens Cornelissen moeten beleggers zich ook realiseren dat de OPEC – een samenwerkingsverband van twaalf zeer verschillende landen en vaak landen met problemen (van Angola tot Venezuela) – niet altijd een eenheid vormt. “De terughoudendheid van Saoedi-Arabië om de productie te verlagen kan ook als doel hebben om te zorgen voor meer eenheid en discipline tussen de OPEC-landen onderling, omdat er later een aanzienlijker productieverlaging aan zit te komen”, zegt hij.

“De geschiedenis en de theorie van het spel laten zien dat OPEC-leden geneigd zijn 'vals te spelen' als het gaat om de productieniveaus die zijn vastgesteld bij de OPEC-vergaderingen. Saoedi-Arabië kan de recente prijsdaling gebruiken om hun invloed ten aanzien van 'valsspelende landen' te vergroten. Dit betekent dat de discussie bij de komende OPEC-vergadering op 27 november even heftig als belangrijk zal zijn, omdat Venezuela een productieverlaging wil."

‘Geschiedenis laat zien dat OPEC-leden vals spelen met productieniveaus’
                                                                        
Geen blufpoker met het Westen
Cornelissen zegt dat de OPEC er wellicht aan denkt om blufpoker te spelen met de VS, aangezien veel Amerikaanse olieproducenten ook last hebben van de lage olieprijs. Daarom is het voor de OPEC misschien verleidelijk om zelf de productie te verlagen. Dit wordt echter tenietgedaan door de omvang van de Amerikaanse schalierevolutie en de politieke wil om niet meer afhankelijk te zijn van het Midden-Oosten, na de oorlogen in Irak en de aanhoudende spanning tussen de VS en Iran. Dit kan ook een averechtse uitwerking hebben binnen de OPEC, zegt hij.

“Saoedi-Arabië weet: hoe langer de olieprijs onder het fiscale break-evenpunt blijft, hoe meer fiscale stress in de olieproducerende landen. De kans op sociale onrust en geopolitieke reacties wordt dan ook groter. Dit zou een te hoge prijs zijn voor een poging om de Amerikaanse olieproductie terug te schroeven”, aldus Cornelissen.

Volgens Cornelissen is de belangrijkste strategie van de VS waarschijnlijk een aanhoudende productieverhoging. “De Amerikaanse industrie heeft geen coördinatiemechanisme zoals de OPEC en in het verleden is vooral de productie gemaximaliseerd in plaats van de cashflow. Daarom denken wij dat de Amerikaanse olierevolutie nog wel even aanhoudt”, zegt hij.

“Hoewel het erg moeilijk is om te voorspellen hoe dit eventuele potje blufpoker tussen de OPEC en de Amerikaanse olieproducenten zal uitpakken, kan een terugkerende vraag naar olie in de loop van 2015 voor redding zorgen. De VS zet weliswaar duidelijke stappen om zelfvoorzienend te worden op het gebied van energie, maar het land blijft nog steeds afhankelijk van de OPEC.”

'Een terugkerende vraag naar olie in de loop van 2015 kan voor redding zorgen'

Tegenwind voor stijgende olieprijs
Cornelissen denkt dat een herstel van de olieprijs in de toekomst te maken blijft houden met stevige tegenwind vanwege de invloed van niet-OPEC-landen als Rusland, een van de grootste producenten ter wereld. “Zelfs als de OPEC besluit de productie te verlagen, zullen de niet-OPEC-leden de productie nog verder opschroeven als reactie hierop”, zegt hij. “Opkomende landen die het moeilijk hebben, zoals Rusland, Mexico en Brazilië, kunnen die extra olie-inkomsten erg goed gebruiken. Deze landen zullen hun olieproductie dus verhogen als de OPEC de olieprijs omhoog drijft.”

Wat ook niet helpt, is de gestaag stijgende dollar, zegt hij. “Ook een sterkere dollar – die we verwachten voor 2015 – is ongunstig voor de oliemarkt, omdat hierdoor de olierekening voor importeurs buiten de VS duurder wordt.” 

“Daarom denken we dat de olieprijs zich zal stabiliseren, maar een herstel naar het niveau van USD 100-115 per vat zullen we volgend jaar niet halen. De olieprijs zal waarschijnlijk stijgen, maar wel onder het niveau van USD 90 voor Brent-olie blijven.”

Léon Cornelissen

Léon Cornelissen

Chief Economist
"You can be sure of risk, you can’t be sure of return."
Deel deze pagina:

Author

Léon Cornelissen
Chief Economist


Join the conversation

Nieuwsbrief professionals