By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

QE4: Kerstcadeau Bernanke, met of zonder kater?

19-12-2012 | Visie | Peter van der Welle

De nieuwste verrassing van de Fed is gunstig voor de groei en voor risicovolle beleggingen. Maar Peter van der Welle maakt zich wel zorgen over de grotere inflatieruimte en de toegenomen kwetsbaarheid van de markt voor onverwachte gebeurtenissen in de reële economie.

Er is al een hele reeks buitengewone maatregelen van kracht en toch wist Ben Bernanke de markten opnieuw te verrassen. Op de FOMC-vergadering van 11 en 12 december onthulde hij namelijk een nieuwe ronde van kwantitatieve verruiming (QE4) door de Amerikaanse centrale bank. De schok zat hem vooral in de aankondiging van expliciete criteria voor het monetaire beleid. Dat was nieuw.

De belangrijkste mededeling was, dat de Fed de rente tussen nul en 0,25% handhaaft "zolang de werkloosheid boven de 6,5% blijft en de inflatievoorspelling voor een à twee jaar niet boven de 2,5% uitkomt".

Dit schept veel duidelijkheid. De centrale bank stopt pas met ingrijpen als niet meer aan deze criteria wordt voldaan. Voorheen sprak de Fed in veel algemenere termen, zoals "nog enige tijd laag", en niet zozeer in targets voor reële economische variabelen.

Meer gereedschap in de kist
Dit heeft belangrijke gevolgen. Ten eerste moet de werkloosheid – nu op 7,9% - dalen tot een niveau onder de 6,5% voordat de rente wordt verhoogd. Ten tweede is Bernanke dus bereid een hogere inflatie te accepteren. Het plafond van 2,5% dat hij noemt, ligt 50 basispunten boven de officiële inflatiedoelstelling van 2%. Deze extra inflatieruimte is een nieuw onderdeel in de financiële gereedschapskist van de Fed.

“Het opkoopprogramma van de Fed maakt de markt gevoeliger voor verrassingen in de reële economie”


Een hogere inflatie holt de reële waarde van de uitstaande schulden van de particuliere sector uit. Dit versterkt het proces van schuldafbouw in de Amerikaanse economie. De bereidheid van Bernanke om een inflatie te accepteren die hoger ligt dan de officiële doelstelling van de Fed, is een duidelijk signaal. Het betekent dat een grotere volatiliteit van de inflatie een prijs is die hij wil betalen voor economische groei op de korte termijn.

Niet dat de Fed de gevaren van een volatielere inflatie niet inziet. Men zegt nu alleen voor de beleidsvorming gebruik te gaan maken van extra informatie, onder andere "verschillende arbeidsmarktcriteria, indicatoren voor inflatoire druk, inflatieverwachtingen, en resultaten van financiële ontwikkelingen".

Ongelimiteerde QE loopt gewoon door
De andere onderdelen van het nieuwe pakket waren nauwelijks een verrassing. De Fed kondigde het einde van Operation Twist aan. Dit was het programma waarin de Fed langlopende staatsleningen kocht en tegelijkertijd voor hetzelfde bedrag kortlopende staatsleningen verkocht om de lange rente omlaag te brengen.

De centrale bank blijft echter obligaties opkopen om miljarden dollars in de economie te pompen. Eigenlijk wordt Operation Twist gewoon vervangen door de maandelijkse aankoop van langlopende staatsleningen voor een bedrag van USD 45 miljard. Opgeteld bij de USD 40 miljard aan mortgage backed securities die de Fed nog steeds iedere maand opkoopt, komt het totaal op USD 85 miljard per maand. Hier is geen einddatum aan gekoppeld.

Nieuwe aanpak biedt voordelen ...
Hoe moeten we dit alles uitleggen? Om te beginnen heeft Bernanke zijn beleidsinstrumentarium drastisch herschikt. Zo kan hij voldoen aan de dubbele taak van de Fed om de werkgelegenheid zo hoog mogelijk te houden en de prijzen stabiel.

Op de tweede plaats maakt Bernanke zich grote zorgen om de gevolgen van de fiscal cliff en de nog steeds gematigde economische groei in de VS. Dit benadrukt nogmaals hoezeer de Fed hecht aan een lage rente. Bovendien blijft men vastbesloten de economische groei te stimuleren.

Ten slotte voorkomen de duidelijke criteria dat beleggers een voorschot nemen op de mogelijke reactie van de Fed op economische ontwikkelingen die gekoppeld zijn aan een datum. Deze transparantie kan de geloofwaardigheid van de Fed aanzienlijk vergroten.

... maar er zijn ook risico´s
De nieuwe lijn brengt ook gevaren met zich mee. Zo kan het tolerantere inflatiebeleid ertoe leiden dat de inflatieverwachtingen onzekerder worden. Dat kan negatief uitwerken op de doeltreffendheid van het aankoopprogramma voor staatsleningen en de Fed dwingen dit programma te vertragen of zelfs geheel stil te zetten om binnen het eigen beleid te blijven. Daarnaast is niet duidelijk wat de Fed doet als de inflatie tijdelijk piekt boven 2,5%. Bijvoorbeeld na een schok in de olieprijs als gevolg van geopolitieke spanningen. Aangezien diverse olieproducerende gebieden te maken hebben met dit soort spanningen, is de kans op een dergelijk scenario niet denkbeeldig. Wij verwachten dat de Fed in een dergelijk geval het beleid ongewijzigd laat omdat het om buitengewone omstandigheden gaat.

Een kater of niet?
Het gewijzigde beleid maakt nog duidelijker hoezeer de Fed hecht aan een lagerenteomgeving en vastbesloten is de economische groei te stimuleren. Daarom verwachten we dat de rente op Amerikaanse staatsleningen laag blijft, dicht bij het huidige niveau.

Eigenlijk kunnen we het nieuwe beleid van de Fed beschouwen als een kerstcadeau van Ben Bernanke aan de markt. Maar het is net zoals die goede fles wijn: er kan een lelijk staartje aan zitten, namelijk de kater die financiële beteugeling heet.

Zeker, het beleid kent absoluut zijn plusplunten. Het zal de groeiverwachtingen stimuleren en het is goed voor risicovolle beleggingen. Maar de kater is wel dubbel. Niet alleen de kans op hogere inflatie, maar ook het groeiende aandeel van de Fed in uitstaande staatsleningen. Want zo ontstaan verstoringen in het prijsvormingsproces. Wij denken dat dit de markt gevoeliger maakt voor verrassingen in de reële economie.

Peter van der Welle is Strategist in het Robeco Financial Markets Research-team.
Deel deze pagina: