By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Eurozone zonder kleurscheuren langs 12 september

13-09-2012 | Visie | Léon Cornelissen

Met de overwinning van pro-Europese partijen in de verkiezingen in Nederland en een besluit van het Duitse Constitutionele Hof om het ESM niet te blokkeren zijn twee mogelijke boobytraps onder de eurozone veilig ontmanteld.

De verkiezingsuitslag in Nederland en de uitspraak van het Duitse Constitutionele Hof dat het Europese Stabiliteits Mechanisme (ESM) grondwettelijk is, hebben de eurozone veilig door woensdag 12 september heen geloodst. Die datum werd al maanden beschouwd als een moment waarop de eurocrisis een nieuwe impuls kon krijgen.

“Gecombineerd met het nieuwe programma van Mario Draghi voor het opkopen van staatsobligaties betekent dit dat de maand september voor de euro – tot dusver althans – een goede maand is,” aldus Léon Cornelissen, Robeco’s Chief Economist. “Een liquiditeitscrisis is voorkomen. Het is niet eens een grote overdrijving om te stellen dat het eurogebied nu een Fed heeft. Het wachten is nu alleen nog op een Verenigde Staten van Europa...”

In de aanloop naar 12 september waren er twee grote zorgen. Ten eerste dat het Constitutionele Hof in Karlsruhe tegenstanders van het ESM in het gelijk zou stellen die beweren dat het nieuwe noodfonds van EUR 700 miljard in strijd is met de ‘no bail-out’ clausule uit het Verdrag van Maastricht.

En ten tweede dat de Tweede Kamerverkiezingen een linkse regering in het zadel zouden helpen die afstand nam van het bezuinigingsbeleid ter bestrijding van de crisis. Men vreesde dat dit de eenheid binnen de kernlanden van de eurozone zou aantasten.
 
Nederland is wakker geworden
Achteraf bleken deze zorgen voor niets. Na de verkiezingen lijkt alles erop te wijzen dat de twee middenpartijen – de liberale VVD van Mark Rutte en de sociaaldemocratische PvdA van Diederik Samsom – onderweg zijn naar een ongewone en onverwachte links-rechtse coalitie. Zij hebben immers samen een absolute meerderheid in het parlement met 80 van de 150 zetels.

"September was een goede maand voor de euro"

“Nederland is wakker geworden, mede door de relatief zwakke staat van de economie,” zegt Cornelissen. “De gevestigde orde blijft aan de macht en volgt een pragmatische, eurovriendelijke, pro-Duitse koers.”

Duitsland heeft het ESM niet geblokkeerd
In Duitsland heeft het Constitutionele Hof het groene licht gegeven aan de president om het ESM in de Duitse wetgeving op te nemen, zij het met een aantal bijzondere voorwaarden. Belangrijk hierbij is echter dat het gevaar van de blokkering van het noodfonds is verdwenen.

En zo verliep 12 september min of meer zoals Léon Cornelissen, Chief Economist bij Robeco, had voorspeld. Hij was steeds al sceptisch over de kans dat deze twee gebeurtenissen de zaak op scherp zouden zetten.

In een eerder artikel voorspelde hij al dat het ESM een hamerkwestie zou zijn – “Het is een ondergeschikt punt,” waren zijn woorden – en dat een linkse anti-bezuinigingsregering in Nederland geen kans had om aan de macht te komen. (Klik hier om Leons verwachtingen voor 12 september te lezen in “Vijf redenen waarom september een cruciale maand is voor de euro”.)
 

Voorspellingen van Cornelissen per 31 augustus 

Uitspraak Duitse Constitutionele Hof: Cornelissens 'trouble rating': 3/10 

Verkiezingen in Nederland: Cornelissens 'trouble rating': 2/10  


Gevestigde orde blijft in Nederland aan de macht 

Ook al heeft radicaal links niet de winst geboekt die op een zeker moment werd verwacht, toch is de situatie in ons land niet zonder problemen. Cornelissen merkt op dat de twee vrijwel even grote partners voor lastige coalitieonderhandelingen staan. Zij hebben wellicht het CDA nodig om een meerderheid te halen in de Eerste Kamer.

“Hoewel beide partijen in grote lijnen pro-Europees zijn, hebben ze wel zeer verschillende standpunten op sociaal en fiscaal gebied,” waarschuwt hij.

In die zin is de uitslag niet per se goed nieuws voor de Nederlandse economie en kan deze leiden tot een patstelling. “De kans bestaat dat de twee grootste partijen alle controversiële plannen voor de arbeidsmarkt, de woningmarkt en de pensioenen in de ijskast zetten,” meent hij.

Voor de eurozone als zodanig zijn de ontwikkelingen beter nieuws. “Brede, maatschappelijk gevestigde partijen zijn aan de macht." Dit betekent weinig veranderingen in de benadering van de eurocrisis.
 
Niet de rechter maar de politiek neemt toekomstige besluiten over de eurozone
Ook het Duitse akkoord op het ESM heeft zijn gevolgen. De goedkeuring van het Hof kende wel een aantal kanttekeningen. Ten eerste mag de Duitse bijdrage aan het ESM niet hoger zijn dan EUR 190 miljard. Daarboven moet toestemming worden gevraagd aan de Bundestag. Daarnaast moeten beide kamers in het Duitse parlement op de hoogte worden gehouden over de besteding van de fondsen in het ESM.

Cornelissen stelt dat de uitspraak de suprematie van het Duitse parlement benadrukt. “Het Duitse Constitutionele Hof heeft duidelijk gemaakt dat het gevecht over de euro niet door de rechter wordt beslecht. Het is nu aan de politiek om beslissingen te nemen,” zegt hij.

Hoewel de Duitse tegenstanders hun verzet tegen vergemeenschappelijking van schuld niet zullen opgeven – “in de toekomst komen er wel weer andere aanklachten en verzoeken om een uitspraak,” – meent Cornelissen dat het Duitse Constitutionele Hof op basis hiervan geen groot risico vormt voor de eurozone. Met andere woorden: case closed.
 
Eurocrisis voorlopig naar de achtergrond
Wat betekenen deze ontwikkelingen in breder perspectief voor de vooruitzichten van de eurozone? Over het algemeen is Cornelissen positief: “Natuurlijk blijven de risico’s en problemen op de langere termijn wel bestaan, maar voorlopig zijn de risico’s wel aanzienlijk afgenomen,” meent hij.

De volgende test is de manier waarop Griekenland wordt aangepakt. Het zal geen verrassing zijn dat Europese leiders proberen tijd te winnen als het gaat om het eurolidmaatschap van Griekenland. Brussel verwacht dat er op zijn vroegst begin november een besluit wordt genomen over de toekomst van Griekenland.

“Maar de twijfels rond het voortbestaan van de euro zijn behoorlijk afgenomen, in ieder geval voorlopig,” concludeert hij. “In principe is dit gunstig voor risicovolle beleggingen, maar gezien de zwakke staat van de economie ligt veel winstgroei niet voor de hand."
Deel deze pagina: