By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Vijf redenen waarom september een cruciale maand is voor de euro

04-09-2012 | Visie | Léon Cornelissen

De eurocrisis bevond zich tijdens de zomer in de luwte, maar dat kan sterk veranderen door een handjevol gebeurtenissen in september.

1. De terugkeer van de trojka naar Athene (vanaf circa 5 september)
Begin september keren de vertegenwoordigers van het IMF, de EU en de ECB terug naar Athene om te beoordelen hoe het ervoor staat met de Griekse groeivooruitzichten op de lange termijn en hoe het schuldreductieplan vordert. Het oordeel van de trojka is van groot belang. Dit zal namelijk niet alleen bepalen of Griekenland een nieuwe tranche noodhulp van 31,2 miljard euro ontvangt, maar zal ook invloed hebben op de beslissing of Griekenland lid mag blijven van de eurozone.

"De trojka zal de hele maand september en waarschijnlijk de eerste week van oktober nodig hebben," zegt Robeco's Chief Economist Léon Cornelissen. Nadat deze analyse is afgerond, staan de volgende belangrijke gebeurtenissen gepland: de ontmoeting van de ministers van financiën van de eurozone op 8 oktober en de allesbepalende eurotop van 18 en 19 oktober, waar naar verwachting over de toekomst van Griekenland zal worden besloten.

Het gevaar is dan misschien niet dichtbij, maar is wel zeer reëel. Het is namelijk moeilijk voor te stellen dat de trojka positief zal oordelen. In juli liet de trojka Samaras' regering weten dat 210 van de 300 bezuinigingsmaatregelen op dat moment niet werden gehaald.

50% kans dat Griekenland in oktober de euro zal verlaten
Volgens Cornelissen is de EU een meester in het tijdrekken. "De kans is aanwezig dat ze met nieuwe halve maatregelen komen om de Griekse regering te laten doormodderen in deze uitzichtloze situatie," merkt hij op. Al met al schat Cornelissen de kans dat Griekenland in oktober uit de eurozone wordt gezet, op 50 procent.

Wat zijn de gevolgen van een vertrek van Griekenland? "Bij een Grexit maken we ons vooral zorgen om een sterk versnelde kapitaalvlucht uit de Zuid-Europese landen naar de kernlanden," zegt hij. Binnen die context zijn de juli-cijfers over de kapitaalvlucht uit Spanje weinig hoopvol. De afgelopen maand zijn de spaartegoeden bij Spaanse banken afgenomen met EUR 74 miljard. Het afgelopen jaar daalden ze met bijna 11 procent.

Cornelissen zegt dat een "toegenomen kapitaalvlucht de speelruimte zal beperken van politieke leiders als Merkel". Zij zal de door haar gewenste geleidelijke veranderingen niet meer kunnen uitvoeren. Verder uitstel is dan immers niet meer mogelijk.

Cornelissens ‘trouble rating’: 7/10
 
2. De bijeenkomst van de raad van gouverneurs van de ECB op 6 september
De Griekse situatie zou de eurozone zwaar kunnen treffen. Toch vindt Cornelissen de persconferentie van ECB-president Mario Draghi na afloop van de bijeenkomst van de ECB op 6 september, de belangrijkste gebeurtenis van de maand.

Nadat Draghi afgelopen maand beloofde binnen zijn mandaat alles te doen wat nodig is om de euro te behouden, verwachten we dat hij een nieuw opkoopprogramma voor obligaties zal aankondigen om de kosten van lenen voor Spanje en Italië te verlagen.

Jens Weidmann, president van de Bundesbank en bestuurslid van de ECB, verzet zich echter hardnekkig tegen deze uitbreiding van de rol van de ECB. Eind augustus herhaalde hij zijn standpunt in een interview in Der Spiegel en waarschuwde dat financiering door de centrale bank “verslavend kan zijn als een drug".

Draghi heeft de politieke steun om te kunnen winnen
Cornelissen gelooft dat Draghi de strijd zal winnen. Weidmann lijkt te zijn geïsoleerd. Draghi heeft de steun van Jörg Asmussen, het Duitse lid van de raad van bestuur van de ECB, en van de Duitse bondskanselier Angela Merkel
.
"Het lijkt erop dat de ECB de politieke steun heeft om zich te mengen in de perifere obligatiemarkten," aldus Cornelissen. "Draghi is de baas en Weidmann staat buitenspel."

Beperkt opkoopprogramma voor obligaties zou de markten teleurstellen
Maar dit is lang niet zeker. Cornelissen waarschuwt dat de markten teleurgesteld zullen zijn als Weidmann erin slaagt om beperkingen op te leggen aan het kopen van perifeer schuldpapier. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat de ECB de omvang van de interventie beperkt of alleen kortlopend schuldpapier zal opkopen. Het kopen van obligaties met een langere looptijd wordt dan overgelaten aan de Europese Financiële Stabiliteitsfaciliteit en het Europese Stabiliteitsmechanisme (ESFS/ESM).

Als de slagkracht van de ECB op deze manier wordt beperkt, is dit volgens Cornelissen "rampzalig voor de geloofwaardigheid ervan. Daarnaast zou het laten zien dat de ECB bereid is veel geld op het spel te zetten," zegt hij.

Verder waarschuwt Cornelissen dat Draghi wellicht niet zoveel toezeggingen doet als de markten zouden willen, omdat Spanje (net als Italië) geen officieel hulpverzoek heeft ingediend. "De opstelling van de Spaanse regering helpt Draghi niet," zegt hij. Volgens Cornelissen is het slechts een kwestie van maanden, "waarschijnlijk oktober" zegt hij, voordat Spanje de EFSF om hulp zal vragen.

Cornelissen ‘trouble rating’: 3/10
 
3. De uitspraak van het Duitse Constitutionele Hof over de ESM
De hoogste Duitse rechtbank beraadt zich over de legitimiteit van de ESM, het nieuwe permanente noodfonds van de eurozone. Tegenstanders vinden dat het ESM het ‘no-bailout’-element van het Verdrag van Maastricht schendt.

"Ze zullen concluderen dat de ESM constitutioneel is," zegt Cornelissen. Volgens hem bestaan er "enorme veiligheidsmaatregelen" om de Duitse angst om met enorme verliezen achter te blijven te verkleinen. "Het is een ondergeschikt punt," zegt hij.

Cornelissens ‘trouble rating’: 3/10
 
4. De Nederlandse verkiezingen (12 september)
Nederland gaat op 12 september naar de stembus, vier maanden na de val van het kabinet. De belangrijkste zorg is dat een linkse coalitie het belang van bezuinigingen niet voldoende inziet en daarmee de consensus in de kernlanden doorbreekt.

Volgens Cornelissen is de kans dat dit gebeurt klein. "De linkse partijen zullen er niet in slagen om een regering te vormen die geen bezuinigingen wil doorvoeren. Zo simpel is het," zegt hij. Langdurige coalitieonderhandelingen lijken inderdaad onvermijdelijk. "Het kan maanden duren. Voor de Kerst hebben we geen regering," voorspelt hij. Kortom, er zal een impasse optreden.

"Als het erop aankomt zal het politieke midden in Nederland de beslissingen op Europees niveau steunen," zegt hij. "Een demissionair kabinet zal Duitsland volgen."

Cornelissens ‘trouble rating’: 2/10
 
5. Een mogelijke verlaging van de kredietwaardigheid van Spanje door Moody’s (half/eind september?)
Het laatste dat in september in de gaten moet worden gehouden is een mogelijke verlaging van de kredietwaardigheid van Spanje tot 'junk status'. Op 13 juni verlaagde Moody's het kredietoordeel van Spanje al tot Baa3, het laagste niveau investment grade. De kredietbeoordelaar waarschuwde toen dat hij binnen drie maanden opnieuw zou beoordelen of er een verdere afwaardering moest plaatsvinden. Moody's zegt nu dat het onderzoeken van Spanjes kredietwaardigheid zal doorgaan in september.

Zo’n downgrade wordt verwacht, en is daarom al door de markt ingeprijsd. Voor de eurozone zal dit de situatie echter nauwelijks verbeteren. "Ik verwacht een verdere verslechtering van sentiment en meer kapitaaluitstroom. Spanje is een grote economie en speelt daarom een cruciale rol in de hele crisis.", zegt Cornelissen.

Cornelissens ‘trouble rating’: 5/10
 

Belangrijkste data 

ca. 5 september: de trojka keert terug naar Athene 

6 september: bijeenkomst van de raad van gouverneurs van de ECB 

12 september: uitspraak van het Duitse Constitutionele Hof over de ESM 

12 september: Nederlandse verkiezingen 

Half/eind september: nieuw oordeel van Moody's over Spanje


Deel deze pagina: