By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Opkoopprogramma ECB geeft de eurozone meer lucht

06-09-2012 | Visie | Léon Cornelissen Mario Draghi's opkoopprogramma voor obligaties heeft de brand in de eurocrisis voorlopig geblust. Léon Cornelissen vindt dit een positieve ontwikkeling, maar blijft bezorgd over de middellange termijn.

In het kort:

  • Nieuw OMT-programma geeft eurozone meer lucht
  • Onbeperkt opkopen van kortlopende perifere obligaties gepland
  • Strikte voorwaarden zullen van kracht zijn
  • ECB laat rentetarieven ongewijzigd en verlaagt groeiverwachtingen voor 2012 en 2013

Het nieuwe opkoopprogramma voor obligaties van de ECB, Outright Monetary Transactions (OMT) genaamd, heeft meer tijd gekocht voor de eurozone, zegt Léon Cornelissen, Chief Economist bij Robeco.

Volgens hem zou het ongelimiteerd opkopen van perifeer schuldpapier door de centrale bank de eurocrisis de komende zes maanden tot rust moeten brengen, zelfs als Griekenland uit de eurozone mocht vertrekken.

"Een acute liquiditeitscrisis is afgewend," legt hij uit. "De liquiditeit is geen probleem meer, maar de solvabiliteitsproblemen van Spanje en Italië blijven. Deze kortetermijn-impuls zal niet voldoende zijn om Spanje blijvend overeind te houden.

Draghi heeft woord gehouden
Kort gezegd heeft Draghi woord gehouden. Er stond veel op het spel. Met zijn toezegging om 'alles te doen wat nodig is', had hij zijn geloofwaardigheid op het spel gezet.

Vooruitkijkend naar de ECB-vergadering zei Cornelissen dat voorzichtige maatregelen, zoals een beperking van de omvang van de interventie, "rampzalig zouden zijn voor de geloofwaardigheid [van de ECB]. Zij zou moeten laten zien dat ze bereid is veel geld op het spel te zetten," zei hij. (Klik hier om Leon's verwachtingen voorafgaand aan de vergadering te lezen in “Vijf redenen waarom september een cruciale maand is voor de euro”.)

“Door de strikte voorwaarden is Spanje nu aan zet”

Draghi heeft inderdaad veel geld op het spel gezet. De omvang van het OMT-programma is onbeperkt. Hierdoor is het volgens Draghi "voldoende om onze doelstellingen te behalen". Hij wil dat het programma wordt ontvangen als "een effectief vangnet voor noodlijdende landen binnen het eurogebied".


Focus op kortlopend schuldpapier
Wat verder opvalt in het programma is dat de ECB zich richt op obligaties met een looptijd van 1 tot 3 jaar. Door zich te beperken tot het opkopen van kortlopende obligaties, kon Draghi zijn plannen presenteren als ‘klassiek’ monetair beleid dat in overeenstemming is met het belangrijkste doel van de ECB. Het OMT-programma werd dan ook omschreven als "een aantal technische maatregelen" binnen de secundaire obligatiemarkten, die ervoor moeten zorgen dat het monetaire beleid van de ECB goed wordt uitgevoerd. Hiermee wilde Draghi de weerstand van de Bundesbank beperken. De ECB-president stond voor de uitdaging om de euro te verdedigen en tegelijkertijd binnen het mandaat van de ECB te blijven. Hij lijkt hierin te zijn geslaagd.

Maar de omvang is niet het enige dat telt. Er worden ook strikte en effectieve voorwaarden gehanteerd. Voordat het opkopen van obligaties kan beginnen, moeten landen een formeel hulpverzoek indienen. Daarnaast moeten ze een streng economisch hervormingsprogramma volgen. Bovendien zal het opkoopprogramma door de ECB worden stopgezet als een land niet langer voldoet aan de voorwaarden van het reddingsplan.

Dit heeft gevolgen voor Spanje, dat tot nu toe geen formeel hulpverzoek wilde indienen. “Door de strikte voorwaarden is Spanje nu aan zet," zegt Cornelissen. "Er moet nu eerst voor worden gezorgd dat het formeel hulp vraagt aan de eurozone."

Een andere voorwaarde van het OMT-programma is dat de ECB dezelfde behandeling geniet als andere obligatiekopers, en dus niet de status van preferente schuldeiser heeft. Tegelijkertijd worden de aankopen van de ECB volledig gesteriliseerd. Dat wil zeggen dat de ECB geen extra geld zal drukken voor zijn obligatieaankopen. In plaats daarvan haalt het voor een gelijk bedrag geld uit de markt. Dit voorkomt een toename van de geldhoeveelheid, die leidt tot een toename van de inflatie. (Voor volledige details over het OMT-programma, klik hier voor het Engelstalige persbericht van de ECB: “Technical features of Outright Monetary Transactions”. http://www.ecb.europa.eu/press/pr/date/2012/html/pr120906_1.en.html)

Geen verrassingen
Cornelissen merkt op, dat het plan van de ECB geen verrassingen bevatte. Dit komt deels doordat Draghi zijn plannen de afgelopen weken op verschillende manieren had laten uitlekken, onder meer via speeches - niet in de laatste plaats door Jörg Asmussen, het Duitse lid van de board van de ECB - en reacties op wat er in het Europese parlement gezegd werd.

“Beslissing was 'bijna unaniem'”
Het is interessant dat Draghi toegaf dat niet iedereen het eens was met het nieuwe beleid: één bestuurslid was tegen. Wie dat is wilde Draghi niet zeggen, maar de kans is groot dat het Jens Weidmann van de Bundesbank was.
"Weidmann is terzijde geschoven, 'overruled'," zegt Cornelissen. In zijn vooruitblik op de vergadering gaf hij al aan dat de president van de Bundesbank had "verloren" van Draghi. De politieke steun voor de nieuwe maatregelen werd benadrukt door een positieve reactie van de Duitse bondskanselier Angela Merkel, kort na afloop van de bekendmaking.

De problemen zijn op de middellange termijn geschoven
Hoewel de brand in de eurocrisis nu geblust is, is de crisis nog lang niet voorbij. De problemen zijn op de langere baan geschoven, zegt Cornelissen. "Zullen de landen hun afspraken nakomen? De politieke wil hiervoor zal cruciaal zijn in Italië en Spanje. En zal de ECB de trekker overhalen als een land hier niet in slaagt? Een derde onopgelost probleem is een gebrek aan capaciteit bij de Europese noodfondsen ESM en EFSF. 

De ECB laat de rentetarieven ongewijzigd, maar verlaagt de groeiverwachtingen voor 2012 en 2013
De ECB liet zijn belangrijkste rente ongewijzigd op 0,75%. Volgens Mario Draghi is een renteverlaging tijdens de vergadering van 6 september overwogen, maar werd besloten werd dat dit niet het juiste moment was. Hij zei dat de laatste renteverlaging plaats had gevonden vooruitlopend op de verdere economische verzwakking.

Het was voor Cornelissen geen verrassing dat deze actie uitbleef. Volgens hem zou het onder de huidige omstandigheden geen zin hebben gehad. "De hoogte van de herfinancieringsrente is economisch gezien niet erg belangrijk. Daarnaast stond de agenda al overvol met de introductie van het OMT-programma en het presenteren van details over de toegenomen inflatie,' zegt hij.

Zo steeg de jaarlijkse Europese HICP-inflatie volgens een snelle schatting van Eurostat van 2,4% in juli naar 2,6% in augustus.

"Bovendien moet de ECB nog iets in reserve houden om een eventuele negatieve ontwikkeling op te vangen, zoals een Grexit." (Klik hier voor het volledige Engelstalige ECB-verslag)

Toch verwacht Cornelissen later dit jaar wel verdere acties. Hij voorspelt voor het vierde kwartaal een verlaging van de herfinancieringsrente met 25 basispunten. Hij denkt dat de depositorente op 0% zal blijven staan. "Voor zover ik kan inschatten, zal het qua rentemaatregelen hierbij blijven", zegt hij.

Macroverwachtingen ECB naar beneden bijgesteld
Op een dag die al in het teken stond van negatief macro-economisch nieuws - zoals de bevestiging van de daling van het BBP in de eurozone van 0,2% in het tweede kwartaal, neerwaarts bijgestelde groeivoorspellingen van de OESO en de Griekse werkloosheid die een record van 24,4% bereikte - deed de ECB een duit in het zakje door de groeivoorspellingen in de eurozone voor 2012 en 2013 naar beneden bij te stellen.

De ECB verwacht nu dat de groei in de eurozone dit jaar tussen -0,6% en -0,2% gaat uitkomen, en in 2013 tussen -0,4% en 1,4%.

Draghi zei hierover: "Wij verwachten dat de economische groei in de eurozone zwak zal blijven en dat de aanhoudende spanningen in de financiële markten en de verhoogde onzekerheid invloed zullen hebben op het vertrouwen en het sentiment. De hernieuwde intensivering van de spanningen in de financiële markt zal zijn weerslag hebben op groei en inflatie."

"Het viel te verwachten dat de groeivoorspellingen door de ECB naar beneden zouden worden bijgesteld," zegt Cornelissen. "De groeivooruitzichten voor de eurozone zijn nu eenmaal verslechterd," voegt hij toe.

Deel deze pagina: