By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

‘Haal begrotingsbeleid uit handen van politici’

21-01-2014 | Visie De Tsjechische econoom Tomás Sedlácek stelt dat politici groeifetisjisten zijn. Net zo controversieel als zijn denkbeelden over de economie zijn Sedláceks ideeën over de relatie tussen politiek en begrotingsbeleid, zo blijkt uit het vraaggesprek na afloop van zijn presentatie tijdens Robeco Live. Vijf uitspraken van een onorthodoxe denker.

Speed read:
  • Haal begrotingsmacht weg bij de politici
  • Stop met het groeifetisjisme
  • Leg reserves aan in goede tijden
  • De euro is de beste revolutie die we hebben gehad
  • Bestrijd de verslaving in plaats van de kater
1. Haal begrotingsmacht weg bij de politici
Politici moeten niet langer beslissen over de begroting. Wat we met het monetaire beleid hebben gedaan moeten we ook met de overheidsfinanciën doen. Twee à drie generaties geleden hebben we de controle over het monetaire beleid overgeheveld van de politiek naar onafhankelijke instellingen, de centrale banken. Politici kunnen nu niet langer de geldpers aanzetten en die overheveling van macht is dus een grote verbetering geweest. Maar politici gaan nog steeds over het begrotingsbeleid. Ze kunnen nu nog steeds een enorme schuldenberg en dito problemen veroorzaken.

Is het ondemocratisch? Nee, het zou zelfs een meer democratische samenleving opleveren. Politici kunnen na zo’n stap nog steeds beslissen of we een land van hoge of lage belastingen en hoge of lage overheidsuitgaven zullen zijn. En ze zullen ook gaan debatteren over hun inhoudelijke voorstellen in verkiezingsprogramma. Nu concurreren ze vooral in hoogte van het begrotingstekort.

2. Stop met het groeifetisjisme
We moeten af van de focus op economische groei. Het is niet het gebrek aan groei dat ons in gevaar brengt, maar het is het te veel aan schulden. Landen komen niet in de problemen als de groei afzwakt. We hebben enorme schulden opgebouwd tijdens economisch goede jaren, die we moeten terugbetalen.

Je kunt de vergelijking trekken met een persoon of bedrijf. Een persoon heeft geen salarisverhoging nodig om te overleven. En een bedrijf gaat niet failliet als het niet groeit. Maar een persoon of bedrijf kan wel failliet gaan als het te veel schulden maakt.

In de periode van welvaartsgroei zag niemand dat schulden een probleem waren. We hebben de fout gemaakt om de opgaande periode in de cyclus te zien als een permanente groeitrend. We zijn verblind geweest door onze economische modellen. Het was de ‘fetisjering’ van groei. We dachten dat de wereld ineen zou storten als we niet zouden groeien.

Een duurzame groei is een groei zonder stimulans met overheidsgeld. Kunstmatige groei is een trucje dat enkele jaren kan werken. Ik heb niets tegen groei, maar voor mij is het prioriteit nummer vijf of zes. Ik geef de voorkeur aan economische stabiliteit en aan solidariteit. Het is niet een crisis van het kapitalisme, het is een crisis van het groeikapitalisme.

3. Leg reserves aan in goede tijden
De les die we moeten trekken is een simpele: als de economie groeit, dan moeten we deze afremmen en een deel van de ‘energie’ opslaan voor slechte jaren. Als je door onbekend terrein gaat wandelen, moet je voorzichtig zijn en extra eten meenemen in je rugzak. Je weet niet hoe lang het duurt voordat je eruit komt. Dit moeten we ook met de economie doen.

4. De euro is de beste revolutie die we hebben gehad
Er zijn Europese regio’s die het moeilijk hebben. Maar dit is ook het geval in de Verenigde Staten en in Japan. Hier zijn ook staten of regio’s die het moeilijk hebben. Het probleem is dat ze Europa niet als een geheel zien. Maar onze gezamenlijke overheidsschuld is een stuk lager dan in de Verenigde Staten en Japan. Bovendien begon de crisis niet in Europa. Die kwam uit de Verenigde Staten.

Ik ben een grote fan van Europese integratie. De euro is de beste revolutie die we hebben gehad. We hebben de lessen getrokken uit het verleden. Kijk wat Europa en de euro ons gebracht hebben. De Europese landen hebben tijdens de crisis geen handelsbarrières opgetrokken en door de eenheidsmunt konden landen hun nationale munten niet devalueren.

5. Bestrijd nu eens de verslaving en niet de kater
We willen de kater bestrijden door nog meer te drinken. Let maar op: we willen de gevolgen van de economische terugval het liefst verzachten met wat overheidsgeld, en zo bouwen we weer nieuwe schulden op en voeden we de verslaving.

Mijn idee om het begrotingsbeleid weg te halen bij politici kan op korte termijn doorgevoerd worden. Als we aankondigen dat niet regeringen maar centrale banken hiervoor verantwoordelijk worden gemaakt, zou dit direct zijn uitwerking hebben op de financiële markten. En het vertrouwen van de markten zou meteen toenemen. Het is een kortetermijnoplossing die langetermijnconsequenties heeft, omdat je voorkomt dat je alweer de kiem zaait voor een volgende crisis.

Ik zit in een board die Barroso, de voorzitter van de Europese Commissie, van advies dient. Hij kent mijn idee om begrotingspolitiek uit handen van politici te houden. Mijn ideeën zijn controversieel, maar alle goede ideeën zijn dat in het begin. Ze zijn minder controversieel dan ik dacht. En de Duitse bondskanselier Angela Merkel gaat mijn richting uit.
Deel deze pagina: