By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

Robeco uses cookies to analyze your visit to this site, to share information via social media and to personalize the site and advertisements in line with your own preferences. By clicking on agree or by continuing on this site, you agree to the above. More information and adjusting cookie settings.

AGREE

By continuing on this site you have agreed to cookies being placed and accessed by this website. More information and adjusting cookie settings.

Het blok aan ons been

19-06-2010 | Visie | Ronald Doeswijk

Ronald Doeswijk, senior strateeg van het Robeco Economics & Financial Analysis-team, bespreekt de mogelijke gevolgen van de voortdurende schuldencrisis in de eurozone voor beleggers.

De financiële markten staan nog steeds volledig in het teken van de schuldencrisis. De renteopslag op obligaties uitgegeven door perifere eurolanden zoals Griekenland, Portugal en Spanje loopt nu al bijna twee maanden dagelijks verder op.

Het hulpprogramma van de EU/IMF ter waarde van EUR 750 miljard, de aankoop van obligaties door de ECB en extra bezuinigingsmaatregelen van verschillende overheden in de regio, hebben hier niets aan kunnen veranderen. De waarde van de euro blijft ook alsmaar dalen.

De markten maken zich niet over alle schulden evenveel zorgen
We moeten er echter voor oppassen dat we alle schulden op een hoop gooien. Het nieuws dat Fitch bij het VK aandringt op extra bezuinigingen om daarmee hun oordeel ‘topcrediteur’ veilig te stellen, doet de markten niets. De tienjaarsrente daalde zelfs wat en de aandelenmarkt gleed in hetzelfde tempo als andere markten onderuit.

Iedereen weet dat het VK een onhoudbaar financieringstekort heeft van bijna 10% in 2010 en 2011. Datzelfde geldt voor de VS, en in mindere mate voor Japan. Maar Japan had vóór de crisis al een hoge staatsschuld.

De eurozone blijft de belangrijkste bron van zorg
De markten hebben nog maar weinig warme gevoelens over de eurozone. De monetaire unie is momenteel zo sterk als zijn zwakste schakel. Het ontbreken van een centrale entiteit die de schuldenproblematiek kan aanpakken brengt de onenigheid tussen de verschillende landen en het gebrek aan daadkracht pijnlijk aan het licht.

Aan de andere kant is de ECB al bezig met het opkomen van schuldpapier van de probleemlanden, ook al wordt het steeds duidelijker dat Duitsland steeds minder bereid is de gaten in andermans begroting te stoppen.

Schuldtitels in bezit van Europese banken
Een ander probleem voor de eurozone is dat de staatschulden voor een groot deel in handen zijn van commerciële banken. Dat betekent dat wanneer een land niet meer aan zijn verplichtingen kan voldoen, het Europese bankensysteem weer een nieuwe klap te verwerken krijgt.

Bovendien heeft de schuldenberg ervoor gezorgd dat de kans op inflatie toeneemt en deflatie minder waarschijnlijk wordt. Het grotere risico van inflatie komt voort uit het bijdrukken van geld, terwijl het bankroet van een of meer landen zou kunnen leiden tot deflatie.

Meest waarschijnlijke scenario: schuldreductie door groei en bezuinigingen
Wat gaat er nu gebeuren? Mijn basisscenario is dat de wereldwijde schuldenberg zal afnemen als gevolg van economische groei en bezuinigingen. En omdat het bijdrukken van geld minder pijnlijk is dan een bankroet, acht ik een inflatiescenario waarschijnlijker dan deflatie.

Als ik de waarschijnlijkheid van de drie scenario’s moet beoordelen, zou ik ons basisscenario 60% kans geven, het inflatiescenario 30% en het defatliescenario 10%. Maar het risico van deflatie speelt vooral in de eurozone.

In het VK of de VS verwacht ik geen deflatie. Overigens, Japan is bezig de looptijd van zijn staatsschuld te verlengen, omdat de autoriteiten zich daar lijken te realiseren dat de besparingen door huishoudens over een paar jaar niet meer voldoende zullen zijn om de financieringsbehoefte van het land te dekken.

Schuldreductie remt economische groei
De schuldenberg zal er ook voor zorgen dat de economische groei de komende een á twee jaar laag zal zijn als gevolg van de besparingsmaatregelen door overheden. Een recessie wordt meestal gevolgd door een periode met bovengemiddelde groei. En de macro-economische cijfers zijn dit jaar ook gestaag verbeterd. Consumenten en bedrijven pakken de draad weer op.

Maar de besparingen door de overheden en andere bezuigingsmaatregelen zullen dit herstel afremmen. Ik schat dat deze maatregelen een negatief effect van ongeveer 1% op de groei zullen hebben. Daarom acht ik het waarschijnlijk dat de economische groei over het algemeen niet meer dan gematigd zal zijn.

Mager vooruitzicht voor aandelen
Wat betekent dit alles voor de markt? Obligatiebeleggers hebben geprofiteerd van de daling van de lange rente in de ‘veilige’ landen. Ondertussen zijn aandelen aan een herstel bezig na hun diepe val (in lokale valuta’s) van de hoogtepunten in april.

Toch zijn mijn verwachtingen voor aandelen niet hooggespannen. Dat komt omdat ik de komende maanden weinig positieve verrassingen verwacht op het gebied van de economie of de bedrijfswinsten. De recent toegenomen verschillen tussen de obligatiemarkten, met de oplopende spreads van de perifere landen, en herstellende aandelenmarkten zijn opmerkelijk. In combinatie met de hoge volatiliteit, wijst dit erop dat de marktomstandigheden nog steeds risicovol zijn.

Een eerdere versie van dit artikel is verschenen op FD.nl.

Deel deze pagina:


Auteur

Ronald Doeswijk
Chief Strategist


Artikelen van deze auteur