By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Vier indicatoren om het effect van Abenomics te meten

17-04-2013 | Visie | Léon Cornelissen

De kans is groot dat Abenomics een einde aan de Japanse deflatie maakt, zegt Chief Economist bij Robeco Léon Cornelissen. Maar hoe kunnen we het effect ervan meten?

Zal Abenomics werken? Abenomics is de bijnaam van het pakket radicale maatregelen dat is opgesteld door premier Shinzo Abe om een einde te maken aan de al vijftien jaar durende deflatie. Zijn recept bestaat uit inflatiedoelstellingen, negatieve rentes, kwantitatieve verruiming, het opkopen van obligaties en het verzwakken van de yen.

De Bank of Japan heeft nu een enorm monetair stimuleringsprogramma aangekondigd ter grootte van 1% van het BBP per maand. (Klik hier voor Léon Cornelissens artikel over de actie van de BoJ in de Monthly Outlook van april, “Het verbluffende monetaire experiment van Japan”.)

Abe en Haruhiko Kuroda – de onlangs aangestelde voorzitter van de BoJ – proberen de investeringen en de consumptie te stimuleren door de prijzen op te drijven en geld beschikbaar te maken voor bedrijven en huishoudens. Via de verlaging van de obligatierente voor alle looptijden en de vergroting van de monetaire basis, willen ze de huidige deflatie voor 2015 ombuigen in een inflatie van 2%.

Maar zal dit radicale en risicovolle plan uiteindelijk slagen? “Waarschijnlijk wel”, aldus Léon Cornelissen. “Vanuit psychologisch oogpunt is Abenomics een effectief middel om de deflatie te doorbreken. Japan is een vrijwel irrelevant, moedeloos land geworden. Dan is dit een gezonde manier om iedereen wakker te schudden”

Daarnaast zal de zwakkere yen – die 7% is gedaald sinds de laatste aankondiging van de BoJ – hogere energieprijzen genereren, want Japan is afhankelijkheid van de import. “Een beetje inflatie zal de boel opschudden”, zegt hij.

 “Abenomics. Rigoureus maar effectief”

Hij waarschuwt echter wel dat alleen inflatie niet genoeg is. “Een gezonde langetermijngroei realiseer je niet met alleen inflatie”, zegt hij. Japan heeft te kampen met een lage structurele groei als gevolg van uiterst ongunstige demografische factoren. Uiteindelijk hangt het effect van Abenomics af van structurele hervormingen die de problemen daadwerkelijk aanpakken. De stimuleringsmaatregelen die nu zijn ingevoerd zijn slechts voor de korte termijn.

Maar de eerste stap is gezet! “Het is een goede zet, zolang ze het niet overdrijven”, vertelt Cornelissen. Hoe weten we nu of het plan goed uitpakt? Of juist helemaal misgaat? Cornelissen noemt vier belangrijke indicatoren.

 1. USD/yen-wisselkoers
De eerste indicator is de wisselkoers tussen de Amerikaanse dollar en de Japanse yen. Sinds half november is de Japanse munt bijna 20% in waarde gedaald, waardoor de Amerikaanse munt al bijna 100 yen waard is.

Hoeveel moet de yen dan precies in waarde dalen om in twee jaar tot een inflatieniveau van 2% te komen? Volgens schattingen gaat het om een niveau van 120 yen ten opzichte van de dollar.

Abenomics in cijfers

3-kaders-17-april-2013-NL.jpg

Volgens Cornelissen is het interessant om te zien hoe de overige G7-landen reageren op een verdere waardevermindering van de yen.

“De rest van de wereld kan Japan weinig beperkingen opleggen. Maar zij hebben er wel belang bij dat het psychologische klimaat van Japan verandert”, zegt hij. “Ze zijn bereid een zwakkere yen te accepteren, maar slechts tot op zekere hoogte.” Misschien dat de G20-vergadering in Washington op 18 en 19 april nog wat oplevert.

2. De verkiezingen voor het Hogerhuis komende zomer
De tweede belangrijke indicator van Cornelissen is de verkiezing voor het Japanse Hogerhuis, die naar verwachting in juli wordt gehouden. De Liberaal Democraten van Abe hebben al een meerderheid in het Lagerhuis, met 294 van de 480 zetels sinds de verkiezingen van december.

En hoewel drie maanden in de politiek een lange periode is, lijkt het erop dat Abe dit succes in het Hogerhuis zal herhalen. Hij wordt gesteund door maar liefst 70% van de bevolking. Dat is een ongekend hoog percentage voor iemand die meer dan drie maanden aan de macht is.

Waarom is dit belangrijk? Omdat hij dan zonder beperkingen door kan gaan met zijn radicale experiment. “Als hij straks ook een meerderheid heeft in het Hogerhuis, zal de BoJ naar zijn pijpen dansen”, zegt Cornelissen.

Als Abe verliest – wat volgens Cornelissen onwaarschijnlijk is – voelen de beleidsmakers van de BoJ aan dat de politieke wind verandert en zullen ze het agressieve beleid afzwakken. “Geen enkele centrale bank opereert in een politiek vacuüm”, merkt hij op.

3. De 10-jaarsrente op Japanse obligaties
De derde indicator is de rente op Japanse obligaties. “De kans bestaat dat de lange rente stijgt”, merkt Cornelissen op.

De centrale bank maakt Japanse staatsobligaties zo laagrentend en onaantrekkelijk dat beleggers zich moeten richten op andere, risicovollere beleggingen. Hiermee probeert de BoJ de rente laag te houden en voorlopig lijkt dat te lukken.

Maar wat gebeurt er als de economie aantrekt en de inflatieverwachtingen oplopen? “Als de inflatieverwachtingen toenemen, is het logisch om Japanse staatsobligaties van de hand te doen”, zegt Cornelissen. De vrees bestaat dat de BoJ zo'n uitverkoop niet kan beheersen en er ook in Japan een schuldencrisis ontstaat.

Ondertussen kunnen de zoektocht naar rendement en de verzwakkende yen Japanse beleggers verleiden naar het buitenland te gaan. De 10-jaars rente in de VS en Duitsland staat namelijk op respectievelijk 1,79% en 1,30% ten opzichte van 0,6% in Japan. Dit kan leiden tot een kapitaalvlucht. “Als Japanse beleggers overschakelen van de yen naar buitenlandse beleggingen, krijgen banken wellicht te maken met financieringsproblemen”, aldus Cornelissen.

4. Tankan
De Tankan, het Japanse kwartaalrapport over het sentiment van grote producenten, is de vierde indicator om in de gaten te houden. Het vertrouwen van consumenten en producenten keert enigszins terug. De Japanse aandelenmarkt is sinds november meer dan 40% gestegen, toen bekend werd dat Abe de nieuwe regering zou vormen. Deze psychologische drijfveren moeten nu alleen nog doordringen tot de reële economie.

Op dit moment is het plaatje niet heel bemoedigend. “Het herstel van de Tankan was tot nu toe teleurstellend”, zegt Cornelissen. Het cijfer voor de periode van januari tot maart kwam uit op een tegenvallende -8. Dat betekent dat Abenomics nog geen effect heeft op de reële economie.

Deel deze pagina: