By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

'Dialoog nodig tussen beleggers en politici'

11-04-2014 | Visie Financiële markten kunnen overdreven reageren op positief of negatief nieuws en zo een ontwrichtend effect hebben op een land. Dit ervoer George Papandreou toen hij premier van Griekenland was. 'We moeten markten en politici samenbrengen,' zegt hij in een interview.

Op 10 april 2014 vond de eerste veiling plaats van Griekse staatsobligaties in vier jaar - op deze dag was Papandreou de hoofdspreker op het Robeco World Investment Forum. Deze Griekse politicus, geboren in de VS, was premier van 2009 tot 2011. In die jaren zat Griekenland in een zware financiële crisis; een reddingsprogramma was nodig om te voorkomen dat het land onder zijn schulden bezweek. We interviewden Papandreou op de conferentie.

Gefeliciteerd met de terugkeer van uw land naar de kapitaalmarkt. Wat betekent deze eerste veiling in vier jaar voor u?
Het is een zeer symbolische stap en het laat zien dat de markt weer in ons gelooft. We hebben offers gebracht - meer dan nodig zelfs. Maar na vier jaar van zeer zware en pijnlijke hervormingen voor de Grieken, hebben de markten positief gereageerd. Dat geeft aan dat er groei wordt verwacht. Het is een zeer belangrijke stap voor de Grieken en de markten.

'Toen ik premier werd, wist ik niet dat ik een stoomcursus obligatiemarkten zou krijgen'

De markten zijn nu gunstig voor Griekenland, maar tijdens de staatsschuldencrisis was dat heel anders. Hoe kijkt u aan tegen de rol van de financiële markten?
De financiële markten zijn nuttig, maar hebben vaak de neiging om overdreven te reageren op positief of negatief nieuws, wat kan leiden tot bubbels of paniek- en kuddereacties. Ik heb dit allemaal meegemaakt.

We moeten een balans vinden. Er is een wisselwerking tussen politiek en de markten. We moeten de juiste balans vinden tussen het marktsentiment – dat ons soms kan behoeden voor fouten – en de wereldwijde politiek, die lokale overheden een raamwerk en bescherming moet bieden om zich op een normale, menselijke wijze gedragen.

Welke lessen heeft u geleerd als premier tijdens de crisis in Griekenland en de eurozone?
Toen ik premier werd, wist ik niet dat ik een stoomcursus obligatiemarkten zou krijgen. Ik heb geleerd dat politiek is losgekoppeld van de markten. Toen ik mijn populariteit bij het Griekse volk verloor, kreeg ik een staande ovatie van de bankiers. Dit komt doordat crises tegenwoordig niet meer alleen lokaal of nationaal zijn - ze zijn wereldwijd. Politici zijn erg gericht op hun lokale regio, maar problemen moeten wereldwijd worden aangepakt.

Waren de Griekse problemen te groot om op landelijk niveau op te lossen? 
Griekenland heeft zich hervormd, maar Europa schoot niet te hulp toen de markten meer zekerheid nodig hadden. Europa had euro-obligaties kunnen uitgeven of garant kunnen staan. Of het had simpelweg een verklaring kunnen afleggen, zoals Mario Draghi (president van de Europese Centrale Bank) later in 2012 deed toen hij aangaf alles te doen wat nodig was om een faillissement te voorkomen.

Ik vroeg de Duitse bondskanselier destijds om zo’n verklaring, zoiets als: “Maakt u zich geen zorgen over Griekse obligaties. Ze zijn op de goede weg. We houden ze in de gaten en u kunt toegang houden tot de markt.” Maar sommigen zeiden: Laten we de markten als drukmiddel gebruiken; dat zet de Grieken aan tot snellere actie. De druk werd zo groot dat het land politiek instabiel raakte. En daarom zit ik nu hier, en niet in het kantoor van de premier.
 
Waardoor heeft Griekenland uiteindelijk weer toegang gekregen tot de kapitaalmarkten?
Dit komt door een combinatie van zeer pijnlijke bezuinigingsmaatregelen voor de Grieken en de belofte van Draghi om "alles te doen wat nodig is" om de eurozone bijeen te houden.

'Toen ik mijn populariteit bij het Griekse volk verloor, kreeg ik een staande ovatie van de bankiers'

Wat vindt u van deze belangrijke rol die de Europese Centrale Bank (ECB) speelt?
Tijdens de crisis zagen we dat de centrale banken de baas zijn, vanwege de macht en angst van de markten. De ECB heeft de crisis beëindigd, maar daarom wil ik nog niet geloven dat de centrale banken nu de baas zouden moeten zijn. Ze spelen een belangrijke rol en hebben uitkomst geboden, maar ik vind dat we politiek en de markten weer samen moeten brengen.

Vindt u dat er meer regelgeving moet komen voor financiële markten?
Ik weet dat het woord 'regelgeving' taboe is. Ik geloof niet dat markten slecht zijn. Ze kunnen slecht en goed zijn. Dit geldt ook voor overheden – ik heb in een dictatuur geleefd. Tijdens de schuldencrisis hadden bepaalde partijen in Griekenland meer kapitaal dan onze totale landelijke begroting. Macht en welvaart zijn sterk geconcentreerd en dat kan de democratie ondermijnen.

Daarom hebben we goed bestuur nodig, zowel voor de markten als voor de overheden. Dit kan betekenen dat we onze huidige regelgeving moeten heroverwegen. Kapitaal kan vluchten, bijvoorbeeld naar lagerelonenlanden of belastingparadijzen. We kunnen belastingparadijzen niet op nationaal niveau aanpakken. Er moeten wereldwijde afspraken worden gemaakt om belastingparadijzen te bestrijden. Gelijke spelregels voor iedereen kunnen onze landen duurzamer maken. Er zullen zeker nieuwe crises komen in de toekomst, maar we moeten ervoor zorgen dat ze niet rampzalig worden.

‘Centrale banken zijn nu de baas’

In mei worden er verkiezingen gehouden voor het Europese Parlement. Wat verwacht u hiervan?
Het zal een wake-up call worden. Europa staat voor de uitdaging om eenheid te creëren, om verder te kijken dan de stereotypen, zoals het beeld dat Grieken niet werken. Feit is dat veel burgers Europa niet zien als een effectief platform voor het oplossen van wereldwijde problemen, zoals financiële crises, migratie of klimaatverandering. In hun ogen accepteert Europa de negatieve tekenen van de wereldeconomie, en moedigt het ze zelfs passief aan. Dit kan leiden tot nationalisme, protectionisme, xenofobie en andere centrifugale krachten die de Europese Unie langzaam kunnen verscheuren. De verkiezingsuitslag zal ons waarschuwen dat we grote problemen alleen kunnen aanpakken door samen te werken.
Deel deze pagina: