By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Vijf lessen uit het reddingsplan voor Cyprus

27-03-2013 | Visie | Ronald Doeswijk Is het reddingsplan voor Cyprus een 'blauwdruk' voor toekomstige reddingen of is het een 'speciaal geval'? Chief Strategist Ronald Doeswijk over wat we kunnen leren van de afgelopen tien dagen.


In het kort
  • Uiteindelijke oplossing was de minst slechte van de mogelijke deals
  • Twijfels over de depositogarantie van EUR 100.000 blijven bestaan
  • Het besmettingsgevaar op korte termijn is klein: bankruns in Spanje en Italië onwaarschijnlijk
  • Obligatiehouders lopen meer risico
  • Focus komt weer te liggen op politieke instabiliteit in Italië

Er kunnen vijf belangrijke lessen worden getrokken uit de lastminutedeal tussen Cyprus en de internationale kredietverstrekkers over het reddingsplan van EUR 10 miljard, zegt Ronald Doeswijk.

1. Deal was de beste van een aantal slechte oplossingen
Ten eerste is de deal volgens hem verre van ideaal, maar wel de beste van een reeks mogelijke oplossingen. “Voor de zaken die in de afgelopen week speelden waren alleen slechte oplossingen – net als in de hele schuldencrisis trouwens”, merkt hij op.

Deze 'minst slechte' deal is zonder het eerdere plan om spaarders met minder dan EUR 100.000 ook mee te laten betalen. Dit onacceptabele plan was al afgewezen door het Cypriotische parlement.

In plaats daarvan komt de last van het reddingsplan nu te liggen bij spaarders met een vermogen van meer dan EUR 100.000 bij de twee grootste banken van het land, Laiki Bank en Bank of Cyprus, en bij houders van senior bankobligaties.

Misschien was het makkelijker geweest als de trojka – de EU, de ECB en het IMF – direct de overige EUR 6 miljard had opgehoest. Dat is namelijk kleingeld als je bedenkt welke bedragen nodig zijn voor alle noodpakketten. Volgens Doeswijk is er binnen de muntunie echter steeds meer scepsis over het eindeloze aantal reddingen waar de belastingbetaler voor opdraait, maar ook over de euro zelf. “De bezuinigingen eisen hun tol, vooral in Zuid-Europa. En in Noord-Europa heerst het gevoel dat zij ervoor opdraaien”, zegt hij.

Voor toekomstige oplevingen van de schuldencrisis is er dus geen eenvoudige oplossing meer. En zulke oplevingen zijn onvermijdelijk. “Dit is niet de laatste keer dat we tussen meerdere kwaden moeten kiezen. Dat brengt elke keer het risico met zich mee, direct of indirect, op het uiteenvallen van de eurozone. En politici zijn zich ook niet altijd heel erg bewust van onbedoelde uitkomsten”, waarschuwt hij.

2. Depositogarantie van EUR 100.000 hersteld, maar er blijven twijfels
De tweede les is dat politici zich nu realiseren dat het een vergissing was de depositogarantie van EUR 100.000 voor de gehele eurozone op het spel te zetten. Het Cypriotische parlement wees afgelopen maandag het voorstel af dat spaarders met minder dan EUR 100.000 een eenmalige heffing van 6,75% moesten betalen.

In de nieuwe deal is die garantie van EUR 100.000 wel opgenomen. “Wat dat betreft is er de afgelopen tien dagen maar heel weinig veranderd”, zegt Doeswijk.

Maar toch ... de Europese beleidsmakers wilden een week geleden wel het spaargeld van kleine spaarders plunderen. En daar stapt het volk niet zomaar overheen. “De mensen beseffen nu dat de regels van de ene op de andere dag kunnen veranderen”, zegt Doeswijk.

3. Het besmettingsgevaar op korte termijn is klein: bankruns in Spanje en Italië onwaarschijnlijk
Spaanse en Italiaanse spaarders zijn nu gewaarschuwd door het geplande gegraai naar spaargeld in Cyprus, maar toch verwacht Doeswijk in die landen geen bankruns. Dat is zijn derde les. “We denken nog steeds dat het besmettingsgevaar op korte termijn klein is”, zegt hij. “De mensen zien Cyprus als een speciaal geval.”

Maar toch is hij bezorgd over een mogelijke terugkeer van de stille bankrun in Spanje. “Het is een belangrijk punt”, zegt hij. In Spanje brengen mensen de laatste tijd juist weer geld naar de bank. Maar door de gebeurtenissen in Cyprus bestaat de vrees dat de uitstroom weer op gang komt.

“We zijn benieuwd hoe TARGET2 zich de komende maanden ontwikkelt”, zegt Doeswijk. TARGET2 is het interbancaire betaalsysteem voor de realtimeverwerking van grensoverschrijdende betalingen in de EU. Hij gaat bekijken of er vanuit Spanje weer privaat geld naar de kernlanden van de eurozone vloeit.

4. Obligatiehouders blijven risico lopen
De vierde les is dat obligatiehouders nu meer risico lopen. Senior unsecured obligaties van Laiki Bank komen volledig te vervallen als onderdeel van de deal met Cyprus. Daarnaast krijgen houders van senior obligaties van Bank of Cyprus te maken met afschrijvingen. “Houders van senior bankobligaties zullen bloeden”, aldus Doeswijk. “Voor de lange termijn is dat goed.”

En waarom is dat goed? “Soms moeten risico's werkelijkheid worden om een moreel gevaar te voorkomen”, zegt hij. “Je kunt niet elke keer het geld van belastingbetalers gebruiken.”

En hij denkt dat obligatiehouders de komende tijd waarschijnlijk nog wel vaker moeten meebetalen. Denk maar aan de recente ontwikkeling van de schuldencrisis in de eurozone. Toen SNS Reaal – de vierde bank van Nederland – in februari werd genationaliseerd, werden houders van achtergestelde obligaties daar de dupe van. In Cyprus was het de beurt aan houders van senior bankobligaties.

Jeroen Dijsselbloem, de voorzitter van de Eurogroep, zorgde met enkele ondoordachte uitspraken voor wat extra steun, hoewel hij later weer terugkrabbelde. Hij zei dat het risico voor de kosten van reddingsplannen voor banken verschuift van de belastingbetaler naar de particuliere belegger.

SNS Reaal, Laiki en BoC zijn echter allemaal kleine, niet-systemische banken. Het is dus maar de vraag wat er met obligatiehouders gaat gebeuren als een grote Italiaanse of Spaanse bank omvalt. “Je kunt je haast niet voorstellen dat houders van senior obligaties in dat geval net zo hard worden geraakt”, stelt Doeswijk.

5. Focus komt weer te liggen op politieke instabiliteit in Italië
De vijfde les gaat over de volgende stappen in de crisis als geheel. Terwijl Cyprus went aan de nieuwe situatie, met het uiteengevallen business model, een fors krimpende economie en een hogere schuld/BBP-verhouding, zal de aandacht hiervoor afnemen.

De problemen van Cyprus zijn met deze deal niet opgelost. “Maar als Cyprus doet wat de trojka vraagt, zal het land een nieuw steunpakket ontvangen als dat nodig is”, zegt hij. “Een vertrek uit de eurozone is te gevaarlijk.”

Waar gaat de aandacht dan heen? Doeswijk denkt naar Italië. “De politieke instabiliteit in Italië kan voor onrust op de financiële markten zorgen”, zegt hij. Er is immers geen stabiele regering. De kans bestaat zelfs dat er binnen enkele maanden nieuwe verkiezingen volgen. “De vraag is of de nieuwe beleidsmakers genoeg willen hervormen om Duitsland tevreden te stellen”, zegt hij.

En dat is waarschijnlijk niet de enige negatieve factor die de aandacht wegtrekt van Cyprus. De belabberde staat van de economie in de eurozone zal dat ook doen. “We moeten bekijken hoe de economie zich de komende maanden ontwikkelt. De cijfers uit Frankrijk waren bijzonder slecht”, merkt hij op.

Ondanks de uitbarstingen van de crisis is het meest waarschijnlijke scenario toch dat de politici de economische hervormingen geleidelijk doordrukken, met de OMT (Outright Monetary Transactions) van de ECB en mildere bezuinigingen als vangnet. “In dat geval vermijden we mogelijk een test van de voorwaardelijkheid van de OMT, die volgens ons echt aan voorwaarden is verbonden”, zegt Doeswijk.
Deel deze pagina:


Auteur

Ronald Doeswijk
Chief Strategist